Rehabilitacja
Rehabilitacja
Ćwiczenia IV
Ćwiczenia IV
Rehabilitacja
Rehabilitacja
Ćwiczenia IV
Ćwiczenia IV
Rehabilitacja pacjentów z
Rehabilitacja pacjentów z
uszkodzeniem obwodowego
uszkodzeniem obwodowego
układu nerwowego
układu nerwowego
Zadania rehabilitacji
Zadania rehabilitacji
Zapobieganie powstawaniu niekorzystnych
Zapobieganie powstawaniu niekorzystnych
zmian wtórnych w odnerwionych tkankach:
zmian wtórnych w odnerwionych tkankach:
Zaniki
Zaniki
Zwłóknienie mięśni
Zwłóknienie mięśni
Przykurcze mięśniowe
Przykurcze mięśniowe
Przykurcze stawowe
Przykurcze stawowe
Dążenie do przyspieszenia procesów
Dążenie do przyspieszenia procesów
regeneracji
regeneracji
Przywrócenie
porażonym
lub
Przywrócenie
porażonym
lub
niedowładnym
zespołom
mięśniowym
niedowładnym
zespołom
mięśniowym
możliwie pełnej siły oraz właściwego ich
możliwie pełnej siły oraz właściwego ich
znaczenia funkcjonalnego
znaczenia funkcjonalnego
Objawy kliniczne
Objawy kliniczne
Zależą od:
Zależą od:
Umiejscowienia uszkodzenia
Umiejscowienia uszkodzenia
Poziom uszkodzenia
Poziom uszkodzenia
Rodzaj uszkodzenia
Rodzaj uszkodzenia
Rozległości uszkodzenia
Rozległości uszkodzenia
Pojedyncze korzenie splotu
Pojedyncze korzenie splotu
Cały splot nerwowy
Cały splot nerwowy
Pojedyncze lub mnogie uszkodzenie
Pojedyncze lub mnogie uszkodzenie
nerwu
nerwu
Stopnia uszkodzenia
Stopnia uszkodzenia
Podział Seddona
Podział Seddona
Neurapraxia
Neurapraxia
Axonotmesis
Axonotmesis
Neurotmesis
Neurotmesis
Formy mieszane
Formy mieszane
Neurotmesis
Neurotmesis
Axonotmesis
Axonotmesis
Neuropraxia
Neuropraxia
Zmiany patologiczne
Zmiany patologiczne
Ciągłość
Ciągłość
anatomiczna
anatomiczna
Może być
Może być
utracona
utracona
Zachowana
Zachowana
Zachowana
Zachowana
Podstawowe
Podstawowe
uszkodzenie
uszkodzenie
Całkowita
Całkowita
dezorganizacja
dezorganizacja
Zaburzenia
Zaburzenia
włókien
włókien
nerwowych
nerwowych
Selektywna
Selektywna
demielinizacja
demielinizacja
Zmiany kliniczne
Zmiany kliniczne
Porażenie
Porażenie
motoryczne
motoryczne
Całkowite
Całkowite
Całkowite
Całkowite
Całkowite
Całkowite
Zanik
Zanik
mięśniowy
mięśniowy
Postępujący
Postępujący
Postępujący
Postępujący
Bardzo mały
Bardzo mały
Paraliż czuciowy
Paraliż czuciowy
Całkowity
Całkowity
Całkowity
Całkowity
Śladowy
Śladowy
Porażenie
Porażenie
autonomiczne
autonomiczne
Całkowite
Całkowite
Całkowite
Całkowite
Śladowy
Śladowy
Zjawiska
Zjawiska
elektryczne
elektryczne
Neurotmesis
Neurotmesis
Axonotmesis
Axonotmesis
Neuropraxia
Neuropraxia
Reakcje
Reakcje
degeneracji
degeneracji
Obecne
Obecne
Obecne
Obecne
Obecne
Obecne
Dystalne
Dystalne
przewodnictwo
przewodnictwo
nerwowe
nerwowe
Brak
Brak
Brak
Brak
Zachowane
Zachowane
Czynnościowe
Czynnościowe
potencjały
potencjały
motoryczne
motoryczne
Brak
Brak
Brak
Brak
Brak
Brak
Włókienkowanie
Włókienkowanie
Obecne
Obecne
Obecne
Obecne
Rzadko
Rzadko
wykrywane
wykrywane
Powrót funkcji
Powrót funkcji
Naprawa
Naprawa
chirurgiczna
chirurgiczna
Niezbędna
Niezbędna
Niekonieczna
Niekonieczna
niekonieczna
niekonieczna
Szybkość
Szybkość
naprawy
naprawy
1-2mm/d po
1-2mm/d po
naprawie
naprawie
1-2mm/d
1-2mm/d
Szybkie
Szybkie
Postęp
Postęp
zdrowienia
zdrowienia
Zgodnie z
Zgodnie z
odnerwieniem
odnerwieniem
Zgodnie z
Zgodnie z
odnerwieniem
odnerwieniem
Bez związku
Bez związku
Jakość
Jakość
Zawsze
Zawsze
niedoskonała
niedoskonała
Doskonałe
Doskonałe
Doskonałe
Doskonałe
Neurapraxia
Neurapraxia
Najlżejszy i najlepiej rokujący rodzaj
Najlżejszy i najlepiej rokujący rodzaj
uszkodzenia.
uszkodzenia.
Jest
następstwem
przygniecenia
lub
Jest
następstwem
przygniecenia
lub
naciągnięcia korzenia czy pnia nerwowego
naciągnięcia korzenia czy pnia nerwowego
Uraz nie powoduje istotnego zaburzenia
Uraz nie powoduje istotnego zaburzenia
struktury nerwu (może dochodzić do
struktury nerwu (może dochodzić do
zakłóceń ultrastruktury w obrębie osłonki
zakłóceń ultrastruktury w obrębie osłonki
mielinowej), a jedynie przejściowe zwykle
mielinowej), a jedynie przejściowe zwykle
krótkotrwałe zaburzenia jego czynności
krótkotrwałe zaburzenia jego czynności
Porównuje
się
to
uszkodzenie
do
Porównuje
się
to
uszkodzenie
do
wstrząśnienia mózgu lub rdzenia.
wstrząśnienia mózgu lub rdzenia.
Takie uszkodzenie nie wymaga leczenia
Takie uszkodzenie nie wymaga leczenia
Pełny powrót czynności nerwu następuje w
Pełny powrót czynności nerwu następuje w
ciągu kliku – kilkunastu godzin po urazie
ciągu kliku – kilkunastu godzin po urazie
Axonotmesis
Axonotmesis
Uszkodzenie wywołane jest podobnym
Uszkodzenie wywołane jest podobnym
mechanizmem urazu (naciągnięcie,
mechanizmem urazu (naciągnięcie,
zgniecenie) ale siła urazu jest większa
zgniecenie) ale siła urazu jest większa
Przerwanie ciągłości włókien osiowych
Przerwanie ciągłości włókien osiowych
(aksonów) – najbardziej wrażliwych
(aksonów) – najbardziej wrażliwych
elementów pnia nerwowego
elementów pnia nerwowego
Zachowana zostaje ciągłość osłonek
Zachowana zostaje ciągłość osłonek
nerwu
(epineuralna,
perineuralna,
nerwu
(epineuralna,
perineuralna,
endoneuralna), osłonek Schwanna
endoneuralna), osłonek Schwanna
Axonotmesis
Axonotmesis
Pierwszy etap – degeneracja włókien
Pierwszy etap – degeneracja włókien
osiowych
osiowych
Etap drugi - odtworzenie ciągłości na
Etap drugi - odtworzenie ciągłości na
podłożu
osłonki
(anatomiczne
podłożu
osłonki
(anatomiczne
rusztowanie)
rusztowanie)
Regeneracja
włókien
następuje
z
Regeneracja
włókien
następuje
z
prędkością 1-1,5mm/dobę
prędkością 1-1,5mm/dobę
Leczenie
głównie
zachowawcze
Leczenie
głównie
zachowawcze
połączone z leczeniem usprawniającym
połączone z leczeniem usprawniającym
Axonotmesis
Axonotmesis
Cele usprawniania
Cele usprawniania
1.
1.
Zapobieganie powstawaniu przykurczów
Zapobieganie powstawaniu przykurczów
2.
2.
Niefunkcjonalnego ustawienia kończyny
Niefunkcjonalnego ustawienia kończyny
3.
3.
Zapobieganie postępującemu zanikowi,
Zapobieganie postępującemu zanikowi,
zwyrodnieniu mięśni
zwyrodnieniu mięśni
4.
4.
Przyspieszenie tempa regeneracji włókien
Przyspieszenie tempa regeneracji włókien
osiowych
osiowych
5.
5.
Wzmocnienie
niedowładnych
mięśni,
Wzmocnienie
niedowładnych
mięśni,
przywrócenie
utraconych
funkcji
przywrócenie
utraconych
funkcji
niedowładnej kończyny – etapy późniejsze
niedowładnej kończyny – etapy późniejsze
Axonotmesis
Axonotmesis
Wskazaniem
do
leczenia
Wskazaniem
do
leczenia
operacyjnego jest utrzymujący się
operacyjnego jest utrzymujący się
ucisk na korzeń lub nerw
ucisk na korzeń lub nerw
Ciało obce
Ciało obce
Odłam kostny
Odłam kostny
Wyrośla kostne
Wyrośla kostne
Rozległe blizny
Rozległe blizny
Inne
Inne
Neurotmesis
Neurotmesis
Najcięższa forma uszkodzenia nerwu
Najcięższa forma uszkodzenia nerwu
Prowadzi
do
całkowitego
przerwania
Prowadzi
do
całkowitego
przerwania
ciągłości pnia nerwowego
ciągłości pnia nerwowego
Powrót funkcji możliwy jest tylko w po
Powrót funkcji możliwy jest tylko w po
przywróceniu ciągłości w granicach
przywróceniu ciągłości w granicach
zdrowych tkanek, pozbawionych blizny
zdrowych tkanek, pozbawionych blizny
Uszkodzenia
1-2cm
–
bezpośrednie
Uszkodzenia
1-2cm
–
bezpośrednie
zespolenie kikutów (szwy epineuralne lub
zespolenie kikutów (szwy epineuralne lub
kleje tkankowe) i ułożenie kończyny w
kleje tkankowe) i ułożenie kończyny w
pozycji zmniejszającej napięcie zespolonego
pozycji zmniejszającej napięcie zespolonego
nerwu
nerwu
Neurotmesis
Neurotmesis
Większe
uszkodzenia
wymagają
Większe
uszkodzenia
wymagają
zastosowania
przeszczepów
zastosowania
przeszczepów
kablowych nerwu (nerw łydkowy)
kablowych nerwu (nerw łydkowy)
Po rekonstrukcji leczenie
Po rekonstrukcji leczenie
usprawniające
usprawniające
Formy mieszane
Formy mieszane
Uszkodzenie nerwu kulszowego przy
Uszkodzenie nerwu kulszowego przy
zwichnięciach lub operacjach na
zwichnięciach lub operacjach na
stawie
biodrowym
(uszkodzenie
stawie
biodrowym
(uszkodzenie
części piszczelowej typu neuropraxia,
części piszczelowej typu neuropraxia,
części strzałkowej - axonotmesis)
części strzałkowej - axonotmesis)
Uszkodzenia nerwów
Uszkodzenia nerwów
obwodowych
obwodowych
1.
1.
Kończyna górna
Kończyna górna
Nerw pośrodkowy, nerw łokciowy – dolna
Nerw pośrodkowy, nerw łokciowy – dolna
część przedramienia i staw łokciowy
część przedramienia i staw łokciowy
Nerw promieniowy – trzon kości ramiennej
Nerw promieniowy – trzon kości ramiennej
2.
2.
Kończyna dolna
Kończyna dolna
Nerw strzałkowy – okolica głowy strzałki
Nerw strzałkowy – okolica głowy strzałki
Nerw kulszowy – okolica stawu biodrowego
Nerw kulszowy – okolica stawu biodrowego
Przyczyny
Przyczyny
Zranienie ostrym narzędziem – szkło,
Zranienie ostrym narzędziem – szkło,
blacha, nóż
blacha, nóż
Powikłania urazów kości i stawów
Powikłania urazów kości i stawów
Leczenie usprawniające
Leczenie usprawniające
etap 1
etap 1
1.
1.
Ćwiczenia bierne w pełnym fizjologicznym
Ćwiczenia bierne w pełnym fizjologicznym
zakresem
ruchów
z
dociskiem
na
zakresem
ruchów
z
dociskiem
na
powierzchnie stawowe
powierzchnie stawowe
2.
2.
Zapewnienie
poprawnego,
korzystnego
Zapewnienie
poprawnego,
korzystnego
funkcjonalnego
ułożenia
kończyny
za
funkcjonalnego
ułożenia
kończyny
za
pomocą łusek, szyn, ortoz
pomocą łusek, szyn, ortoz
3.
3.
Elektrostymulacja odnerwionych mięśni –
Elektrostymulacja odnerwionych mięśni –
zapobiega
nadmiernemu
zanikowi,
zapobiega
nadmiernemu
zanikowi,
zwłóknieniu
mięśni,
utrzymuje
ich
zwłóknieniu
mięśni,
utrzymuje
ich
kurczliwość
kurczliwość
4.
4.
Stosowanie przedłużonej termoterapii (ciepłe
Stosowanie przedłużonej termoterapii (ciepłe
kąpiele,
parafinoterapia,
ocieplane
kąpiele,
parafinoterapia,
ocieplane
„zarękawniki”)
„zarękawniki”)
Leczenie usprawniające
Leczenie usprawniające
Leczenie
to
może
przyspieszyć
tempo
Leczenie
to
może
przyspieszyć
tempo
regeneracji włókien nerwowych do 3mm/d
regeneracji włókien nerwowych do 3mm/d
O postępie regeneracji może świadczyć
O postępie regeneracji może świadczyć
dodatni objaw Hoffmanna-Tinela
dodatni objaw Hoffmanna-Tinela
Wywołujemy go opukując lekko tkanki od obwodu
Wywołujemy go opukując lekko tkanki od obwodu
kończyny ponad przebiegiem nerwu
kończyny ponad przebiegiem nerwu
Moment wystąpienia mrowienia lub przechodzącego
Moment wystąpienia mrowienia lub przechodzącego
prądu wzdłuż nerwu świadczy o miejscu do którego
prądu wzdłuż nerwu świadczy o miejscu do którego
dorastają
regenerujące,
pozbawione
osłonki
dorastają
regenerujące,
pozbawione
osłonki
mielinowej włókna osiowe nerwu
mielinowej włókna osiowe nerwu
Objaw jest świadectwem postępującej regeneracji,
Objaw jest świadectwem postępującej regeneracji,
nie może być podstawą do rokowania o powrocie
nie może być podstawą do rokowania o powrocie
funkcji nerwu
funkcji nerwu
Leczenie usprawniające
Leczenie usprawniające
Do oceny stopnia odnerwienia mięśni
Do oceny stopnia odnerwienia mięśni
oraz
przebiegu
ich
reinerwacji
oraz
przebiegu
ich
reinerwacji
pomocne jest morfologiczne badanie
pomocne jest morfologiczne badanie
elektromiograficzne
mięśni
elektromiograficzne
mięśni
zaopatrywanych przez uszkodzony lub
zaopatrywanych przez uszkodzony lub
zespolony nerw
zespolony nerw
Leczenie usprawniające
Leczenie usprawniające
etap 2
etap 2
Gdy pojawiają się dowolne skurcze mięśni
Gdy pojawiają się dowolne skurcze mięśni
rezygnuje się ze stosowania stymulacji
rezygnuje się ze stosowania stymulacji
elektrycznej a rozpoczyna się:
elektrycznej a rozpoczyna się:
1.
1.
Ćwiczenia
czynne
w
formie
napięć
Ćwiczenia
czynne
w
formie
napięć
izometrycznych
izometrycznych
2.
2.
Ćwiczenia w odciążeniu z wykorzystaniem
Ćwiczenia w odciążeniu z wykorzystaniem
podwieszek
podwieszek
3.
3.
Ćwiczenia w wodzie
Ćwiczenia w wodzie
Gdy wzrośnie siłą mięśni
Gdy wzrośnie siłą mięśni
1.
1.
Ćwiczenia wolne (bez obciążania)
Ćwiczenia wolne (bez obciążania)
2.
2.
Ćwiczenia ze wzrastającym oporem
Ćwiczenia ze wzrastającym oporem
3.
3.
Ćwiczenia
izometryczne
krótkie
z
Ćwiczenia
izometryczne
krótkie
z
obciążeniami
submaksymalnymi
obciążeniami
submaksymalnymi
(przywracają siłe i masę mięśniową)
(przywracają siłe i masę mięśniową)
Leczenie usprawniające
Leczenie usprawniające
Uszkodzenia nerwów kończyn
Uszkodzenia nerwów kończyn
górnych
górnych
Ergoterapia
(terapia
zajęciowa)
Ergoterapia
(terapia
zajęciowa)
wydłuża
czas
aktywnego
wydłuża
czas
aktywnego
usprawniania
i
przyspiesza
usprawniania
i
przyspiesza
odzyskanie sprawności funkcjonalnej
odzyskanie sprawności funkcjonalnej
ręki – praca w glinie, rzeźbiarstwo,
ręki – praca w glinie, rzeźbiarstwo,
tkactwo, malarstwo
tkactwo, malarstwo
Leczenie usprawniające w
Leczenie usprawniające w
chorobach CUN
chorobach CUN
Uszkodzenia mózgu
Uszkodzenia mózgu
1.
1.
Udary mózgu
Udary mózgu
2.
2.
Urazy mózgu
Urazy mózgu
3.
3.
Guzy mózgu
Guzy mózgu
Chorobowe uszkodzenia najczęściej występują
Chorobowe uszkodzenia najczęściej występują
w przebiegu schorzeń układu krążenia tj.:
w przebiegu schorzeń układu krążenia tj.:
Miażdżyca
Miażdżyca
Nadciśnienie tętnicze
Nadciśnienie tętnicze
Zaburzenia czynności serca
Zaburzenia czynności serca
Choroby krwi
Choroby krwi
Inne:
Inne:
Rozrost tkanki nowotworowej
Rozrost tkanki nowotworowej
Choroby o podłożu zapalnym, toksycznym
Choroby o podłożu zapalnym, toksycznym
Udar mózgu
Udar mózgu
Najczęstsza forma uszkodzenia OUN
Najczęstsza forma uszkodzenia OUN
Następstwo
zakrzepu
upośledzającego
Następstwo
zakrzepu
upośledzającego
krążenie mózgowe
krążenie mózgowe
Zwężenie światła lub zatkanie tętnicy
Zwężenie światła lub zatkanie tętnicy
prowadzi
do
wystąpienia
udaru
prowadzi
do
wystąpienia
udaru
niedokrwiennego (80% przypadków) –
niedokrwiennego (80% przypadków) –
głównie u osób starszych
głównie u osób starszych
Klinicznie
objawia
się
narastającym
Klinicznie
objawia
się
narastającym
niedowładem połowiczym strony przeciwnej
niedowładem połowiczym strony przeciwnej
Nasilenie,
rozległość
zależą
od
Nasilenie,
rozległość
zależą
od
umiejscowienia
wielkości
zatkanego
umiejscowienia
wielkości
zatkanego
naczynia oraz stopnia niedrożności
naczynia oraz stopnia niedrożności
Udar mózgu
Udar mózgu
Przyczyny zatorów mózgowych:
Przyczyny zatorów mózgowych:
Wady i choroby serca
Wady i choroby serca
Wady zastawkowe
Wady zastawkowe
Migotanie przedsionków
Migotanie przedsionków
Choroba wieńcowa
Choroba wieńcowa
Zakrzep - zator
Zakrzep - zator
1.
1.
Zakrzep
Zakrzep
Powstaje w czasie snu lub spoczynku
Powstaje w czasie snu lub spoczynku
Ciśnienie tętnicze obniżone
Ciśnienie tętnicze obniżone
Przepływ krwi przez naczynia zwolniony
Przepływ krwi przez naczynia zwolniony
2.
2.
Zator
Zator
Powstaje nagle, podczas wzmożonej
Powstaje nagle, podczas wzmożonej
aktywności ruchowej lub wysiłku
aktywności ruchowej lub wysiłku
Ma
przebieg
burzliwy
–
utrata
Ma
przebieg
burzliwy
–
utrata
przytomności, drgawki
przytomności, drgawki
Udar mózgu
Udar mózgu
Udar pochodzenia krwotocznego
Udar pochodzenia krwotocznego
U chorych z nadciśnieniem
U chorych z nadciśnieniem
Rzadziej podczas pęknięcia tętniaka
Rzadziej podczas pęknięcia tętniaka
Występuje nagle – silne emocje lub
Występuje nagle – silne emocje lub
znaczny wysiłek
znaczny wysiłek
Przebiega zwykle burzliwie z utratą
Przebiega zwykle burzliwie z utratą
przytomności, wymiotami niekiedy z
przytomności, wymiotami niekiedy z
zaburzeniami oddychania
zaburzeniami oddychania
Udar pochodzenia
Udar pochodzenia
krwotocznego
krwotocznego
Ognisko krwotoczne najczęściej
Ognisko krwotoczne najczęściej
niszczy: Zwoje podstawy półkul
niszczy: Zwoje podstawy półkul
mózgowych – okolicę skorupy, torebki
mózgowych – okolicę skorupy, torebki
wewnętrznej oraz wzgórze
wewnętrznej oraz wzgórze
Dochodzi do porażenia połowiczego z
Dochodzi do porażenia połowiczego z
upośledzeniem czucia głębokiego
upośledzeniem czucia głębokiego
Krwotoki do pnia mózgu najczęściej
Krwotoki do pnia mózgu najczęściej
prowadzą do zaburzeń obustronnych,
prowadzą do zaburzeń obustronnych,
niedowładów czterokończynowych z
niedowładów czterokończynowych z
zaburzeniami oddychania
zaburzeniami oddychania
Udar mózgu
Udar mózgu
Napięcie mięśni po udarze jest początkowo
Napięcie mięśni po udarze jest początkowo
obniżone
obniżone
Mogą być wygórowane odruchy głębokie
Mogą być wygórowane odruchy głębokie
Występuje objaw Babińskiego
Występuje objaw Babińskiego
W ciągu kilku-kilkunastu dni dochodzi do
W ciągu kilku-kilkunastu dni dochodzi do
wzrostu napięcia pewnych grup mięśniowych:
wzrostu napięcia pewnych grup mięśniowych:
Kończyna górna – zginacze łokcia, nadgarstka i
Kończyna górna – zginacze łokcia, nadgarstka i
palców
palców
Kończyna dolna – prostowniki kolana i stopy
Kończyna dolna – prostowniki kolana i stopy
Gdy zmiany dotyczą półkuli dominującej
Gdy zmiany dotyczą półkuli dominującej
dochodzi również do zaburzeń mowy (afazja
dochodzi również do zaburzeń mowy (afazja
ruchowa, czuciowa i semantyczna)
ruchowa, czuciowa i semantyczna)
Urazy mózgu
Urazy mózgu
Następstwa urazu:
Następstwa urazu:
Obrzęk
Obrzęk
Stłuczenie
Stłuczenie
Zmiażdżenie
Zmiażdżenie
Rozerwanie tkanki mózgowej
Rozerwanie tkanki mózgowej
Uszkodzenie naczyń z następczym
Uszkodzenie naczyń z następczym
ogniskiem
krwotocznym
lub
(i)
ogniskiem
krwotocznym
lub
(i)
niedokrwiennym
niedokrwiennym
Ogniska stłuczenia (grot strzałki) i krwiak
Ogniska stłuczenia (grot strzałki) i krwiak
śródmózgowy (strzałka) w okolicy czołowej
śródmózgowy (strzałka) w okolicy czołowej
Osełkowaty, nadtwardówkowy krwiak
Osełkowaty, nadtwardówkowy krwiak
prawej półkuli mózgu (grot strzałki)
prawej półkuli mózgu (grot strzałki)
Krwiak śródmózgowy w okolicy potylicznej
Krwiak śródmózgowy w okolicy potylicznej
prawej (grot strzałki).
prawej (grot strzałki).
Korowo-podkorowy zanik mózgu - poszerzenie
Korowo-podkorowy zanik mózgu - poszerzenie
układu komorowego mózgu bez cech nadciśnienia
układu komorowego mózgu bez cech nadciśnienia
śródkomorowego (1), poszerzenie zbiornika
śródkomorowego (1), poszerzenie zbiornika
wielkiego i szczelin Sylwiusza (strzałki) oraz jama
wielkiego i szczelin Sylwiusza (strzałki) oraz jama
porencefaliczna (2) i bliznowate zmiany w płacie
porencefaliczna (2) i bliznowate zmiany w płacie
czołowym lewym będące następstwem urazu
czołowym lewym będące następstwem urazu
czaszkowo-mózgowego.
czaszkowo-mózgowego.
Urazy mózgu
Urazy mózgu
Najczęściej dochodzi do uszkodzeń
Najczęściej dochodzi do uszkodzeń
półkuli
mózgu
z
następczym
półkuli
mózgu
z
następczym
niedowładem połowiczym, zaburzeniami
niedowładem połowiczym, zaburzeniami
psychiki
oraz
wyższych
czynności
psychiki
oraz
wyższych
czynności
nerwowych tj.:
nerwowych tj.:
Zaburzenia
mowy
(afazja
ruchowa,
Zaburzenia
mowy
(afazja
ruchowa,
czuciowa, mieszana)
czuciowa, mieszana)
Zaburzenia czytania (aleksja)
Zaburzenia czytania (aleksja)
Zaburzenia liczenia (akalkulia)
Zaburzenia liczenia (akalkulia)
Zaburzenia zdolności pisania (agrafia)
Zaburzenia zdolności pisania (agrafia)
Trudności w orientacji przestrzennej
Trudności w orientacji przestrzennej
Urazy mózgu
Urazy mózgu
Rzadziej
występują
niedowłady
Rzadziej
występują
niedowłady
czterokończynowe z zaburzeniami
czterokończynowe z zaburzeniami
móżdżkowymi
lub
móżdżkowymi
lub
pozapiramidowymi,
które
są
pozapiramidowymi,
które
są
następstwem
uszkodzenia
pnia
następstwem
uszkodzenia
pnia
mózgu
mózgu
Guzy mózgu
Guzy mózgu
Guz
mózgu
to
każda
tkanka
Guz
mózgu
to
każda
tkanka
chorobowa rozrastająca się w jamie
chorobowa rozrastająca się w jamie
czaszki
i
wywołująca
wzmożone
czaszki
i
wywołująca
wzmożone
ciśnienie śródczaszkowe
ciśnienie śródczaszkowe
Guzy mózgu mogą wywodzić się z
Guzy mózgu mogą wywodzić się z
tkanki
nerwowej
lub
tkanek
tkanki
nerwowej
lub
tkanek
otaczających (opony, osłonki nerwów,
otaczających (opony, osłonki nerwów,
kości czaszki, jamy oboczne czaszki,
kości czaszki, jamy oboczne czaszki,
gruczoły wydzielania wewnętrznego)
gruczoły wydzielania wewnętrznego)
Guzy mózgu
Guzy mózgu
1.
1.
Nowotworowe: glejaki (60% guzów
Nowotworowe: glejaki (60% guzów
mózgu), oponiaki, nerwiaki – zlokalizowane
mózgu), oponiaki, nerwiaki – zlokalizowane
zwykle w kącie mostowo-móżdżkowym,
zwykle w kącie mostowo-móżdżkowym,
gruczolaki (przysadka), przerzutowe –
gruczolaki (przysadka), przerzutowe –
płuca, narządy rodne, nadnercza
płuca, narządy rodne, nadnercza
2.
2.
Naczyniowe: naczyniaki płodowe, tętniaki
Naczyniowe: naczyniaki płodowe, tętniaki
3.
3.
Ziarniaki gruźlicze, kiłowe
Ziarniaki gruźlicze, kiłowe
4.
4.
Guzy pasożytnicze, wągrzyca, bąblowiec
Guzy pasożytnicze, wągrzyca, bąblowiec
5.
5.
Ropnie
Ropnie
Glejak
Glejak
Guz przerzutowy
Guz przerzutowy
Oponiaki
Oponiaki
Guzy mózgu – objawy
Guzy mózgu – objawy
kliniczne
kliniczne
1.
1.
Guzy okolicy czuciowo-ruchowej
Guzy okolicy czuciowo-ruchowej
Napady padaczkowe
Napady padaczkowe
Niedowłady kończyn
Niedowłady kończyn
Zaburzenia czucia
Zaburzenia czucia
2.
2.
Guzy móżdżku
Guzy móżdżku
Zaburzenia równowagi, koordynacji
Zaburzenia równowagi, koordynacji
ruchowej
ruchowej
Ataksja
Ataksja
Zaburzenia napięcia mięśniowego
Zaburzenia napięcia mięśniowego
Guzy mózgu - leczenie
Guzy mózgu - leczenie
Leczenie operacyjne
Leczenie operacyjne
Radioterapia
Radioterapia
Postępowanie
Postępowanie
usprawniające
usprawniające
1.
1.
Okres ostry – kilka dni do kilku
Okres ostry – kilka dni do kilku
tygodni
tygodni
2.
2.
Okres poprawy – regeneracyjno-
Okres poprawy – regeneracyjno-
kompensacyjny – od kilku tygodni
kompensacyjny – od kilku tygodni
do
kilku,
niekiedy
kilkunastu
do
kilku,
niekiedy
kilkunastu
miesięcy
miesięcy
3.
3.
Okres przewlekły – utrwalonego
Okres przewlekły – utrwalonego
inwalidztwa
inwalidztwa
Okres ostry
Okres ostry
Zabieg pielęgnacyjne
Zabieg pielęgnacyjne
Zapobieganie powstawaniu odleżyn
Zapobieganie powstawaniu odleżyn
Zapobieganie
powstawaniu
Zapobieganie
powstawaniu
przykurczów kończyn
przykurczów kończyn
Kończyny górne
Kończyny górne
Staw ramienny – przywiedzenie, rot. wewn.
Staw ramienny – przywiedzenie, rot. wewn.
Staw łokciowy – zgięcie, nawrócenie
Staw łokciowy – zgięcie, nawrócenie
Stawy nadgarstka i ręki – zgięcie,
Stawy nadgarstka i ręki – zgięcie,
przywiedzenie kciuka
przywiedzenie kciuka
Okres ostry
Okres ostry
Kończyny dolne
Kończyny dolne
Staw biodrowy – rotacja zewnętrzna,
Staw biodrowy – rotacja zewnętrzna,
przywiedzenie w stawie biodrowym
przywiedzenie w stawie biodrowym
Staw kolanowy – wyprost, przeprost
Staw kolanowy – wyprost, przeprost
Staw skokowy – zgięcie podeszwowe –
Staw skokowy – zgięcie podeszwowe –
ustawienie końskie lub końsko-szpotawe
ustawienie końskie lub końsko-szpotawe
Okres ostry
Okres ostry
Ustawienia korekcyjne
Ustawienia korekcyjne
1.
1.
Kończyna górna
Kończyna górna
Staw ramienny – odwiedzenie
Staw ramienny – odwiedzenie
Staw łokciowy – zgięcie mniej niż 90
Staw łokciowy – zgięcie mniej niż 90
0
0
Przedramię – pozycja pośrednia
Przedramię – pozycja pośrednia
Nadgarstek – niewielkie zgięcie grzbietowe
Nadgarstek – niewielkie zgięcie grzbietowe
Kciuk – odwiedzenie i przeciwstawienie
Kciuk – odwiedzenie i przeciwstawienie
Palce – nieznaczne zgięcie
Palce – nieznaczne zgięcie
2.
2.
Kończyna dolna
Kończyna dolna
Staw biodrowy – pozycja pośrednia
Staw biodrowy – pozycja pośrednia
Zgięcie stawu kolanowego do 10
Zgięcie stawu kolanowego do 10
0
0
Stopa w pozycji pośredniej
Stopa w pozycji pośredniej
Okres ostry
Okres ostry
Zmieniamy pozycję co 3-4 godziny
Zmieniamy pozycję co 3-4 godziny
Nie powinno się układać chorego na stronie
Nie powinno się układać chorego na stronie
porażonej – zaburzenia trofiki, krążenia –
porażonej – zaburzenia trofiki, krążenia –
odleżyny
odleżyny
Ćwiczenia bierne kilkakrotnie w ciągu dnia,
Ćwiczenia bierne kilkakrotnie w ciągu dnia,
we
wszystkich
stawach
porażonych
we
wszystkich
stawach
porażonych
kończyn, w pełnym zakresie ruchu, do
kończyn, w pełnym zakresie ruchu, do
granicy bólu
granicy bólu
Ćwiczenia bierne zapobiegają: powstawaniu
Ćwiczenia bierne zapobiegają: powstawaniu
przykurczów,
poprawiają
odżywienie
przykurczów,
poprawiają
odżywienie
chrząstek stawowych, utrzymują poprawny
chrząstek stawowych, utrzymują poprawny
zakres ruchów w stawach, ułatwiają odpływ
zakres ruchów w stawach, ułatwiają odpływ
krwi żylnej z porażonych kończyn, wpływają
krwi żylnej z porażonych kończyn, wpływają
na poprawę trofiki tkanek
na poprawę trofiki tkanek
Okres poprawy
Okres poprawy
1.
1.
Zapobieganie przykurczom
Zapobieganie przykurczom
2.
2.
Kontynuacja ćwiczeń oddechowych z
Kontynuacja ćwiczeń oddechowych z
czynnym udziałem pacjenta
czynnym udziałem pacjenta
3.
3.
Rozpoczęcie ćwiczeń czynnych
Rozpoczęcie ćwiczeń czynnych
4.
4.
Stopniowa pionizacja chorego w łóżku
Stopniowa pionizacja chorego w łóżku
lub na stole pionizacyjnym
lub na stole pionizacyjnym
5.
5.
Stopniowe
przystosowywanie
do
Stopniowe
przystosowywanie
do
siedzenia w wózku inwalidzkim lub fotelu
siedzenia w wózku inwalidzkim lub fotelu
6.
6.
Stawanie przy łóżku z asekuracją
Stawanie przy łóżku z asekuracją
7.
7.
Nauka samoobsługi w codziennych
Nauka samoobsługi w codziennych
czynnościach
czynnościach
Okres poprawy
Okres poprawy
Nauka chodzenia
Nauka chodzenia
Zwiększenie
przydatności
Zwiększenie
przydatności
niedowładnej ręki
niedowładnej ręki
Poprawa wydolności ogólnej
Poprawa wydolności ogólnej
Nauka chodu
Nauka chodu
1.
1.
Barierki. Korekcja chodu pacjenta
Barierki. Korekcja chodu pacjenta
(chód koszący lub chód bokiem z
(chód koszący lub chód bokiem z
dostawianie kończyny niedowładnej).
dostawianie kończyny niedowładnej).
2.
2.
Chodzenie po płaskim terenie z
Chodzenie po płaskim terenie z
asekuracją jednoręczną: czwórnóg,
asekuracją jednoręczną: czwórnóg,
trójnóg, kula łokciowa, laska inwalidzka
trójnóg, kula łokciowa, laska inwalidzka
3.
3.
Chodzenie w terenie zróżnicowanym i
Chodzenie w terenie zróżnicowanym i
po schodach
po schodach
Ręka porażenna
Ręka porażenna
1.
1.
Ćwiczenia bierne i samowspomagane
Ćwiczenia bierne i samowspomagane
2.
2.
Zabezpieczanie ręki podczas nocnego
Zabezpieczanie ręki podczas nocnego
spoczynku w ortezy
spoczynku w ortezy
3.
3.
W przypadku nadmiernego napięcia mięśni
W przypadku nadmiernego napięcia mięśni
stosujemy
farmakoterapię
(Baclofen,
stosujemy
farmakoterapię
(Baclofen,
Mydocalm), fizykoterapię (zabiegi ciepłem
Mydocalm), fizykoterapię (zabiegi ciepłem
lub
zimnem),
alkoholizację
nerwów
lub
zimnem),
alkoholizację
nerwów
motorycznych
zginaczy,
fenolizacje
motorycznych
zginaczy,
fenolizacje
nerwów pośrodkowego i łokciowego
nerwów pośrodkowego i łokciowego
4.
4.
Wzmacniamy
siłę
prostowników
Wzmacniamy
siłę
prostowników
nadgarstka i ręki
nadgarstka i ręki
5.
5.
Stymulacja nerwu promieniowego
Stymulacja nerwu promieniowego
Ręka porażenna
Ręka porażenna
6.
6.
Terapia
zajęciowa
–
obsługa
Terapia
zajęciowa
–
obsługa
wyłączników,
przedmiotów
wyłączników,
przedmiotów
codziennego użytku, przyrządzanie i
codziennego użytku, przyrządzanie i
spożywanie posiłków, czynności
spożywanie posiłków, czynności
higieniczne
higieniczne