BANDAŻOWANIE KIKUTA (RESIDUAL LIMB) KOŃCZYNY DOLNEJ

USPRAWNIANIE

PACJENTÓW PO

AMPUTACJI W OBRĘBIE

KOŃCZYN DOLNYCH

Amputacje

IV rok Fizjoterapii

2006/2007 r.

USPRAWNIANIE

PACJENTÓW

jednym z najważniejszych celów,

wczesnego pooperacyjnego

postępowania z pacjentami po

amputacjach jest ochrona przed

wtórnymi powikłaniami takimi

jak przykurcze sąsiednich

stawów

przykurcze mogą pojawiać się w

wyniku:



braku równowagi napięć mięśni,

albo skrócenia powięzi mięśni



obronnego odruchu

powodującego pozycję zgięciową

w stawach biodrowym i

kolanowym

USPRAWNIANIE PACJENTÓW



braku podeszwowej

stymulacji w wyproście

kończyny



złej pozycji (np.

długotrwałej pozycji

siedzącej)

USPRAWNIANIE PACJENTÓW

w przypadku amputacji poniżej

stawu kolanowego istotne jest

zachowanie pełnego zakresu

ruchów w stawie kolanowym i

biodrowym

podczas przebywania w pozycji

siedzącej pacjent może stosować

szynę na tylnej powierzchni kikuta

lub deskę przymocowana do wózka

USPRAWNIANIE

PACJENTÓW

u pacjentów po amputacji

powyżej stawu kolanowego

najważniejsze jest zachowanie

pełnego zakresu ruchu w stawie

biodrowym – w szczególności

wyprostu i przywodzenia

(zapobieganie przykurczowi

zgięciowo –odwiedzeniowemu i

przed rotacjią zewnętrzną)

USPRAWNIANIE

PACJENTÓW

Cele terapii 2 – 3 tydzień po operacji

wspomaganie gojenia się rany

pooperacyjnej oraz redukcja

obrzęku

uzyskanie przez pacjenta

niezależności w poruszaniu się w

obrębie łóżka, przesadzaniu na

krzesło/wózek, higienie osobistej

utrzymanie siły mięśniowej w

kikucie

USPRAWNIANIE

PACJENTÓW

•

utrzymanie lub zwiększenie siły w

pozostałych kończynach

•

zapobieganie pojawiania się

przykurczów, redukowanie

istniejących

•

nauka higieny kikuta,

bandażowania

•

dopasowanie protezy

•

uzyskanie umiejętności w

poruszaniu się o kulach, balkoniku

USPRAWNIANIE

PACJENTÓW

program ćwiczeń powinien

być dostosowany

indywidualnie – w zależności

od stanu pacjenta

powinien zawierać ćwiczenia

wzmacniające mięśnie i

ćwiczenia koordynacji

USPRAWNIANIE

PACJENTÓW

czas rozpoczęcia ćwiczeń

oporowych zależy od opatrunku

pooperacyjnego, stopnia

odczuwania bólu przez pacjenta

oraz szybkości gojenia się rany

najistotniejsze są ćwiczenia

prostowników i przywodzicieli

stawu biodrowego, oraz

prostowników i zginaczy stawu

kolanowego

USPRAWNIANIE

PACJENTÓW

program ćwiczeń powinien

zawierać też ćwiczenia

wzmacniające tułów oraz

wszystkie kończyny, szczególnie

u osób starszych

we wczesnym okresie

pooperacyjnym stosuje się

łagodne ćwiczenia zachowania

ruchomości w stawach – nie

stosuje się stretchingu w

okolicach rany pooperacyjnej

USPRAWNIANIE

PACJENTÓW

•

stosuje się ćwiczenia

izometryczne mięśni

czworogłowego uda i

pośladkowego wielkiego –

ćwiczeń tych w przypadku

zaplanowanych amputacji

powinno się wyuczyć przed

operacją

ANALIZA CHODU

PACJENTÓW PO

AMPUTACJI W OBRĘBIE

KOŃCZYN DOLNYCH

Amputacje

IV rok Fizjoterapii

2006/2007 r.

CHÓD

automatyczny, ekonomiczny, rytmiczny

szybkość: 112 – 120 kroków na minutę (0,9

– 1,5 m/s)

długość kroku: ok. 78 cm

szerokość toru: ok. 8 cm

fazy:



podporowa (w tym faza dwunożnego podparcia)



przenoszenia

stosunek fazy podparcia do przenoszenia:

60:40

ANALIZA

CHODU

ANALIZA

CHODU

Analiza chodu dla pacjentów z amputacjami poniżej stawu

kolanowego

Faza

Obserwowane

zaburzenia

Problem

funkcjonaln

Problem

związany z

zaprotezowani

Faza

podpo

rowa

nadmierny

wyprost

kolana

osłabiony m.

gluteus

maximus,

m.quadriceps

femoris

(obserwowane

w fazie mid

stance –

obciążenie

właściwe);

zły nawyk

poduszka pięty zbyt

miękka co opóźnia

oparcie całej

stopy;

zbyt długie ramię

dźwigni palucha –

zbyt późne

oderwanie od

podłoża;

nadmierne zgięcie

podeszwowe stopy

– powoduje

przeprost w st.

kolanowym, by

przedłużyć „foot

flat” i zapobiec

wcześniejszemu

oderwaniu palucha

niestabilność

kolana lub

brak

wyprostu w

stawie

kolanowym

brak siły w m.

quadriceps;

zaburzenia w

obrębie
więzadła
krzyżowego
przedniego;

ból kikuta

(nerwiak, ból
st, kol., skóry)

ramię dźwigni

palucha zbyt

krótkie;

nadmierne zgięcie

grzbietowe

stopy; zbyt

wysoki obcas

Analiza chodu dla pacjentów z amputacjami poniżej

stawu kolanowego

Faza

Obserwowan

e
zaburzenia

Problem

funkcjonaln
y

Problem

związany z
zaprotezowan
iem

Faza Mid

Stance –

obciążenie

właściwe:

Nadmierne

unoszenie

lub

opuszczanie

miednicy po

stronie

chorej

osłabiony m.

gluteus

medius,

tensor fascie lata

strony

przeciwnej

zbyt długa proteza:

unoszenie miednicy

lub obwodzenie

po stronie chorej

zbyt krótka

proteza:

unoszenie miednicy

lub obwodzenie

po stronie

zdrowej

chód na

szerokiej

podstawie

(marynarski)

przykurcz

odwodzicieli

kończyny

dolnej; słaby

balans

boczne pochylenie

pylonu - protezy

chód na wąskiej

podstawie

Przykurcz

przywodzicieli
k.d.;

osłabiony m.

quadratus
lumborum

koślawość kolana

ANALIZA

CHODU

Analiza chodu dla pacjentów z amputacjami poniżej

stawu kolanowego

Faza

Obserwowan

e
zaburzenia

Problem

funkcjonaln
y

Problem

związany z
zaprotezowan
iem

Faza

przen

oszeni

efekt tłoku

(pistoning) –

poruszanie

się kikuta w

górę i w dół

w protezie

zmniejszenie się

obrzęku w

kikucie

słabe dopasowanie

lub zawieszenie

nierównomierna

długość

kroku

ból powoduje

skrócenie fazy

przenoszenia

w kończynie

zdrowej

słabe dopasowanie

lub zawieszenie

obwodzenie

kończyny

(ruch

kołowy)

osłabiony m.

quadriceps, m

iliopsoas

słabe dopasowanie

lub zawieszenie

ANALIZA

CHODU

Analiza chodu dla pacjentów z amputacjami powyżej

stawu kolanowego

Faza

Obserwowane

zaburzenia

Problem

funkcjonalny

Problem związany

zaprotezowani

Faza

podpo

rowa

niestabilność

stawu

kolanowego

(initial

contact)

Przykurcz mm

zginaczy

stawu

biodrowego

Pozycja kolana z

przodu

Zbyt twarda

poduszka pięty

zgięcie boczne

tułowia (mid

stance)

zbyt krótki kikut,

zaburzona

równowaga,

słabe m.

odwodzące w

st. biodrowym,

ból kikuta

za długie lub za

krótkie ściany

protezy, zła

długość całej

protezy

Chód na

szerokiej

podstawie

(marynarski)

przykurcz

odwodzicieli

st. biodr.,

słaba

równowaga

za długa proteza,

boczna ściana

protezy za

krótka,

wewnętrzna za

długa

ANALIZA

CHODU

Analiza chodu dla pacjentów z amputacjami powyżej

stawu kolanowego

Faza

Obserwowane

zaburzenia

Problem

funkcjonalny

Problem związany

zaprotezowani

nadmierny

wyprost

tułowia

przykurcz mm

zginających w

st. biodrowym,

osłabione

mięśnie

prostowniki st.

biodr.,

osłabione

mięśnie

brzucha

za mało zgięcia

protezy w st.

kolanowy

chód na wąskiej

podstawie

przykurcz

przywodzicieli

k.d.;

osłabiony m.

quadratus

lumborum

koślawość kolana

ANALIZA

CHODU

Analiza chodu dla pacjentów z amputacjami powyżej

stawu kolanowego

Faza

Obserwowan

e
zaburzenia

Problem

funkcjonaln
y

Problem

związany z
zaprotezowan
iem

Faza

przen

oszeni

obwodzenie

kończyny

(ruch

kołowy)

Osłabienie m

quadricepsa,

osłabione

mięśnie

zginacze st.

biodrowego,

niestabilne

kolano w fazie

podporu

proteza zbyt długa,

kolano za

sztywno pracuje

przyśrodkowa

”ucieczka”

kończyny

kolano

ewnętrznie

zrotowane

zewnętrzna rotacja

kończyny

boczna

„ucieczka”

kończyny

kolano

wewnętrznie

zrotowane

wewnętrzna rotacja

kończyny

Document Outline