Podstawy 
prawoznawstwa

Konstytucyjny system 
źródeł prawa w Polsce

dr Karol 

Dąbrowski

karoldabrowski@o2.pl

 

 

Konstytucyjny system 
źródeł prawa w Polsce

* Konstytucja
* ustawy
* rozporządzenia z mocą ustawy
* ratyfikowane umowy 
międzynarodowe
* rozporządzenia
* akty prawa miejscowego

 

 

akty prawa 
powszechnie 
obowiązującego

akty prawa 
wewnętrznego

zamknięty katalog źródeł prawa

 

 

Konstytucja

* jeden taki akt prawny w państwie
* najwyższa moc obowiązywania
* szczególny tryb uchwalenia
* trudność zmiany
* treść
* systematyka

 

 

Treść konstytucji

* preambuła
* zasady ustrojowe
* prawa i wolności obywatelskie i ich 
gwarancje
* obowiązki obywatelskie
* ustrój organów władz publicznych
** ustawodawczej
** wykonawczej
** sądowniczej
*** sąd konstytucyjny
* pozarządowe organy władzy centralnej
* samorząd i podział terytorialny
* budżet

 

 

Art. 8 Konstytucji z 1997 roku
(...)
2. Przepisy Konstytucji stosuje się 
bezpośrednio, chyba że Konstytucja 
stanowi inaczej.

Art. 236.
1. W okresie 2 lat od dnia wejścia w 
życie Konstytucji Rada Ministrów 
przedstawi Sejmowi projekty ustaw 
niezbędnych do stosowania 
Konstytucji.

 

 

"Małe konstytucje"

1919 rok

1947 rok

1992 rok

Źródło: Wikimedia Commons

 

 

Ustawa

akt parlamentu, który może być 
regulowana każda kwestia 
społeczna, niebędąca przedmiotem 
wyłącznej regulacji konstytucyjnej

kodeksy - ustawy specyficzne

 

 

Rozporządzenia z 
mocą ustawy

Art. 234 Konstytucji z 1997 roku
1. Jeżeli w czasie stanu wojennego 
Sejm nie może zebrać się na 
posiedzenie, Prezydent RP na wniosek 
Rady Ministrów wydaje 
rozporządzenia z mocą ustawy (...)

 

 

Umowy 
międzynarodowe

* stosowane bezpośrednio
* ratyfikowane
** bez uprzedniej zgody Sejmu (art. 
89 ust. 2)
** za zgodą Sejmu (art. 89 ust. 1)
** w trybie szczególnym (art. 90 
ust. 1)

 

 

Rozporządzenia 
wykonawcze

Art. 92. Konstytucji z 1997 roku:
Rozporządzenia są wydawane przez 
organy wskazane w Konstytucji, na 
podstawie szczegółowego 
upoważnienia zawartego w ustawie i 
w celu jej wykonania...

 

 

Pozostałe źródła

* uchwały Sejmu i Senatu
* regulaminy Sejmu i Senatu
* układy zbiorowe pracy 

 

 

...

Monitor Polski 2005 nr 76 poz. 1061