ZGŁĘBNIKOWANIE
Mgr Ewa Maj
Zakład Medycyny Ratunkowej i
Medycyny Katastrof
Uniwersytetu Medycznego
ZGŁĘBNIKOWANIE
Mgr Ewa Maj
Zakład Medycyny Ratunkowej i
Medycyny Katastrof
Uniwersytetu Medycznego
Cel diagnostyczny:
Badanie czynności wydzielniczej żołądka.
Pobranie popłuczyn żołądkowych do
badania na obecność prątków gruźlicy
lub do badania cytologicznego.
Ustalenie źródła krwawienia, przy
obecności czarnych stolców.
Zaleganie zawartości żołądka,
uniemożliwiające lub utrudniając
dokładne badanie rentgenowskie.
Cel leczniczy
Odsysanie zawartości żołądka u
chorych po operacjach brzusznych,
w ostrym zapaleniu trzustki.
Niektóre zatrucia pokarmowe
(grzyby)- płukanie żołądka.
Karmienie nieprzytomnych lub
odmawiających przyjmowania
pokarmów.
Przestrzegać
następujących zasad:
Poinformować pacjenta o celu zabiegu
Przed zgłębnikowaniem w celach
diagnostycznych zapewnić choremu
spokój. Pacjent powinien pozostać na
czczo.
Przed zabiegiem umyć ręce, założyć
rękawice
Wyjąć protezę zębową, ewentualnie
wyjąć soczewki.
Przestrzegać
następujących zasad:
Aby ułatwić wprowadzenie
zgłębnika koniec nawilżamy 0,9%
NaCl, wodą lub żelem(2%
lidokaina)
Nie stosować środków oleistych –
niebezpieczeństwo zapalenia płuc
po przypadkowym wprowadzeniu
zgłębnika do płuc
Przestrzegać
następujących zasad:
Zalecić konieczność stosowania się do
wskazówek udzielanych w trakcie
badania.
W czasie zabiegu pacjent powinien
sygnalizować niepokojące dolegliwości
Przygotować czysty (jałowy) zgłębnik.
Zacisnąć zgłębnik przed wyjęciem go z
żołądka.
U nieprzytomnych dokładnie sprawdzić
czy zgłębnik nie tkwi w tchawicy.
Przestrzegać
następujących zasad:
Przytomnego ułożyć w pozycji siedzącej
lub półsiedzącej z głową lekko
pochyloną do przodu
Pacjenta z zaburzeniami świadomości i
nieprzytomnego ułożyć na boku.
Obserwować pacjenta w czasie badania
i po badaniu
Zabezpieczyć i opisać materiał pobrany
do badań
Przygotowanie sprzętu
Zgłębnik żołądkowy jednorazowego użytku
Środek do nawilżenia zgłębnika np woda
lub lignocaina w żelu
Kubek z wodą
Serweta lub podkład płócienny
Lignina lub chusteczki higieniczne
Papierek lakmusowy, stetoskop
Strzykawka 50ml.
Przygotowanie sprzętu
Rękawiczki
Pojemnik na protezę, soczewki
Probówki na treść żołądkową do
badania
Miska nerkowata
Przylepiec i nożyczki gdy zgłębnik ma
być pozostawiony na dłuższy czas
Wykonanie zabiegu
Umyj ręce, przygotuj zestaw sprzętu
Posadź pacjenta na krześle
Zabezpiecz jego ubranie fartuchem
gumowym, serwetą lub płatami ligniny
Daj pacjentowi do ręki miskę nerkowatą
i ligninę
Załóż rękawiczki, wyjmij zgłębnik z
opakowania
Oznacz na zgłębniku długość na jaką ma
być wprowadzony
Wykonanie zabiegu
(od kącika ust przez płatek ucha do
końca wyrostka mieczykowatego; jeśli
zakładasz zgłębnik przez nos – od
otworu nosa) ok. 45 -55 cm.
Zwilż koniec zgłębnika, sprawdź czy
drugi koniec jest zamknięty
Poproś pacjenta aby otworzył usta,
ułożyć cewnik w linii pośrodkowej jamy
ustnej dochodząc do podstawy języka.
Wykonanie zabiegu
Poproś pacjenta o przytrzymanie
zgłębnika zębami i przygięcie głowy do
klatki piersiowej.
Pacjent głęboko oddycha przez nos w tej
pozycji do czasu ustąpienia odruchów
wymiotnych i krztuszenia
.
P. unosi głowę do pionu, powoli
wprowadzaj zgłębnik zgodnie z ruchami
połykania
Wykonanie zabiegu
Gdy zgłębnik jest wprowadzony na głębokość
ok. 15 cm, aby zmniejszyć odruchy
wymiotne przesunąć go na lewą stronę jamy
ustnej między zębami a policzkiem.
Zgłębnik wsuwać głębiej przy każdym ruchu
połykania.
Przy dużych odruchach wymiotnych
sprawdzić czy zgłębnik nie zwinął się w
gardle –zajrzeć do jamy ustnej.
Wykonanie zabiegu
Przełykanie powoduje chwilowe zamknięcie głośni,
a płytki oddech zmniejsza niebezpieczeństwo
przedostania się zgłębnika do tchawicy.
Gdy wystąpią odruchy wymiotne -na moment
przerywamy wprowadzanie zgłębnika, a chory
głęboko oddycha do czasu ich zaniku.
Gdy podczas wprowadzania zgłębnika
napotykamy na opór –nie pokonywać go na siłę;
wycofać nieco zgłębnik i próbować wprowadzić go
ponownie.
Jeśli jest to niemożliwe dalsze postępowanie
skonsultować z lekarzem.
Wykonanie zabiegu
Po wprowadzeniu zgłębnika na ustaloną
głębokość sprawdzić jego umiejscowienie:
-aspirując strzykawką nieco wydzieliny
(brak wydzieliny –wsunąć zgłębnik nieco
głębiej, aby doszedł do wydzieliny,
-ułożyć chorego na lewym boku – koniec
zgłębnika układa się na krzywiźnie
większej gdzie zbiera się wydzielina)
-sprawdź jej pH papierkiem lakmusowym
– zabarwi się na różowo
Wykonanie zabiegu
-lub umieścić jego koniec w naczyniu z
wodą i obserwować rytm wydostawania
się pęcherzyków powietrza;
-wprowadzić do zgłębnika ok. 10 ml
powietrza –w trakcie wysłuchiwać
stetoskopem charakterystyczny szmer w
nadbrzuszu.
Umocować zgłębnik plastrem na
określonej głębokości.
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
Wskazania
zwężenie odźwiernika z
zaleganiem treści pokarmowej,
ostre zatrucie pokarmowe,
szczególnie grzybami , także
substancjami chemicznymi.
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
Przeciwwskazania:
- zatrucia ługami lub mocnymi
kwasami,
- tętniak aorty,
- żylaki przełyku,
- rak przełyku i wpustu,
- duszność niezależnie od jej
pochodzenia.
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
Zestaw
- Gruby (ok. 0,5-15mm) i długi (85-90 cm)
zgłębnik żołądkowy w zależności od rodzaju
zatrucia,
- preparat poślizgowy i znieczulający, np.2%
lidokaina,
- duży lejek dopasowany do zgłębnika,
- przedłużacz szklany i dren gumowy ok. 70cm
do połączenia z przedłużaczem,
- pojemnik ze zleconym płynem do płukania o
temp. ok. 37 stopni i dzbanek do wlewania płynu,
- wiadro na popłuczyny,
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
zestaw
- narzędzie zaciskające np. pean, kocher,
- 2 fartuchy ochronne (dla pacjenta i
wykonującego zbieg)
- miska nerkowata, lignina,
- szklanka z wodą do przepłukania ust po
zabiegu
- naczynie na popłuczyny do badania
laboratoryjnego,
- jałowe rękawiczki.
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
założyć zgłębnik do żołądka jw,
zgłębnik przedłuż drenem i dołącz lejek
zdejmij zacisk ze zgłębnika
wlewaj płyn utrzymując stały poziom w lejku
(ok.0,5l)
po wprowadzeniu porcji płynu obniżyć lejek w
dół i skierować do wiadra na popłuczyny (jeśli
do zgłębnika dostanie się powietrze nie
uzyskamy popłuczyn.
z pierwszej porcji pobierz ok. 150 ml popłuczyn
do badania
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
czynność powtarzaj do uzyskania
klarownego płynu,
zaciśnij zgłębnik,
pacjent wykonuje głęboki wdech, a
następnie długi wydech w czasie
którego usuwamy zgłębnik,
podaj wodę do przepłukania ust,
zapewnij pacjentowi wygodę i
wypoczynek, obserwuj go,
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
Oznacz popłuczyny:
- imię i nazwisko chorego, imię ojca
- rodzaj materiału (popłuczyny żołądkowe
- jeśli wiadomo wskazać środek zatrucia
- data pobrania
- podpis lekarza
dostarczyć do laboratorium.
Zabezpiecz zużyty sprzęt (ju. przeznacz do
spalenia, a wielorazowy zdezynfekuj
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
udokumentuj wykonanie zabiegu,
zaznacz ilość i rodzaj użytego płynu
PŁYNY DO PŁUKANIA
- woda
-woda z węglem aktywowanym
- 0,9% NaCl
płyny o temp. ok.37 stopni C
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
Niebezpieczeństwa
- hipotermia (płyn o temp. niższej od
37)
-
oparzenia (płyn o temp. wyższej od 40)
-
zachłyśnięcie,
-
zakrztuszenie
-
zasłabnięcie
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
Niebezpieczeństwa
-
zapaść
-
mechaniczne uszkodzenie aż do przebicia
włącznie ściany przewodu pokarmowego
-
zatrucie wodne przy obfitych płukaniach
(u dzieci płukać 0,9% NaCl)
-
brak popłuczyn (przerwanie słupa płynu
powietrzem.
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
U NIEPRZYTOMNYCH
konieczność wcześniejszego
zaintubowania i założenia
szczękorozwieracza
zabieg wykonujemy w ułożeniu na
boku
po zabiegu oczyszczenie j. ustnej
przez odessanie ssakiem – zapobiega
zachłyśnięciu.