KINEZJOLOGIA 

KINEZJOLOGIA 

ćwiczenia I

ćwiczenia I

Dr n. med. Renata Gałuszka

Dr n. med. Renata Gałuszka

 

 

 

 

Kinezjologia

Kinezjologia

 

 

(

(

gr.

gr.

 

 

kinein

kinein

 - poruszać się 

 - poruszać się 

i 

i 

logos

logos

 - uczyć się) jest 

 - uczyć się) jest 

gałęzią nauki zajmującą 

gałęzią nauki zajmującą 

się ruchem.

się ruchem.

 

 

 

 

Główne cele kinezjologii to:

Główne cele kinezjologii to:



 zrozumienie psychologicznych i 

fizjologicznych  

   reakcji ludzkiego organizmu na 
krótkotrwały i   

   bardzo intensywny wysiłek fizyczny 



 poznanie różnych form adaptacji 

organizmu 

    ludzkiego na chroniczną lub długotrwałą 

    aktywność fizyczna 

 

 

 

 



 zrozumienie mechaniki ruchu i 

opisanie 

   jej cech 



 badanie procesów kontrolujących 

ruch i 

    czynników wpływających na 
nabywanie 

    zdolności motorycznych 



 wyjaśnienie psychologicznych 

efektów  

    fizycznej aktywności na ludzkie 

    zachowanie 

 

 

 

 

Kinezjologia

Kinezjologia

 jest nauką 

 jest nauką 

interdyscyplinarną, korzysta z 

interdyscyplinarną, korzysta z 

takich dziedzin jak: biologia, 

takich dziedzin jak: biologia, 

chemia, historia, fizyka, 

chemia, historia, fizyka, 

psychologia i socjologia.

psychologia i socjologia.

 

 

 

 

Ruch jako środek wspomagający 

Ruch jako środek wspomagający 

sprawność i zdrowie doceniany 

sprawność i zdrowie doceniany 

był już w medycynie starożytnej. 

był już w medycynie starożytnej. 

Hipokrates (przełom V i IV w. 

Hipokrates (przełom V i IV w. 

p.n.e ) opisujące zniekształcenia 

p.n.e ) opisujące zniekształcenia 

ciała oraz sposoby leczenia i 

ciała oraz sposoby leczenia i 

zapobiegania im w dziale „O 

zapobiegania im w dziale „O 

chirurgii” podkreśla, że 

chirurgii” podkreśla, że 

ćwiczenia wzmacniają a 

ćwiczenia wzmacniają a 

nieczynność osłabia ciało.

nieczynność osłabia ciało.

 

 

 

 

Ruch jest biologiczna potrzebą 
organizmu ludzkiego. Eksperci 
Światowej Organizacji Zdrowia 
ONZ określili minimalną tj. 
niezbędną dzienną normę 
ruchu dorosłego człowieka na 
10 tys. kroków. Człowiek 
tworząc współczesną 
cywilizację jakby zapomniał o 
tej fundamentalnej zasadzie. 

 

 

 

 

Człowiek zaczął działać 

Człowiek zaczął działać 

przeciwko sobie prowadząc 

przeciwko sobie prowadząc 

nieodpowiedni dla swojego 

nieodpowiedni dla swojego 

organizmu tryb życia. 

organizmu tryb życia. 

Skutkiem tego stał się 

Skutkiem tego stał się 

niedobór ruchu – hipokinezja.

niedobór ruchu – hipokinezja.

 

 

Niedobór ten wraz z innymi 

Niedobór ten wraz z innymi 

negatywnymi czynnikami 

negatywnymi czynnikami 

wywołuje wiele chorób 

wywołuje wiele chorób 

cywilizacyjnych (nadwagę, 

cywilizacyjnych (nadwagę, 

deformacje kręgosłupa, 

deformacje kręgosłupa, 

nadciśnienie krwi).

nadciśnienie krwi).

 

 

 

 

 

 

    

    

Ruch

Ruch

:

:

    Poprawia kształt sylwetki
    Likwiduje nadmiar tłuszczu
    Reguluje poziom cukru we krwi
     Usuwa  szkodliwe  substancje  z 

organizmu

  Wskutek 

przemian 

chemicznych 

wprawia w 
          dobry  nastrój  (w  czasie  wysiłku 
fizycznego  
     zwiększa się wydzielanie do mózgu 
endorphiny,  
          czyli  naturalnego  narkotyku 
poprawiającego  
     nastrój)

 

 

 

 

Aktywność ruchowa nie tylko 

Aktywność ruchowa nie tylko 

poprawia kondycje fizyczną, ale 

poprawia kondycje fizyczną, ale 

także psychiczną. Poczucie siły 

także psychiczną. Poczucie siły 

psychofizycznej ułatwia 

psychofizycznej ułatwia 

obniżenie stresu, regulowanie 

obniżenie stresu, regulowanie 

emocji, zachowanie dobrego 

emocji, zachowanie dobrego 

optymistycznego nastroju, a 

optymistycznego nastroju, a 

także wpływa na naszą 

także wpływa na naszą 

sylwetkę, sposób poruszania 

sylwetkę, sposób poruszania 

się.

się.

 

 

 

 

Umiejętności motoryczne - 

sprawność motoryczna

Sprawność motoryczna jest 

Sprawność motoryczna jest 

ujęciem kompleksowym w 

ujęciem kompleksowym w 

odniesieniu do ruchu 

odniesieniu do ruchu 

człowieka, skupia ona 

człowieka, skupia ona 

wszystkie sprawności, których 

wszystkie sprawności, których 

wysoki poziom warunkuje 

wysoki poziom warunkuje 

poziom sprawności 

poziom sprawności 

motorycznej. 

motorycznej. 

 

 

 

 

Obszerność sprawności 

Obszerność sprawności 

motorycznej w odniesienia do 

motorycznej w odniesienia do 

ruchu człowieka sprawia, że 

ruchu człowieka sprawia, że 

wyodrębnia się tzw. zdolności 

wyodrębnia się tzw. zdolności 

motoryczne, które ściśle obrazują 

motoryczne, które ściśle obrazują 

obszar oddziaływań na sferę 

obszar oddziaływań na sferę 

ruchową człowieka oraz poziom 

ruchową człowieka oraz poziom 

samej sprawności motorycznej. 

samej sprawności motorycznej. 

Zdolności motoryczne dzielą się 

Zdolności motoryczne dzielą się 

na następujące grupy:

na następujące grupy:

 

 

 

 

Motoryczne zdolności

Motoryczne zdolności

Motoryczne zdolności

Motoryczne zdolności

Kondycyjne/Energetyc

Kondycyjne/Energetyc

zne

zne

Kondycyjne/Energetyc

Kondycyjne/Energetyc

zne

zne

Koordynacyjne/Informac

Koordynacyjne/Informac

yjne

yjne

Koordynacyjne/Informac

Koordynacyjne/Informac

yjne

yjne

–

Wytrzymałościowe

Wytrzymałościowe

–

Siłowe

Siłowe

–

Wytrzymałościowe

Wytrzymałościowe

–

Siłowe

Siłowe

–

Łączenia

Łączenia

–

Różnicowania

Różnicowania

–

Równowagi

Równowagi

–

Orientacji

Orientacji

–

Rytmizacji

Rytmizacji

–

Szybkości reakcji

Szybkości reakcji

–

Dostosowania

Dostosowania

–

Łączenia

Łączenia

–

Różnicowania

Różnicowania

–

Równowagi

Równowagi

–

Orientacji

Orientacji

–

Rytmizacji

Rytmizacji

–

Szybkości reakcji

Szybkości reakcji

–

Dostosowania

Dostosowania

Kompleksowe/ 

Kompleksowe/ 

hybrydowe

hybrydowe

Kompleksowe/ 

Kompleksowe/ 

hybrydowe

hybrydowe

wtórne

wtórne

wtórne

wtórne

–

zwinnościow

zwinnościow

e

e

–

szybkościowe

szybkościowe

–

zwinnościow

zwinnościow

e

e

–

szybkościowe

szybkościowe

 

 

 

 

Kondycyjne

Kondycyjne

 – 

 – 

warunkowane 

warunkowane 

głównie właściwościami 

głównie właściwościami 

strukturalnymi oraz 

strukturalnymi oraz 

energetycznymi – do nich 

energetycznymi – do nich 

zaliczamy:

zaliczamy:

 

 



 

 

Siłę

Siłę

 – obrazującą zdolność 

 – obrazującą zdolność 

do 

do 

 

 

     

     

pokonywania oporu 

pokonywania oporu 

zewnętrznego.

zewnętrznego.

 

 

 

 



 

 

Szybkość

Szybkość

 – obrazującą 

 – obrazującą 

zdolność do 

zdolność do 

    

    

wykonywania danego ruchu, 

wykonywania danego ruchu, 

lub aktu 

lub aktu 

    

    

ruchowego w jak 

ruchowego w jak 

najkrótszym czasie. 

najkrótszym czasie. 



 

 

Moc

Moc

 - obrazującą zdolność do 

 - obrazującą zdolność do 

    

    

wykonywania efektywnej 

wykonywania efektywnej 

pracy w 

pracy w 

  

  

    

    

jednostce czasu.

jednostce czasu.

 

 

 

 

 

 



 

 

Wytrzymałość

Wytrzymałość

 – obrazującą 

 – obrazującą 

zdolność 

zdolność 

    

    

do wykonywanie 

do wykonywanie 

długotrwałych 

długotrwałych 

 

 

    

    

wysiłków o określonej 

wysiłków o określonej 

intensywności.

intensywności.



 

 

Gibkość

Gibkość

 - obrazująca zakres 

 - obrazująca zakres 

    

    

ruchomości kończyn - 

ruchomości kończyn - 

obszernoś

obszernoś

ć

ć

 

 

    

    

ruchów.

ruchów.

 

 

 

 

 

 

Koordynacyjne

Koordynacyjne

 –

 –

 

 

warunkowane przez funkcję 

warunkowane przez funkcję 

sterowania i regulacji ruchu, 

sterowania i regulacji ruchu, 

głownie obrazują możliwości 

głownie obrazują możliwości 

precyzyjnego wykonania 

precyzyjnego wykonania 

ruchu, łączenia ruchów oraz 

ruchu, łączenia ruchów oraz 

wykonywania złożonych aktów 

wykonywania złożonych aktów 

ruchowych takich jak np.: 

ruchowych takich jak np.: 

technika dyscypliny. 

technika dyscypliny. 

 

 

 

 

Zdolności tej grupy określają 

Zdolności tej grupy określają 

stosunki przestrzenno-czasowe 

stosunki przestrzenno-czasowe 

czynności ruchowych, a także 

czynności ruchowych, a także 

możliwości tworzenia nowych 

możliwości tworzenia nowych 

modyfikacji ruchowych 

modyfikacji ruchowych 

wynikających z potrzeby 

wynikających z potrzeby 

dostosowania się do sytuacji 

dostosowania się do sytuacji 

zewnętrznej. Zaliczmy do niej 

zewnętrznej. Zaliczmy do niej 

następujące zdolności:

następujące zdolności:

 

 

 

 

Dostosowania ruchu

Dostosowania ruchu

 

 

- 

- 

wyrażająca adekwatny sposób 

wyrażająca adekwatny sposób 

reagowania organizmu na daną 

reagowania organizmu na daną 

sytuację ruchową poprzez 

sytuację ruchową poprzez 

odpowiednio dopasowany 

odpowiednio dopasowany 

program działania ruchowego,

program działania ruchowego,

 

 

 

 

 

 

Różnicowania ruchu

Różnicowania ruchu

 – 

 – 

warunkuję wysoką ekonomię 

warunkuję wysoką ekonomię 

wykonywanych ruchów oraz ich 

wykonywanych ruchów oraz ich 

dokładność. Zdolność ta 

dokładność. Zdolność ta 

przejawia się poprzez 

przejawia się poprzez 

odpowiednie ułożenia ciała 

odpowiednie ułożenia ciała 

(optymalne pozycje kątowe 

(optymalne pozycje kątowe 

stawów), odpowiednie napięcia 

stawów), odpowiednie napięcia 

mięśniowe oraz odpowiednie 

mięśniowe oraz odpowiednie 

prędkości poszczególnych 

prędkości poszczególnych 

segmentów ciała. Zdolność ta 

segmentów ciała. Zdolność ta 

jest często określana 

jest często określana 

wyczuciem danej techniki, 

wyczuciem danej techniki, 

ruchu, czy przyrządu.

ruchu, czy przyrządu.

 

 

 

 

 

 

Zdolność równowagi

Zdolność równowagi

 – określa 

 – określa 

możliwości do utrzymywania 

możliwości do utrzymywania 

równowagi oraz powrotu do 

równowagi oraz powrotu do 

stanu równowagi po akcie 

stanu równowagi po akcie 

ruchowym (równowaga 

ruchowym (równowaga 

statyczna) oraz umiejętność 

statyczna) oraz umiejętność 

utrzymania określonego toru, 

utrzymania określonego toru, 

kierunku ruchu w trakcie 

kierunku ruchu w trakcie 

wykonywania zadania ruchowego 

wykonywania zadania ruchowego 

(równowaga dynamiczna).

(równowaga dynamiczna).

 

 

 

 

 

 

Zdolność szybkiej reakcji

Zdolność szybkiej reakcji

 – 

 – 

zdolność do szybkiego 

zdolność do szybkiego 

wykonania określonego aktu 

wykonania określonego aktu 

ruchowego w odpowiedzi na 

ruchowego w odpowiedzi na 

dany sygnał lub bodziec 

dany sygnał lub bodziec 

zewnętrzny lub wewnętrzny. 

zewnętrzny lub wewnętrzny. 

 

 

 

 

Zdolność orientacji

Zdolność orientacji

 – określa 

 – określa 

umiejętności wyczucia 

umiejętności wyczucia 

przestrzeni podczas aktu 

przestrzeni podczas aktu 

ruchowego.

ruchowego.

 

 

 

 

 

 

Zdolność sprzężenia 

Zdolność sprzężenia 

ruchów

ruchów

 – wyraża 

 – wyraża 

umiejętność do łączeniu 

umiejętność do łączeniu 

różnego typu ruchów w 

różnego typu ruchów w 

jeden celowy akt ruchowy. 

jeden celowy akt ruchowy. 

Celowość aktu ruchowego 

Celowość aktu ruchowego 

często odzwierciedla 

często odzwierciedla 

efektywność danej 

efektywność danej 

techniki.

techniki.

 

 

 

 

 

 

Zdolność rytmizacji

Zdolność rytmizacji

 – określa 

 – określa 

umiejętność zachowania 

umiejętność zachowania 

odpowiedniego rytmu ruchów 

odpowiedniego rytmu ruchów 

(sekwencji występowania 

(sekwencji występowania 

danych ruchów), często 

danych ruchów), często 

związanego z cyklicznością 

związanego z cyklicznością 

aktu ruchowego.

aktu ruchowego.

 

 

 

 

 

 

Kompleksowe

Kompleksowe

 – które 

 – które 

związane są zarówno z ze 

związane są zarówno z ze 

zdolnościami kondycyjnymi 

zdolnościami kondycyjnymi 

jak i koordynacyjnym, ale 

jak i koordynacyjnym, ale 

trudno ściśle określić 

trudno ściśle określić 

dominującą grupę. Do tej 

dominującą grupę. Do tej 

grupy zaliczymy takie 

grupy zaliczymy takie 

zdolności jak zwinność oraz 

zdolności jak zwinność oraz 

szybkość ogólną.

szybkość ogólną. 

 

 

 

 

Wyodrębnienie tej grupy służy 

Wyodrębnienie tej grupy służy 

głównie uzmysłowieniu, że 

głównie uzmysłowieniu, że 

wszystkie zdolności motoryczne 

wszystkie zdolności motoryczne 

stanowią wzajemnie 

stanowią wzajemnie 

przenikający się łańcuch 

przenikający się łańcuch 

powiązań, którego wszystkie 

powiązań, którego wszystkie 

ogniwa muszą być na wysokim 

ogniwa muszą być na wysokim 

poziomie, aby całość 

poziomie, aby całość 

odzwierciedlała wysoki poziom.

odzwierciedlała wysoki poziom.

 

 

 

 

Dziękuję za 

Dziękuję za 

uwagę

uwagę