BEHAWIORALNA 

TERAPIA MAŁŻEŃSTW

ZABURZENIA RODZINY

Przedstawiciele i inspiracje

GŁÓWNI PRZEDSTAWICIELE : 

Neil Jacobson, G. Margolin

INSPIRACJE

Teoria uczenia
Teoria społecznego uczenia
Teoria wymiany społecznej

PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA



 Na zachowania partnerów wpływa stale 
obecność lub nieobecność wzmocnień.



Pary małżeńskie dostarczają sobie 
wzmocnień – seksualnych, 
emocjonalnych, komunikacyjnych, 
instrumentalnych.

ZAŁOŻENIA (c.d.)



 Małżonkowie mogą karać siebie i 

nagradzać.



 W relacji intymnej wymiana wzmocnień 

pozytywnych i negatywnych jest 

stosunkowo niezależna.



 Pary zadowolone działają wg schematu 

kontroli pozytywnej; niezadowolone – 

awersyjnej.

ZAŁOŻENIA (c.d.)



 Partnerzy stale wzajemnie kontrolują 
siebie za pomocą wzmocnień.



 W długoterminowych związkach wymiana 
nagród jest zrównoważona. 



 Partnerzy, którzy dużo dają, dużo 
otrzymują; mało dają – mało otrzymują

ZAŁOŻENIA (c.d.)



 Partnerzy szacują własne koszty (wkłady) 

i zyski w relacji oraz oceniają własne 

wyniki w relacjach alternatywnych.



 W dłuższych odcinkach czasu bilans 

kosztów i zysków musi być zrównoważony.



 Oceny, sądy o sobie, partnerze i związku 

mają znaczenie pośredniczące.

Mechanizmy zaburzenia



Niezgodność między oczekiwaniami i 

realnością



Mniej wymiany wzmacniającej



Erozja wzmocnień



Deficyt zmiany zachowania



Deficyt kontroli bodźców



Braki umiejętności (komunikacji, 

rozwiązywania problemów)



Odmienne preferencje

Metody diagnozy



Wywiad



Kwestionariusze



Skale



Zachowania (jednorazowy pomiar, 
codzienny pomiar, odcinki czasowe 
pomiaru ciągłego) 

Przedmiot oceny



Ocena powinna dotyczyć 
obserwowalnych zachowań



Powinna dotyczyć różnorodnych 
aspektów funkcjonowania pary (słabe i 
mocne strony)



Powinna uwzględniać aspekty poznawcze



Ocena powinna być dokonywana stale

Diagnoza dysfunkcji pary



Opis problemów w relacji



Zidentyfikowanie zmiennych, które kontrolują 

zachowania problemowe



Wybór technik interwencji



Rozpoznanie, kiedy interwencje były 

skuteczne

Techniki terapeutyczne - 
wzrostu wymiany pozytywnej



„Dni miłości”



Pozytywne wzmocnienia na prośbę 
partnera



Wspólne określenie przyjemnej 
aktywności



Umowy dotyczące obustronnej 
zmiany zachowania

Ćwiczenie umiejętności 
komunikacyjnych



Umiejętność uważnego słuchania



Potwierdzanie komunikatów partnera



Mówienie o uczuciach zwłaszcza 
pozytywna ekspresja



Właściwy sposób wyrażania emocji 
negatywnych

Rozwiązywanie problemów – 
określanie problemu



Stawiając problem zacznij od czegoś pozytywnego.



Przyznaj się do własnej odpowiedzialności w 

powstaniu problemu.



Bądź dokładny i unikaj generalnych sformułowań – 

mów o tym, co możesz zobaczyć, nie interpretuj.



Wyrażaj uczucia.



Bądź zwięzły formułując problem (nie wracaj do 

przeszłości, nie szukaj przyczyn, nie koncentruj się 

na detalach)

Rozwiązywanie problemów – 
poszukiwanie rozwiązania



Omawiajcie tylko jeden problem w danym 
czasie.



Często parafrazuj to, co zrozumiałeś z 
wypowiedzi partnera.



Stosujcie „burzę mózgów’.



Koncentruj się na rozwiązaniu.



Propozycje mogą być idealne, rozwiązania 
- realne

Rozwiązywanie problemów – 
osiąganie zgody



Rozwiązanie powinno być kompromisowe, 
zmiana zachowania wzajemna.



Zgoda na zmianę zachowania powinna być 
wyrażona w terminach zachowań.



Obie strony powinny być w równym 
stopniu obciążone.



Zgoda na zmianę zachowania powinna być 
zapisana.

Typy kontraktów



Typ I (QPQ) – określenie co, kto, dla kogo 

zrobi, w jakich okolicznościach, jak 

często. Partner ma wykonać swoją część 

zobowiązania.



Typ II – określenie co, kto, dla kogo 

zrobi, w jakich okolicznościach, jak 

często. Określone jest, jak partner 

nagradza wykonanie, karze brak 

wykonania.