• GŁADKA SIATECZKA SARKOLAZMATYCZNA JEST BARDZO
OBFITA I PRZYBIERA SWOISTA POSTAĆ.
• OTACZA KAŻDĄ MIOFIBRYLĘ WYTWARZAJĄC
CHARAKTERYSTYCZNE STRUKTURY.
• DOOKOŁA PRĄŻKA
A
A ORAZ PRĄŻKA
I
I MIOFIBRYLI ZNAJDUJA
SIĘ ODDZIELNE UKŁADY SIATECZKI SARKOPLAZMATYCZNEJ -
KAŻDY SKŁADA SIĘ Z DWÓCH PŁASKICH ZBIORNIKÓW
POŁACZONYCH KANALIKAMI.
• UKŁAD ZNAD PRĄŻKA
A
A JEST ODDZIELONY OD UKŁADU
ZNAD PRĄŻKA
I
I WĄSKĄ PRZESTRZENIĄ - DO KTÓREJ
WKLINOWUJE SIĘ KANALIK T - WPUKLENIE BŁONY
KOMÓRKOWEJ.
• UKŁAD ZAWIERAJĄCY KANALIK T ORAZ PRZYLEGAJĄCE DO
NIEGO DWA ZBIORNIKI GŁADKIEJ SIATECZKI
SARKOPLAZMATYCZNEJ NOSI NAZWĘ - TRIADY.
• W TEN SPOSÓB POWSTAJE UKŁAD SIATECZKI
SARKOPLAZMATYCZNEJ ZAWIERAJĄCEJ DUŻE STĘŻENIE
WAPNIA, KTÓRA PRZYLEGA DO MIOFIBRYLI I ŁĄCZY SIĘ
POPRZEZ KANALIK T Z BŁONĄ KOMÓRKOWĄ.
• JEST TO SPOSÓB NA SZYBKIE PRZEKAZYWANIE IMPULSU DO
SKURCZU.
• AKTYNA - BUDUJE MIOFILAMENTY CIENKIE
• MIOZYNA - TWORZĄCA MIOFILAMENTY GRUBE
• BIAŁKA REGULATOROWE:
– TROPONINA
– TROPOMIOZYNA
• BIAŁKA STRULKTURALNE UTRZYMUJĄCE MIOFILAMENTY W
POŁOŻENIU –
– BIAŁKO M,
– AKTYNINA,
– DESMINA
• AKTYNA - BIAŁKO GLOBULARNE (AKTYNA G) KTÓRE
POLIMERYZUJE DAJĄC ŁAŃCUCHY POLIPEPTYDOWE
AKTYNY FIBRYLARNEJ (AKTYNY F). DWA ŁAŃCUCHY
POLIPEPTYDOWE OKRĘCAJĄ SIĘ WZGLĘDEM SIEBIE ,
TWORZĄC MIOFILAMENT CIENKI. KAŻDA CZĄSTECZKA
AKTYNY G MA MIEJSCE WIĄŻACE MIOZYNĘ.
MIOFILAMENTY CIENKIE WIĄŻĄ SIĘ Z PRĄŻKIEM Z.
• MIOZYNA - SKŁADA SIĘ Z DWÓCH ŁAŃCUCHÓW
POLIPEPTYDOWYCH, NAZWANYCH ŁAŃCUCHAMI
CIĘŻKIMI, KTÓRE TWORZĄ HELISĘ. KAŻDY ŁAŃCUCH CIĘŻKI
KOŃCZY SIĘ STRUKTURĄ GLOBULARNA MAJĄCĄ POSTAC
GŁÓWKI.
• MAKROCZĄSTECZKA MA ZATEM 2 GŁÓWKI WYKAZUJĄCE
AKTYWNOŚĆ ATP-AZY ORAZ WIĄŻĄCE AKTYNĘ F. W
GŁÓWKACH ZNAJDUJE SIĘ NISKOCZĄSTECZKOWE SKŁADNIKI
MIOZYNY - NAZWANE ŁAŃCUCHAMI LEKKIMI.
MIOZYNA C.D.
• MAKROCZĄSTECZKI MIOZYNY UKŁADAJĄ SIĘ W PĘCZKI
WYTWARZAJĄ MIOFILAMENTY GRUBE
• UŁOŻENIE POLEGA NA PRZESUNIĘCIU JEDNYCH
MAKROCZĄSTECZEK WZGLĘDEM INNNYCH CO POWODUJE,
ZE GŁÓWKI MIOZYNY WYSTAJA NA ZEWNĄTRZ
MIOFILAMENTU GRUBEGO I LEŻĄ WZDŁUZ LINI SPIRALNEJ.
• TROPOMIOZYNA - BIAŁKO
FIBRYLARNE, SKŁADAJĄCE SIĘ Z
DWÓCH ŁAŃCUCHÓW
POLIPEPTYDOWYCH, ZWINIETYCH
DOOKOŁA SIEBIE I TWORZĄCYCH
HELISĘ. W STANIE ROZKURCZU
LEŻY NIECO POWYZEJ
SPIRALNEGO ROWKA
MIOFILAMENTU CIENKIEGO
• TROPONINA - BIAŁKOWY KOMPLEKS GLOBULARNY -
WIĄŻĄCY SIĘ Z TROPOMIOZYNĄ I AKTYNĄ F W ODSTEPACH
CO 40 NM.
• SKŁADA SIĘ Z 3 JEDNOSTEK
– TROPONINY C- WIĄŻĄCEJ WAPŃ (Ca
2+
)
– TROPONINY I - HAMUJĄCEJ WIĄZANIE AKTYNY F DO
MIOZYNY
– TROPONINY T - KTÓRA WIĄŻE SIĘ Z TROPOMIOZYNĄ.
• W STANIE ROZKURCZU GŁÓWKI
MIOZYNY WIĄŻĄCE ATP S.A.
USTAWIONE POD KĄTEM PROSTYM W
STOSUNKU DO AKTYNY F.
• MIEJSCA WIĄZANIA MIOZYNY W
CZĄSTECZCE AKTYNY F SĄ
ZASŁONIĘTE PRZEZ TROPOMIOZYNĘ.
• SYGNAŁEM DO SKURCZU JEST DEPOLARYZACJA SARKOLEMY
KANALIKÓW T, KTÓRA PRZENOSI SIĘ NA BŁONE SIATECZKI
SARKOPLAZMATYCZNEJ ZBIORNIKÓW TRIADY.
• DEPOLARYZACJA OTWIERA ŚRÓDBŁONOWE KANAŁY DLA
WAPNIA , KTÓRY PRZENIKA DO CYTOSOLU I WIĄŻE SIĘ Z
JEDNOSTKAMI TROPONINY C.
• ZMIENIA TO KONFORMACJE TROPONINY CO POWODUJE
WCIŚNIĘCIE CZĄSTECZKI TROPOMIOZYNY NA DNO ROWKA
MIOFILAMENTU AKTYNY.
• ODSŁANIA SIĘ MIEJSCE WIĄŻĄCE GŁÓWKĘ MIOZYNY W
CZĄSTECZCE AKTYNY F.
• GŁÓWKA MIOZYNY ŁĄCZY SIĘ PRZEJŚCIOWO Z AKTYNA F CO
AKTYWUJE JEJ CZYNNOŚĆ JAKO ATP-AZY.
• ATP ZWIĄZANY Z GŁÓWKĄ ULEGA HYDROLIZIE A
WYZWOLONA ENERGIA ZMIENIA KĄT USTAWIENIA GŁÓWKI
MIOZYNY WZGLĘDEM AKTYNY F Z PROSTEGO NA OSTRY.
• POWODUJE TO NIEWIELKIE PRZESUNIĘCIE (ŚLIZGANIE SIĘ)
AKTYNY F WZGLĘDEM MIOZYNY – MIKROSKURCZ
• SERIE WYSTĘPUJĄCYCH PO SOBIE
MIKROSKURCZÓW PROWADZĄ DO
ZNACZNEGO PRZESUWANIA
CZĄSTECZEK AKTYNY F WZGLĘDEM
MIOZYNY. SKRACA TO PRĄŻEK I I
PRĄŻEK H ORAZ CAŁY SARKOMER.
SKRÓCENIE SARKOMERÓW
PROWADZI DO SKRÓCENIA CAŁEJ
KOMÓRKI MIĘSNIOWEJ
•
SKURCZ IZOTONICZNY
SKURCZ IZOTONICZNY -
SKRÓCENIE SIĘ CAŁEJ KOMÓRKI
MIĘŚNIOWEJ PRZY STAŁYM JEJ
NAPIĘCIU.
•
SKURCZ IZOMETRYCZNY
SKURCZ IZOMETRYCZNY -
ZWIĘKSZENIE NAPIĘCIA KOMÓRKI
BEZ ZMIANY DŁUGOŚCI.
•
KOMÓRKI MIĘŚNIOWE BIAŁE
KOMÓRKI MIĘŚNIOWE BIAŁE
– SZYBKIE SKURCZE I SZYBKIE ZMĘCZENIE
– ZAWIERAJĄ NIEWIELE MIOGLOBINY, MITOCHONDRIÓW I
CYTOCHROMU.
– JAKO ŹRÓDŁA ENERGII WYKORZYSTUJĄ GLIKOLIZĘ
BEZTLENOWĄ, SPALAJĄC GLUKOZĘ.
– SĄ LICZNE W MIĘŚNIACH WYKONUJĄCYCH SZYBKIE I
KRÓTKOTRWAŁE RUCHY - NP. W MIĘŚNICH
OKORUCHOWYCH
•
KOMÓRKI MIĘŚNIOWE CZERWONE
KOMÓRKI MIĘŚNIOWE CZERWONE
– BOGATE W MIOGLOBINĘ I MITOCHONDRIA.
– JAKO ŹRÓDŁA ENERGII UŻYWAJĄ FOSFORYLACJI TLENOWEJ
– CHARAKTERYZUJĄ SIĘ WOLNYM SKURCZEM I DUŻĄ
WYTRZYMAŁOŚCIĄ NA ZMĘCZENIE.
– SZCZEGÓLNIE LICZNE W MIĘŚNIU TRÓJGŁOWYM RAMIENIA
•
KOMÓRKI MIĘŚNIOWE
KOMÓRKI MIĘŚNIOWE
POŚREDNIE
POŚREDNIE
–CECHY KOMÓREK
MIĘŚNIOWYCH CZERWONYCH I
BIAŁYCH.
• W większości mięśni człowieka występują
wszystkie rodzaje komórek
• Rodzaje komórek mięśniowych powstają
pod wpływem różnego unerwienia.
• Komórki unerwione przez ten sam neuron
ruchowy są zawsze tego samego rodzaju.
• Jeden neuron może unerwiać do 600
komórek mięśniowych, wytwarzając
połączenia nerwowo-mięśniowe.
•ZESPÓŁ KOMÓREK
MIĘŚNIOWYCH
UNERWIONYCH PRZEZ
JEDEN NEURON NOSI
NAZWĘ -
JEDNOSTKA
JEDNOSTKA
MOTORYCZNA
MOTORYCZNA
• Impulsy dochodzą przez aksony neuronów
ruchowych.
• W mięśniu aksony się rozgałęziają a ich
odgałęzienia dochodzą do pojedynczych komórek
mięśniowych tworząc z nimi połączenia typu
synapsy nerwowo-mięśniowe
• Zakończenie aksonu jest buławkowato rozdęte a w
cytoplazmie są pęcherzyki zawierające -
acetylocholinę
•
Acetylocholina
Acetylocholina jest wytwarzana in situ tzn. na
miejscu w zakończeniach aksonu.
• Między
błoną presynaptyczna
błoną presynaptyczna (którą jest
aksolema
aksolema - błoną komórkową aksonu) a
błoną
błoną
postsynaptyczą
postsynaptyczą (którą jest
sarkolema
sarkolema - błona
komórkowa komórki mięśniowej) znajduje się
szczelina synaptyczna
szczelina synaptyczna
• Na błonie postsynaptycznej komórki
mięśniowej znajdują się liczne
receptory dla acetylocholiny, które są
także śródbłonowymi białkami
kanałowymi Na
+
• Depolaryzacja błony presynaptycznej
po dojściu impulsu nerwowego
powoduje otwarcie śródbłonowych
białek kanałowych dla Ca
2+.
• Stężenie tego jonu zwiększa się w aksoplazmie co
prowadzi do fuzji pęcherzyków synaptycznych z
błoną presynaptyczną i uwolnienia acetylocholiny
do szczeliny synaptycznej.
• Acetylocholina jest wiązana przez receptory błony
postsynaptycznej (którymi są białka kanałowe dla
Na+)
• Otwierają się kanały śródbłonowych
białek dla Na
+.
• Stężenie tego jonu w sarkoplazmie
zwiększa się i
następuje
depolaryzacja błony
postsynaptycznej.
• Potencjał czynnościowy rozchodzi się
wzdłuż sarkolemy i kanalików T.