• Kontrola pochodzenia 
• Możliwość regulacji płci u zwierząt 
• Tworzenie genetycznych map markerowych i 

ich wykorzystanie w analizie sprzężeń z 

genami cech istotnych ekonomicznie

• Wykrywanie genów o dużym efekcie (geny 

główne) 

i wprowadzanie ich do różnych ras zwierząt

• „Genotypowanie” pod kątem genów cech 

istotnych ekonomicznie 

• Szacowanie zmienności genetycznej (dystans 

genetyczny)

• Szacowanie spokrewnienia między 

osobnikami oraz ich homozygotyczności

• Tworzenie szczepów wsobnych zwierząt 

laboratoryjnych 

i wyspecjalizowanych linii zinbredowanych 

zwierząt gospodarskich

• Tworzenie ras zwierząt i linii syntetycznych

Wykorzystanie genetyki w hodowli 

zwierząt

• Wykrywanie i ograniczanie 

występowania wad wrodzonych

• Wykrywanie aberracji 

chromosomowych (badania 
cytogenetyczne i molekularna 
analiza DNA)

• Diagnostyka molekularna chorób 

genetycznych i infekcyjnych

• Poszukiwanie wskaźników 

oporności zwierząt na choroby

• Uzyskiwanie zwierząt odpornych na 

choroby za pomocą metod 
genetycznego doskonalenia

Tworzenie genetycznych map markerowych i ich wykorzystanie 

w analizie sprzężeń z genami cech istotnych ekonomicznie

• Mapa fizyczna :

- odległość między loci - 

liczba par
  zasad [pz] między danymi 
loci

 

• Mapa genetyczna

 (

częstość  zjawiska crossing 

over) :

– odległość 

między loci – 

wartość 

funkcji 

Kosambiego

– jednostka odległości : 1 

cM (centiMorgan) – jeden 
crossing over na  100 
mejoz

Przykłady genów o dużym efekcie 

(geny główne)

gatune

k

gen główny - cecha

produkcyjna

gen główny 

- zdrowotność

Bydło

Owca

Świnia

Koń

Gen -kazeiny – wydajność 
białka 
                            w mleku 

Gen BMPR-IB – liczba 
jagniąt  
                            w miocie 

Gen hormonu wzrostu GH 
                          – wydajność 
 mięsna

????

Gen ITBG2 – 
choroba 
                        
BLAD

Gen FGFR3 – zespół
                      
„pajęczy”

Gen RYR1 – 
gorączka
    złośliwa   
(syndrom 
                      
stresowy)

Gen DNA-PK  – 
ciężki 
złożony brak 
odporności (SCID)

                                  

G

XY

         Dr = - ln ----------------  
                           (G

X

G

Y

)

1/2

    G

X

 = (2n

x

 x

i

2

 - 1) / (2n

x

 - 1)

     G

Y 

= (2n

y

 y

i

2

 - 1) / (2n

y

 - 1)

     G

XY

 = x

i

 y

i

     x

i

  i y

i

 - frekwencje i-tego allelu w locus 

                 w populacjach X i Y
     n

x

 i n

y

 - liczebność osobników w populacjach X i Y

Szacowanie dystansu genetycznego

 (Dr)

 

na podstawie polimorfizmu sekwencji mikrosatelitarnych 

oraz polimorfizmu białek i antygenów erytrocytarnych 

Graficzny obraz dystansu genetycznego 

 

dendrogram, 

obliczony różnymi 
                              metodami, na przykład:                                
                           
     > skupienia parami          - UPGMA (ang. unweighted pair 
group method)
     > najdalszego sąsiedztwa - CLM (ang. complete linkage 
method)
     > najbliższego sąsiedztwa - SLM (ang. single linkage 
method)

Homozygotyczność
   (zinbredowanie)

     F = ½  (1/2)

n

F = ½  (1/2)

n 

[1 + 

F

CA

] 

   Spokrewnienie:
   
       R =  (1/2)

n

R =  (1/2)

n 

[ 1 + F

CA

] 

               R 

x,y

R

śr

 = -------------

            ½ n (n-1)

Szacowanie spokrewnienia między osobnikami 

oraz ich homozygotyczności

Tworzenie szczepów wsobnych zwierząt 

laboratoryjnych 

i wyspecjalizowanych linii zinbredowanych 

zwierząt gospodarskich

  

 

                     

     

Zwierzęta laboratoryjne – szczepy wsobne

Zwierzęta gospodarskie

 – wyspecjalizowane linie zinbredowane

 
* doskonalenie pogłowia w hodowli masowej pod     
   względem danej cechy przy pomocy rozpłodników z linii
 
* stosowanie linii w krzyżowaniu w celu uzyskania efektu 
  heterozji

 
* badania biomedyczne

Uzyskiwanie zwierząt odpornych na choroby 

za pomocą metod genetycznego doskonalenia

 selekcja zwierząt w kierunku odporności na 
patogeny
     (choroby infekcyjne)   na podstawie markerów 
fenotypowych 
     odporności/podatności  - metody tradycyjne 

 wykrywanie nosicielstwa zmutowanych alleli i 
brakowanie nosicieli
     (choroby genetyczne) za pomocą badania 
polimorfizmu DNA
      - metody genetyki molekularnej