background image

 

 

Potrzeby 

ludzkie

 i ich rodzaje

background image

 

 

Potrzeba to:

Brak czegoś, co jest 
niezbędne człowiekowi do 
życia i rozwoju

background image

 

 

Potrzeby ludzkie:

to pragnienia 

chęci

odczucia, które człowiek stara się 

zaspokoić

mają decydujący wpływ na działanie 

człowieka

kiedy potrzeba nie zostaje 

zaspokojona, pojawia się stan 

napięcia

background image

 

 

Potrzeba

Potrzeba 

Potrzeba pobudza ludzki organizm 
do działania, mającego na celu jej 
zaspokojenie

Źródłem potrzeb są fizyczne i 
duchowe wymagania ludzkiego 
organizmu, wynikają one także z 
uczestnictwa człowieka w życiu 
gospodarczym i społecznym

background image

 

 

Hierarchia potrzeb A. 
Maslowa

Bezpieczeństwa

Przynależno

ści

Uznania

Samorealiza

cji

Fizjologiczne

Potrzeby 
rozwoju

Potrzeby 
odczuwalnych 
braków

Potrzeb

wyższe
go 
rzędu

Potrzeb

niższeg
o rzędu

background image

 

 

Charakterystyka potrzeb

FIZJOLOGICZN

FIZJOLOGICZN

E

E

Biologiczne

warunkujące 
przetrwanie i 
prawidłowe 
funkcjonowanie

pożywienia, 
wypoczynku, snu

BEZPIECZEŃSTWA

BEZPIECZEŃSTWA

ochrony

dążenie do 
bezpieczeństwa 
osobistego i socjalnego

Zapewnienie sobie 
stałej pracy, dochodów

warunkują egzystencję

background image

 

 

Charakterystyka potrzeb

PRZYNALEŻNOŚC

I

potrzeba społeczna:

miłości
przyjaźni
przywiązania
akceptacji
kontakty z innymi 

osobami lub grupami
Brak zaspokojenia tej 

potrzeby może być 

przyczyną wielu 

frustracji

UZNANIA

 

(szacunku)

Potrzeba 
psychologiczna:

 sukcesu i uznania przez
samego siebie
szacunku i uznania 

przez innych
Prestiż i uznanie 
zapewnia ludziom 
władza i niezależność

background image

 

 

Charakterystyka potrzeb

SAMOREALIZACJI

Możliwość rozwoju osobowości i wyrażanie 

własnego „ja” w działaniu

Celem jest samo działanie, a nie 

wynagrodzenie

Praca staje się wartością samą w sobie
Bodźcem do działania jest rozwój wewnętrzny
Dążenie do osiągnięcia tego co jest możliwe

background image

 

 

Znaczenie hierarchii 

Znaczenie hierarchii 

potrzeb

potrzeb

zaspokojenie jednej potrzeby 
powoduje powstanie nowej

warunkiem przejścia do potrzeby 
wyższego rzędu jest zaspokojenie 
potrzeb niższego rzędu

hierarchia potrzeb jest 
indywidualna i zmienna w czasie

background image

 

 

Na zmianę hierarchii 
potrzeb mają wpływ:

Osobowość

Wiek

Aktualny 
stopień 
zaspokojenia 
potrzeb

Płeć

Poziom 
zadowolenia

Sytuacja 
rodzinna

Sytuacja 
zawodowa

background image

 

 

Środki 
zaspokajające 
potrzeby

background image

 

 

Środkami służącymi do 
zaspokajania potrzeb są 
dobra i usługi

Dobrami 
są wszelkie 
wartości 
materialne, 
rzeczowe, 
potrzebne i 
sprzyjające 
rozwojowi 
człowieka

Usługi
to świadczenie 
wszelkich 
czynności na rzecz 
zaspokajania 
potrzeb ludzkich w 
sposób bezpośredni 
i pośredni

background image

 

 

DOBRA

WOLN
E

GOSPODARCZE - 
PRODUKTY

KONSUMPCYJN
E

PRODUKCYJNE

ŻYWNOŚCIOWE

PRZEMYSŁOWE ŚRODKI PRACY PRZEDMIOTY 

PRACY

TOWARY

SUROWC
E

MATERIAŁY

PÓŁFABRYKANT
Y

WYROBY 
GOTOWE

FINALN
E

KOOPERACYJN
E

background image

 

 

USŁUGI

Rzeczowe

Skierowan
e na 
przedmiot
y

renowacyjne 
(remontowe, 

naprawcze

współdziałające w 

procesie 

produkcji 

(zlecone prace w 

zakresie obróbki 

mech., 

farbowania)

eksploatacyjne w 

sferze wymiany 

(transport, 

handel)

Osobiste

Skierowan
e na 
człowieka

(zaspokaja
ją 
potrzeby 
psych. I 
fiz.)

-w zakresie 

edukacji,

-w zakresie ochrony 

zdrowia i opieki 

społ.

-związane z 

rekreacja, kulturą, i 

sportem

-fryzjerskie i 

kosmetyczne

-hotelarskie i 

gastronomiczne

-świadczone w 

gospodarstwach 

domowych

Ogólnospołecz
ne

Skierowane na 
całą gospodarkę 
narodową i 
społeczeństwo

(zaspokajają 
potrzeby 
organizacyjno-
porządkowe)

-usługi pośrednictwa finansowego

-usługi w zakresie administracji 

publicznej, bezpieczeństwa 

publicznego, sprawiedliwości i obrony 

narodowej

-usługi komunalne

background image

 

 

KLASYFIKACJA USŁUG

Rzeczowe

Osobis
te

Ogólnospołecz
ne

Konsumpcyj
ne

Produkcyj
ne

-

indywidualne, np. usługi gastronomiczne, 

hotelarskie, turystyczne

-zbiorowe np. usługi oświatowe, kulturalne

-ogólnospołeczne np. usługi w zakresie 
administracji, bezpieczeństwa

Odpłat
ne

Nieodpłatn
e

-Odpłatne indywidualnie lub 
częściowe, np.. za przedszkole

-finansowane przez budżet państwa

Dla gospodarki 
narodowej

Dla ludności

background image

 

 

Proces 
gospodarczy i 
jego elementy

background image

 

 

Proces gospodarczy

Proces gospodarczy

Jako całość obejmuje szereg 
kolejno po sobie 
następujących procesów:

1.

Produkcji

2.

Wymiany

3.

Konsumpcji

background image

 

 

produkcja

wymian
a

konsumpc
ja

To działalność 
gospodarcza, w 
wyniku której 
wytwarza się 
produkty: 
wyroby i usługi 
zaspokajające 
potrzeby 
ludzkie. 
Produkcja 
wyrobów i usług 
jest realizowana 
przez różne 
podmioty

Wyroby w 
drodze 
wymiany 
poprzez 
handel 
trafiają do 
innych 
podmiotów, a 
w ostatnim 
etapie do 
konsumentów

.

Polega na spożyciu 
(zużyciu) dóbr i 
usług, czyli jest 
procesem 
zaspokajania 
potrzeb. 

Zaspokajanie 
potrzeb przez dobra 
i usługi 
doprowadziło do 
specjalizacji 
działalności

charakterze: 
rolniczym, 
przemysłowym, 
usługowym, 
handlowym

 

background image

 

 

PRZEDSIEBIORCY 
(PRZEDSIĘBIORSTW
A)

GOSPODARSTWA 
DOMOWE I INSTYTUCJE 
KONSUMPCJI ZBIOROWEJ

POPYT

PODAŻ

POPYT

RYNEK DÓBR I USŁUG

PRODUKCJA

WYMIAN
A

KONSUMPCJA

background image

 

 

Gospodarstwo domowe

To jednostka, niezależnie od liczby osób 
składających się z na nią, której celem 
głównym jest zaspokajanie potrzeb swych 
członków. Gospodarstwo posiada zasoby dóbr 
konsumpcyjnych (mieszkanie, wyposażenie, 
ubiór) i najczęściej stałe źródła przychodów 
pieniężnych. Tworzący je zespół jest 
zróżnicowany demograficznie. Część zespołu 
przyczynia się do powstania zasobu dóbr i 
źródeł przychodów, a część tylko z nich 
korzysta (dzieci)

background image

 

 

We współczesnym 
gospodarstwie domowym 
dokonują się następujące 

procesy:

Aktywizacja własnych zasobów pracy (praca 
poza gospodarstwem domowym w celu 
uzyskania przychodów pieniężnych lub 
naturalnych oraz praca na rzecz samego 
gospodarstwa)

Organizacja i realizacja procesów konsumpcji

Przygotowanie nowego pokolenia do pracy

background image

 

 

Funkcje społeczne 

gospodarstwa domowego:

Prokreacyjna,

 zapewniająca reprodukcję 

społeczeństwa

Wychowawcza,

 polegająca na kształtowaniu postaw 

i poglądów swoich członków

Opiekuńcza,

 zapewniająca opiekę i pielęgnację 

swoim członkom

Ekspresyjną,

 tworząca szczególne więzi uczuciowe 

(miłość, szacunek, życzliwość,tolerancyjność), które 
wpływają na kształt stosunków międzyludzkich

Rekreacyjna,

 umożliwiającą wypoczynek członkom 

gospodarstwa

background image

 

 

Źródła dochodów 

w gospodarstwie 

domowym:

Pracownicze

Rolnicze

Działalność 
gospodarczą 
pozarolniczą

Emerytów i 
rencistów

Bezrobotnych

Mieszane

Z majątku

background image

 

 

ZASOBY

ludzk
ie

naturaln
e

rzeczo
we

finanso
we

background image

 

 

Zasoby ludzkie

Tworzą ludzie i ich psychofizyczne 
predyspozycje

O przydatności zasobów ludzkich 
do produkcji decydują kwalifikacje 
ludzi i ich stan zdrowia

Inwestowanie w człowieka jest 
najbardziej efektywne

background image

 

 

Zasoby naturalne

Są darem natury

Obejmują ziemię i wszystko to, co jest użyteczne 

dla człowieka w jej wnętrzu (surowce mineralne) 

oraz na jej powietrzu (przestrzeń, gleba, woda, 

powietrze, ciepło słoneczne)

Jako czynnik produkcji mają zróżnicowaną 

wartość, decyduje o niej wielkość i struktura 

złóż surowców mineralnych, żyzność gleb, 

klimat, położenie geograficzne, ukształtowanie 

terenu, akweny wodne itp.

Dzielą się na odnawialne (woda)i nieodnawialne 

(surowce naturalne)

background image

 

 

Zasoby rzeczowe

Stanowią wartości potrzebne w 
procesie produkcji, a wytworzone przez 
człowieka

Zaliczamy tu środki produkcji, 
składające się ze środków pracy i 
przedmiotów pracy

Wzrasta wartość środków rzeczowych 
w procesie produkcji, natomiast maleje 
udział i wartość przedmiotów pracy

background image

 

 

Zasoby finansowe

Składają się ze środków pieniężnych

Ich rola polega na tym, ze w każdej 
chwili można je zmienić poprzez zakup 
zasobów naturalnych i rzeczowych 
oraz pracy ludzkiej

background image

 

 

Przedstawione zasoby 
służą bezpośrednio do 
produkowania wyrobów 
i usług i dlatego zalicza 
się je do czynników 
produkcji

background image

 

 

Ze względu na spełniana funkcję 
rozróżnia się 3 podstawowe czynniki 
produkcji:

Praca ludzka

Środki produkcji

Przedmioty pracy,
do których zalicza się również zasoby 
naturalne

Środki 
produkcji

Oraz posługujący się nimi ludzie, dzięki 
posiadanym

 

umiejętnościom wytwórczym, 

tworzą:

Siły wytwórcze- 

zespół czynników decydujących o 

potencjale produkcyjnym społeczeństwa

background image

 

 

SIŁY WYTWÓRCZE 

SPOŁECZEŃSTWA

Środki produkcji

Środki 
pracy

Przedmioty 
pracy

Praca 
ludzka

Jest celową 

działalnością 

człowieka mającą 

na celu 

zaspokajanie 

potrzeb, występuje 

w postaci wysiłku 

fizycznego oraz 

pracy umysłowej

Organizacja (przedsiębiorczość)

background image

 

 

Szczególnie cenioną w procesie 
produkcji cechą człowieka jest 

przedsiębiorczość

, która 

pozwala mu zarówno na 
podjęcie działalności 
gospodarczej, jak i na efektywne 
jej prowadzenie.


Document Outline