Krążenie

 

 

Zadania:

1. Roznoszenie tlenu

2. Usuwanie ditlenku węgla i produktów 

przemiany materii – buforowanie płynów 
ustrojowych 

3. Roznoszenie substancji odżywczych, jonów 

etc.

Płyny „krążące” w organizmie:

1. Hydrolimfa (jamochłony, robaki)

2. Hemolimfa (stawonogi, mięczaki)

3. Krew i limfa (kręgowce)

 

 

Układy krążenia

1. Otwarty:

-

stawonogi, mięczaki (hemolimfa wylewa się z naczyń do 
jamy ciała i wraca do naczyń przez serce)

-

układ limfatyczny kręgowców (płyn tkankowy wnika do 
naczyń limfatycznych, którymi jako limfa płynie do układu 
krwionośnego)

Płyn międzykomórkowy

 

 

2. Zamknięty:
- 

krew krąży w zamkniętym, ciągłym układzie 

naczyń (pierścienice i kręgowce)

Płyn międzykomórkowy

 

 

Krążenie krwi jest możliwe dzięki:

1. Sercu (pompa ssąco-tłocząca)

2. Ruchom lokomotoryczne ciała (skurcz 

mięśni poprzecznie prążkowanych – gł. 
kończyn)

3.  Skurczom naczyń (mięśniówka gładka 

naczyń)

 

 

Układy krążenia kręgowców

serce

skrzela

tkanki

Ryby

 

 

serce

tkanki

płuca

Płazy

 

 

serce

tkanki

PŁUCA

Ssaki, 
ptaki

 

 

Układ krążenia u ssaków

 

 

 

 

Zastawki umożliwiają jednokierunkowy 
przepływ krwi

 

 

 

 

Cykl pracy serca

 

 

Liczba skurczów serca na minutę

Mysz:

600

Pies:

80-120

Człowiek:

60-80

Świnia:

60-80

Koń:

~32

Słoń

~30

 

 

Serce (Mięsień sercowy):

- kardiomiocyty ~ 40% komórek (~70% masy serca), 
fibroblasty

- poprzecznie prążkowany- syncytium

- tkanka rozrusznikowa – automatyzm serca

- unerwienie autonomiczne, skurcz nie podlega woli 

- metabolizm głównie tlenowy 

 

 

 

 

Przedłużona repolaryzacja chroni kardiomiocyty 

przed skurczem tężcowym

 

 

Tkanka rozrusznikowa i przewodząca serca

 

 

Tkanka rozrusznikowa:

- zmodyfikowane kardiomiocyty

- brak stałego potencjału spoczynkowego

- spontaniczna depolaryzacja

zamykanie 

kanałów dla 

potasu

t

U

-65 
mV

Kanały sodowe 
bramkowane 
napięciem nie 
często biorą 
udziału w 
powstaniu 
potencjału 
czynnościowego

 

 

Kanały sodowe bramkowane napięciem są 
otwarte zaledwie parę milisekund – podczas 
pracy komórek rozrusznika są praktycznie stale 
zdeaktywowoane.

-90 mV

 -65 mV

          10 mV

 +45 

mV

 

 

ACh (receptory M

1

) – 

spowolnienie aktywności 
rozrusznika 

 

 

Ciśnienie krwi w naczyniach krwionośnych

 

 

Rozmieszczenie krwi w układzie krwionośnym

żyły - 70%

Tętnice - 
16% 

Naczynia 
kapilarne - 
7% 

serce - 7% 

 

 

Budowa naczyń krwionośnych

TĘTNICA

ŻYŁA

Tkanka łączna 
włóknista

Mięśnie gładkie

Śródbłon
ek

 

 

Naczynia krwionośne

Tętnice

 tętniczki

 

 

żyły

 

 

Kapilary (10~40 x 10

9

)

 

 

Wymiana substancji między krwią a tkankami - 
homeostaza.

Naczynia włosowate – 
„mikrokrążenie”

Typy naczyń włosowatych:

1. O ciągłej ścianie - mała przepuszczalność, tworzą barierę 
krew-mózg

2. Okienkowate -  otwory do 0.1 µm, przepuszczalne dla 
polipeptydów i małych białek - np. insulina (mięśnie, nerki)

3. O nieciągłej ścianie - przepuszczają duże białka i elementy 
morfotyczne krwi (wątroba, śledziona)

 

 

u

k

rw

ie

n

ie

 [

l/

m

in

]

0

2

4

6

8

10

12

14

OUN

NERKI

UKL. POK.

MIESNIE

spoczynek

wysilek

Zmiany ukrwienia róznych narządów

 

 

 

 

Adrenalina

Ca

2

+

SR

PKA

P

i

P
L

Adrenalina zwiększa siłę i szybkość skurczów serca – 
fosforylacja fosfolambanu  (PL) który hamuje ATPazę 
wapniową kardiomocytów



 

 

Adrenalina w kardiomiocytach (działając poprzez 
CA i PKA) fosforyluje:

-  łańcuchy lekkie miozyny (pośrednio, poprzez 
kinazę łańcuchów lekkich miozyny)

- troponinę 

A działając przez receptor 1 (i IP3 jako wtórny przekaźnik)

otwiera kanały wapniowe siateczki sarkoplazmatycznej

 

 

Miejscowa regulacja ciśnienia

Śródbłonek  naczyń krwionośnych wydziela czynniki:

- rozluźniające napięcie mięśniówki naczynia – NO, 
prostacykliny

- zwiększające napięcie mięśniówki – endotelina 
(polipeptyd ~21 aa’s) – aktywuje PLC (IP3 otwiera kanały 
wapniowe w mięśniach gładkich) oraz tromboksany

Rozszerzenie: 

- Histamina
- NA i A w mięśniach i w 
wątrobie

- kininy

Zwężenie: 

-Na i A (prawie wszędzie 
poza skeletal muscle i 
liver)

- serotonina
- angiotensyna II

-  

 

 

Syntaza tlenku azotu 
(NOS)

śródbłonek

Arginina

NO

Mięśniówka naczynia 

krwionośnego

Cyklaza cGMP

GTP

cGM
P

Blokuje fosforylację miozyny

Aktywuje transport wapnia do siateczki 
plazmatycznej

Otwiera kanały potasowe

 

 

Angiotensyna II

Angiotensyna I

enzym konwertujący angiotensynogen

Angiotensynogen

Renina (komórki 
mioepitaelialne kłębuszków 
nerkowych)

Rdzeń nadnerczu 

(aldosteron)