KUMARYNY
KUMARYNY
Kumaryny
- pochodne
-pironu
- najprostszy - benzo-
-piron (kumaryna),
częściej w C7, rzadziej w C5, C6 i C8 grupa OH, do której
mogą być przyłączone grupy metylowe lub reszty cukrowe;
- może być też skondensowany z pierścieniem furanu
(furanokumaryny) lub piranu (piranokumaryny)
-piron
benzo-
-piron (kumaryna)
Niektóre kumaryny - mają charakterystyczny zapach,
- lotne z parą wodną- składniki olejku,
- sublimują,
O
O
O
O
5
6
7
8
4
3
Kumaryna (benzo-
-piron),
najprostszy związek
brak podstawników- form glikozydowych
występuje m.in. w
- nostrzykach (Melilotus sp.) z
meliliotyną (3,4-dihydrokumaryna)
- marzance wonnej -Asperula odorata, A.– Rubiaceae –
turówce wonnej i leśnej (trawie żubrówce, turówce)
Hierochloë odorata, H. australis – Poaceae
Biosynteza kumaryny
→
kw.trans-o-OH cynamonowy→ glikozydacja → melilotozyd↓
(kw. E-o-kumarowy) (glc kw. o-kumarowego)
laktonizacja hydroliza
kumaryna ← kw. o-kumarynowy ← glc kw. o-
kumarynowego
(glc.kw.cis/Z kumarowego)
COOH
OH
COOH
O-Glc
O-Glc
COOH
Z
OH
COOH
O
O
Hydroksykumaryny i metoksykumaryny
- dihydroksykumaryny - grupa OH w C–7 i C–6/ C–8
- trihydroksykumaryny w C–6, C–7 i C–8
grupy OH mogą być
- metylowane-metoksykumaryny
- połączone -jedna z resztą cukrową
- podstawione łań. alifatycznym w C–6 albo C–8
Hydroksy- , metoksykumaryny
umbeliferon (7-OH-kumaryna): Artemisiae abrotani herb., Herniariae herb.,
Meliloti herb., Chamomillae anth., Lavandulae flos, Arnicae anth.,
Archangelicae rad., Cichorii rad., Pimpinellae rad., Coriandri fruct.
herniaryna (7-OCH
3
-kumaryna) - Herniariae herb., Chamomillae anth.,
Rutae herb.
skopoletyna (6-OCH
3
-7-OH-kumaryna) i skopolina (7-glc-skopoletyny) w:
Artemisiae abrotani herb., Arnicae anth., Urticae rad., Coriandri fruct.,
eskuletyna (6,7-di-OH-kumaryna) - 6-glc- eskulina
Hippocastani cort., Fraxini cort., fol.
7-glc -cykoryna - Cichoriae rad.
fraksetyna (6-OCH
3
-7,8-di-OH-kumaryna), jej 8-glc- fraksyna,
fraksydyna (6,7 di-OCH
3
-8 –OH-kumaryna) i
izofraksydyna(6,8 di-OCH
3
-7 –OH-kumaryna): Fraxini cort., fol.,
Artemisiae abrotani herb., Eleutherococci rad.,
Ostol 8-
CH
2
-CH=C(CH
3
)
2-
7
-OCH
3
- kumaryna w
Archangelicae rad.,
O
O
R
1
R
2
R
3
6
7
8
5
4
3
Furanokumaryny (furokumaryny)
- benzo-
-piron skondensowany z pierści.
furanu w:
C–6, C–7 – typ psoralenu
np.psoralen Levistici rad.,
bergapten(5-OCH
3
-psoralen), Levistici rad., Apii rad., fol.,
Angelicae rad., Rutae herb., Petroselini herb., rad.
ksantotoksyna(8-OCH
3
psoralen Rutae herb., Ammi majoris
fruct.,
Angelicae rad.
imperatoryna (8-OCH
2
-CH=C(CH
3
)
2
-psoralen)
,
Ammi majoris
fruct.,
Angelicae rad.
izopimpinelina(5,8-di-OCH
3
-psoralen)
Rutae herb., Ammi majoris fruct.,
C–7, C–8 – typ angelicyny w Angelicae rad.
angelicyna, pimpinelina (5,6-di -OCH
3
-angelicyna)
O
O
O
R
1
R
2
5
8
6
7
O
O
O
R
1
R
2
5
6
7
8
Piranokumaryny
–benzo-
-piron, skondensowany z pierścieniem piranu w :
C–7, C–8 – typ seseliny:
wisnadyna, samidyna w Ammi visnagae fruct.,
C–6, C–7 – typ ksantyletyny:
ksantyletyna w Rutae herb.
C–5, C–6 – typ alloksantyletyny
O
O
O
5
6
7
8
O
O
O
5
6
7
8
O
O
O
5
6
7
8
Działanie farmakologiczne kumaryn
Przeciwskurczowe (spasmolytica)
Ammi visnagae fruct., np. wisnadyna, samidyna
(piranokumaryny typu seseliny)
rozszerzają naczynia wieńcowe, mózgowe,
gł. przez blokowanie kanałów wapniowych
Usprawniają krążenie żylne, limfatyczne, p.obrzękowo
Meliloti herb.(kumaryna, umbeliferon)
Hippocastani cort.(eskulina)
Uszczelniają ściany nacz. włosowatych→hamowanie czynn.
hialuronidazy
- w nadmiernej kruchości naczyń (vasoprotectivum)
- guzkach krwawnicowych (antihaemorrhoidale)
np. eskulina Hippocastani cort.,
fraksetyna – Fraxini excelsior cort.
Światłochronne
eskulina i metoksykumaryny absorbują prom. UV, składniki kremów
ochronnych
Działanie farmakologiczne kumaryn
Fotouczulające
6,7-furanokumaryny /formy linearne /typ psoralenu
np. ksantotoksyna i bergapten
z Ammi majoris fruct., (syntetyczne)
- pobudzają repigmentacj skóry
- stosowane w łuszczycy, bielactwie
- psolaren nie stosowany –zbyt toksyczny
- Apium graveolens, Ruta graveolens, Citrus sp., mogą wywołać
kontaktowe zapalenie skóry.
7,8-furanokumaryny/ formy angularne/typ angelicyny
- słaba fitofototoksyczność
O
O
O
R
1
R
2
5
8
6
7
Działanie farmakologiczne kumaryn
Uspokajające na OUN i hipotensyjne
sedativa,hypotonica
-słabe np. angelicyna – Angelicae rad.
Zmniejszają krzepliwość krwi (antithrombotica)
np. dikumarol (dimer kumaryny) Meliloti herb.
- atagonista witaminy K,
- hamuje biosyntezę protrombiny i innych czynników procesu krzepnięcia krwi
- zapobiegawczo i leczniczo w zakrzepowym zapaleniu żył, zakrzepach,
zatorach naczyń płuc i nerek,
- wykryty w gnijącym zielu
- do celów leczniczych -syntetyczny
Biosynteza dikumarolu
dikumarol powstaje w
procesie gnicia (grzyby) z kw. cis-o-dihydro-cynamonowego
(kumarynowego), obecnego w surowcu (a nie kondensacji
kumaryny)
→ →
kw. cis-o-dihydrokumarynowy ↓
( cis-melilotowy) kw.3-OH-melilotowy kw.3-
oksymelilotowy
←
←
Dikumarol 4-Hydroksykumaryna
OH
COOH
OH
COOH
OH
OH
COOH
O
O
O
OH
O
OH
CH
2
O
O
OH
O
P.obrzękowo, immunostymulująco, cytotoksycznie
- kumaryna, Meliloti herb.
- po podaniu doustnym szybko metabolizowana w wątrobie do
1,7-dihydroksykumaryny o wł. hepatotoksycznych, co ogranicza jej stosowanie.
KUMARYNA
– środek aromatyzujący pr. spożywcze, np. we Francji-normy
dopuszczają do 2 mg/kg żywności, w cukierkach, napojach do 10 mg/kg, a w
gumach do żucia do 50 mg/kg.
Wg Komisji E: doustnie, surowiec i przetwory = 3–30 mg kumaryny;
parenteralnie odpowiednik 1–7,5 mg kumaryny;
zewnętrznie, w dawce dobranej indywidualnie dla każdego preparatu.
Aflatoksyny
- pochodne kumaryny,
- wytwarzane przez grzyb
Aspergillus flavus,
np. w produktach spożywczych
porażonych ww grzybem pleśniowym- kropidlak
- właściwości karcynogenne
O
O
O
O
O
OMe