PSYCHOLOGIA 

PSYCHOLOGIA 

SPOŁECZNA JAKO NAUKA

SPOŁECZNA JAKO NAUKA

Opracowanie: dr S. 

Opracowanie: dr S. 

Cisek

Cisek

 

 

Psychologia Społeczna - 

definicja

• Psychologia społeczna to naukowe 

badanie tego, jak ludzie wpływają na 
przekonania, uczucia i zachowania innych 
ludzi (Kenrick, Neuberg, Cialdini, 2002)

• Psychologia społeczna to naukowe 

badanie tego, jaki wpływ na „myśli, 
uczucia i zachowania jednostek ma 
rzeczywista lub wyobrażona obecność 
innych” (Allport,1985)

 

 

Cele badań psychologicznych

Badania psychologiczne służą 
czterem głównym celom:
•Opis (deskrypcja)
•Wyjaśnienie (eksplanacja)
•Przewidywanie (predykcja)
•Kontrola

 

 

Perspektywa społeczno-

kulturowa

• Przekonania i postawy jednostki kształtują 

się pod wpływem takich czynników, jak 

narodowość, klasa społeczna, aktualna 

sytuacja historyczna – podkreśla się 

kluczową rolę dużych grup społecznych (np. 

etnicznych)

• Dużą wagę przywiązuje się do norm 

społecznych, czyli reguł określających jakie 

zachowania są akceptowalne i pożądane

• Centralne miejsce zajmuje kultura – 

przekonania, wierzenia, zwyczaje i język, 

wspólne dla grupy ludzi żyjących w 

określonym miejscu i czasie

 

 

W krajach 
muzułmańskich 
normy społeczne 
nakazują, by 
dziewczynki od 
momentu pierwszej 
menstruacji 
zakrywały ciało od 
stóp do głów.

 

 

Perspektywa ewolucyjna

• U źródeł społecznych zachowań człowieka 

leżą cechy fizyczne i psychiczne, które 
sprzyjały przetrwaniu i rozprzestrzenianiu 
genów naszych przodków

• Kluczowe w tym podejściu jest zatem 

pojęcie doboru naturalnego

 

 

Biologiczny wzorzec 
piękna wskazuje, jakie 
cechy powinna posiadać 
jednostka, by być uznana 
za atrakcyjną fizycznie. 
Preferowanie tych cech 
(np. odpowiednia 
proporcja obwodu talii        
      i bioder, czysta skóra, 
proporcjonalna twarz) 
przez partnera 
seksualnego zwiększało w 
przeszłości ewolucyjnej 
jego szanse na spłodzenie 
i odchowanie potomstwa, 
a tym samym 
rozprzestrzenienie

 

własnych genów

 

 

Kraj

Liczba 

zabójstw

Procent w stosunku 

do danych 

amerykańskich

(w przeliczeniu na 

liczbę mieszkańców) 

Stany 

Zjednoczon

e

10 567

100

Szwajcaria

91

32.4

Japonia

87

1.6

Szwecja

13

3.6

Australia

10

1.6

Zabójstwa popełnione przy 

użyciu broni palnej w 1990 roku 

(Sugarmann i Rand, 1994, za: Kenrick i in., 2002)

 

 

Teoria społecznego uczenia się

• Zachowania społeczne wynikają z 

doświadczeń jednostki dotyczących kar i 
nagród 

• Istotnym źródłem społecznego uczenia 

się jest także obserwacja ważnych innych 
(modelowanie)

 

 

Według teorii 
społecznego uczenia się 
naśladujemy te 
zachowania społeczne, 
za które jesteśmy 
nagradzani, a także 
uczymy się obserwując 
działania ważnych osób 
z naszego otoczenia 
(np. rodziców).

 

 

Perspektywa fenomenologiczna

• Zachowania społeczne są wynikiem 

subiektywnej interpretacji wydarzeń 
zachodzących w środowisku

Perspektywa społeczno-

poznawcza

• Koncentruje się na procesach zachodzących 

podczas interpretacji i zapamiętywania 
różnych zachowań społecznych

 

 

Metody badań 

psychologicznych

•Metody opisowe – procedury służące do 

mierzenia i opisywania zachowań, myśli      
     i odczuć ludzi bez ingerowania w nie

     Studium przypadku
     Badania archiwalne 
     Obserwacja naturalna
     Sondaże, badania 

kwestionariuszowe

     Testy psychologiczne

 

 

Metody badań 

psychologicznych

•Metody eksperymentalne – 

procedury służące do odkrywania 

procesów przyczynowo-skutkowych 

poprzez systematyczne manipulowanie 

określonymi aspektami sytuacji 

     Eksperymenty laboratoryjne
     Eksperymenty naturalne