background image

INTELIGENCJA JAKO 

INTELIGENCJA JAKO 

ZŁOŻONA SPRAWNOŚĆ 

ZŁOŻONA SPRAWNOŚĆ 

UMYSŁOWA

UMYSŁOWA

 

 

background image

Czym jest inteligencja?

Czym jest inteligencja?

Jest to zdolność dostosowania się do 
okoliczności dzięki dostrzeganiu 
abstrakcyjnych relacji, korzystaniu z 
uprzednich doświadczeń i skutecznej 
kontroli nad własnymi procesami 
poznawczymi

background image

Czy uczenie się ma wpływ na 

Czy uczenie się ma wpływ na 

inteligencję?

inteligencję?

Między inteligencją a uczeniem się 
występują związki dwustronne, 
uzależnione również od innych 
wyznaczników inteligentnego zachowania: 
tempa przetwarzania informacji, uwagi i 
pamięci. 
Wniosek to dla nas raczej optymistyczny. 
Nikomu z nas nie odbiera nadziei na 
szansę zdobycia dobrego wykształcenia i 
odpowiednich kwalifikacji.

background image

MIERZENIE ILORAZU 

MIERZENIE ILORAZU 

INTELIGENCJI

INTELIGENCJI

 

 

Iloraz inteligencji (IQ — od 
Intelligence quotient, czyt. aj kju) 
— wartość testu 
psychometrycznego, którego 
celem jest pomiar inteligencji. 
Wartość ta nie jest absolutną 
miarą inteligencji, lecz ma 
charakter relatywny.

background image

Alfred Binet

Alfred Binet

 

 

Wspólnie z lekarzem Teodorem Simonem wydał pierwszy test do 

badania ogólnej sprawności intelektualnej (inteligencji) u dzieci, 

znany pod nazwą Test Bineta-Simona
Test składał się głównie z zadań umysłowych o różnym stopniu 

trudności (w przeciwieństwie do wcześniejszych prób konstrukcji 

testów inteligencji, które zawierały głównie zadania na sprawność 

fizyczną lub cechy antropometryczne). 
Po zbadaniu za ich pomocą odpowiednio dużej grupy dzieci, Binet 

ustalił poziom trudności poszczególnych zadań i porangował je 

według wzrastającego stopnia trudności. Następnie określił progi 

rozwiązanych zadań, które przeciętnie osiągają dzieci w różnym 

wieku. W ten sposób stało się możliwe ocenienie, czy konkretne 

dziecko potrafi rozwiązać zadania tego testu odpowiadające jego 

wiekowi życia. 

background image

W celu interpretacji wyników tego testu, Binet wprowadził 

pojęcie "wieku umysłowego". 
To najwyższy poziom wiekowy, na którym konkretne 

dziecko rozwiązywało pomyślnie zadania testowe, stanowił 

wyznacznik jego wieku umysłowego. 
Jeżeli, na przykład, dziecko 4-letnie rozwiązało zadania 

testu odpowiadające wiekowi 5 lat, oznaczało to, że jego 

wiek umysłowy wynosi właśnie 5 lat, jest zatem 

intelektualnie rozwinięte o 1 rok ponad swój wiek życia.
Z pojęciem wieku umysłowego wiązały się jednak pewne 

problemy. 
Ta sama różnica między wiekiem umysłowym a wiekiem 

życia ma bowiem zupełnie inne znaczenie kliniczne u 

dzieci w różnym wieku. Na przykład, opóźnienie wieku 

umysłowego o 1 rok w stosunku do wieku życia u dziecka 

2 letniego, jest nieporównywalne do opóźnienia wieku 

umysłowego również o 1 rok w stosunku do wieku życia u 

dziecka 12-letniego.

background image

Wiliam Stern

Wiliam Stern

 

 

Zaproponował udoskonalenie koncepcji wieku 

umysłowego, poprzez zrelatywizowanie wartości 

wieku umysłowego do wieku życia. 
W praktyce oznaczało to obliczenie stosunku (czyli 

ilorazu) wieku umysłowego (ustalanego na podstawie 

wykonania testu inteligencji) do rzeczywistego wieku 

życia. 
W ten sposób możliwe stało się wyeliminowanie 

niejednoznaczności wiążącej się z używaniem jako 

wskaźnika wykonania testu jedynie zwykłej różnicy 

między wiekiem umysłowym a wiekiem życia. 
Dodatkowo, Stern zaproponował przemnożenie 

uzyskanej wartości ilorazu przez 100, co miało 

znaczenie praktyczne, ponieważ umożliwiło 

wyeliminowanie ułamków i ułatwiło dokonywanie 

obliczeń oraz prezentację wyniku testowego. Wynik 

badania testowego obliczony według zaproponowanej 

przez siebie formuły Stern nazwał ilorazem inteligencji 

(z niem. Intelligenz-Quotient – IQ). 

background image

Zgodnie zatem z propozycją Sterna, dziecko 2-letnie, 

które rozwiązałoby zadania testu odpowiadające 

wiekowi 1 rok (czyli wiek umysłowy=1 rok), 

uzyskałoby w teście inteligencji wynik IQ=1/2x100 = 

50. Natomiast dziecko 12-letnie, które rozwiązałoby 

zadania testu odpowiadające wiekowi 11 lat, 

uzyskałoby wynik IQ=11/12x100 = 92. Z kolei 

dziecko, które rozwiązałoby zadania testowe 

odpowiadające dokładnie jego wiekowi życia, 

uzyskałoby zawsze wynik 100. Dzięki temu wyniki IQ 

wyrażone zostały na skali, gdzie wartości powyżej 

100 oznaczają przyspieszenie, natomiast wyniki 

niższe od 100 oznaczają opóźnienie rozwoju 

umysłowego w stosunku do wieku życia. 

background image

SKALA INTELIGENCJI 

SKALA INTELIGENCJI 

WECHSLERA

WECHSLERA

Autor testu, David Wechsler, zakłada, że 
inteligencja jest pewną ogólną 
zdolnością, która pozwala jednostce 
działać celowo, myśleć racjonalnie, 
efektywnie współdziałać ze 
środowiskiem.
Test zbudowany jest z podskal dzielących 
się na dwie główne grupy: skale 
zdolności słownych oraz skale 
wykonaniowe. 

background image

SKALA INTELIGENCJI 

SKALA INTELIGENCJI 

WECHSLERA

WECHSLERA

 – SKALA 

 – SKALA 

SŁOWNA

SŁOWNA

Wiadomości 

(np. pytanie "z czego robi się ubrania?") - bada ciekawość 

intelektualną i gotowość do gromadzenia wiedzy, ogólny zakres 

zgromadzonych przez osobę informacji, posługiwanie się wiadomościami 

zgromadzonymi w pamięci długotrwałej. 

Powtarzanie liczb

 (np. pytanie "proszę powtórzyć liczby: 1 5 7 2") - 

bada zdolność do koncentracji, uwagi, możliwości uczenia się, 

posługiwania się wzorcami i zmieniania ich. 

Słownik

 

(np. pytanie "co to jest kolumna?") - bada ogólną inteligencję 

słowną, używanie języka i zdolność uczenia się słownego, zainteresowania 

i doświadczenia badanego, wykorzystywanie zdobytej edukacji. 

Arytmetyka

 (np. pytanie "ile długopisów można kupić za 63 zł., jeśli 

jeden kosztuje 9 zł.?") - bada rozumowanie liczbowe i tempo manipulacji 

liczbami, koncentrację i uwagę, rozumowanie logiczne, abstrakcyjne, 

aktywność reagowania na świat zewnętrzny. 

Rozumienie

 

(np. pytanie "co zrobisz, jeżeli znajdziesz na ulicy dowód 

osobisty?") - bada wiedzę dotyczącą reguł społecznych, moralnych, 

rozumienie i ocenianie sytuacji społecznych, świadomość zdarzeń świata 

zewnętrznego. 

Podobieństwa

 (np. pytanie "w czym są podobne rzeka i ocean?") - 

badają abstrakcyjne rozumowanie logiczne, myślenie asocjacyjne, 

operowanie pojęciami.

 

background image

SKALA INTELIGENCJI WECHSLERA – 

SKALA INTELIGENCJI WECHSLERA – 

SKALA WYKONAWCZA

SKALA WYKONAWCZA

Braki w obrazkach

 

(przedstawiane są obrazki, na których brakuje 

istotnego detalu np. brak drzwi na rysunku domu) - badają kontakt z 

rzeczywistością, świadomość elementów otoczenia, percepcję związku 

całości z częściami figur, zdolność rozróżniania detali istotnych od 

nieistotnych, zdolność spostrzegania. 

Porządkowanie obrazków

 (przedstawiane są obrazki stanowiące 

elementy historyjki, należy je uporządkować tak, by historyjka miała 

sens) - bada rozumienie sytuacji interpersonalnych, umiejętność 

przewidywania konsekwencji. 

Wzory z klocków

 (prosi się o ułożenie wzoru z kolorowych klocków, 

według wzoru na pokazywanym obrazku) - badają koordynację wzrokowo-

ruchową, zdolności analizy i syntezy, zdolność do przeorganizowywania 

własnych działań. 

Układanki

 (przedstawiane są elementy pewnej figury, które należy 

złożyć) - badają zdolność do rozróżniania podobnych konfiguracji, 

umiejętność analizy i syntezy, koordynację wzrokowo-ruchową, szybkość 

manipulacji. 

Symbole cyfr

 (przedstawiane są cyfry i symbole je zastępujące, osoba 

badana proszona jest o zastąpienie szeregu cyfr tymi symbolami) - 

badają zdolności uczenia się, koncentrację, pamięć krótkotrwałą, 

koordynację wzrokowo-ruchową. 

background image
background image
background image

SKALA INTELIGENCJI 

SKALA INTELIGENCJI 

WECHSLERA

WECHSLERA

 - 

 - 

Interpretacja 

Interpretacja 

ilorazu inteligencji

ilorazu inteligencji

 

 

NAZWA (STOPIEŃ)

 

ILORAZ INTELIGENCJI

(I. I.) W SKALACH 

OKREŚLENIE

KLINICZNE 

Rozwój bardzo wysoki

Rozwój wysoki

Rozwój powyżej 

przeciętnej

Rozwój przeciętny

Powyżej 146
145 – 131
130 – 116
115 - 85

Prawidłowy rozwój 

umysłowy

 

Rozwój niższy niż 

przeciętny

(dolna granica normy)

 

84-70 

Pogranicze normy

 

Niedorozwój umysłowy

lekkiego stopnia 

69-55 

Lżejszy niedorozwój

 

Niedorozwój umysłowy 

umiarkowanego stopnia

Niedorozwój umysłowy 

znacznego stopnia

Niedorozwój umysłowy 

głębokiego stopnia

54 – 40

39 – 25

24 - 0

Głębszy niedorozwój

 

background image

Średnie IQ na podstawie książki IQ and 

Global Inequality w każdym kraju:

    Legenda:   

BORDO

               

≤65

POMARAŃCZ

            70

JASNY POMARAŃCZ

     75

ŻÓŁTY

 

              80

BIAŁY

                      

85

JASNY NIEBIESKI

         90

CIEMNIEJSZY NIEBIESKI

 95

CIEMNY NIEBIESKI

       

100 

FIOLET 

                 

 ≥105

 

background image

Inteligencja społeczna

Inteligencja społeczna

Inteligencja 
społeczna to, mówiąc 
bardzo ogólnie, 
zdolność 
przystosowania się i 
wpływania na 
otaczające 
środowisko 

background image
background image

Inteligencja emocjonalna

Inteligencja emocjonalna

 

 

To zdolność 
rozpoznawania 
uczuć własnych i 
uczuć innych osób, 
zdolności 
motywowania się i 
kierowania 
emocjami, zarówno 
własnymi, jak i 
osób znaczących 

background image
background image

DWA MÓZGI

DWA MÓZGI

1.

Myśli i jest odpowiedzialny za nasze 

racjonalne działania.

2.

Czuje i kieruje się emocjami.

Oba są bardzo ważne. Badania 

psychologiczne wykazały, że intelekt to 

za mało, by odnieść sukces w życiu.
- śledzenie karier absolwentów 

Harwardu

background image

Naukowcy przez długie 
lata mierzyli IQ jako 
najlepszy miernik 
inteligencji lecz doszli do 
wniosku, że samo IQ bez 
EQ nie przynosi 
sukcesu

background image

EQ posiada dwa aspekty:

EQ posiada dwa aspekty:

Zrozumienie samego siebie, 

swoich życiowych celów, 

właściwe intencje, 

odpowiedzialność i odpowiednie 

zachowania w każdej sytuacji

Zrozumienie innych i ich odczuć. 

background image

Daniel Goleman

Daniel Goleman

Elementy inteligencji emocjonalnej:

1. Znajomość własnych emocji 

(wiem, co czuję i czego chcę)

2. Panowanie nad emocjami

3. Automotywacja (umiejętność 

podporządkowania się obranym 

celom)

4. Odroczone wartościowanie 

(odroczona gratyfikacja)

5. Rozpoznawanie emocji u innych

6. Nawiązywanie i podtrzymywanie 

związków z innymi ludźmi.


Document Outline