MAKROEKONOMIA

dr Elżbieta Lorek

 

 

dr Elżbieta Lorek

• D. Begg, S, Fisher, R. Dornbusch, 

Ekonomia t. II i III, PWN,

• M. Noga (red.) Makroekonomia, AE 

Wrocław,

• R. Milewski (red.) Podstawy ekonomii, 

PWN,

• M. Nasiłowski, System rynkowy Podstawy 

mikro- i makroekonomii

     Wyd. Key Text,
• M. Burda, C. Wyplosz, Makroekonomia 

Podręcznik Europejski,

     PWE
• P. A. Samuelson W. D Nordhaus, Ekonomia, 

PWN

LITERATURA

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekono

mia

• Bada

 

i wyjaśnia zasady funkcjonowania i 

rozwoju 
gospodarki jako całości  [lub jej głównych 
komponentów]

• Posługuje się parametrami mierzącymi 

procesy i zjawiska 

     w skali całej gospodarki  [agregaty]

• Bada

 

i określa czynniki decydujące o 

rozmiarach i zmianach agregatów oraz 
wyjaśnia mechanizmy wzajemnych 
powiązań między nimi 

Makroekonomia

2/16

 

 

dr Elżbieta Lorek

Problemy 

makroekonomiczne

• Wielkość produkcji [rozmiary PKB, czynniki]

• Wzrost gospodarczy [Δ PKB, czynniki]

• Cykliczny rozwój gospodarki [przyczyny, 

polityka antycykliczna]

• Bezrobocie [przyczyny, przeciwdziałanie]

• Inflacja [przyczyny, zwalczanie]

• Powiązania z zagranicą [bilans handlowy, 

płatniczy]

• Rola państwa w gospodarce [zakres 

oddziaływania]

Makroekonomia

3/16

 

 

dr Elżbieta Lorek

• Analizuje zmiany w całości gospodarki oraz 

pomaga 
w kształtowaniu polityki, za pomocą której 
rządy mogą oddziaływać na gospodarkę 

• Tworzy teoretyczne podstawy i formułuje 

przesłanki 
dla polityki państwa

Makroekonomia

4/16

Makroekono

mia

 

 

dr Elżbieta Lorek

     Zbiór składowych gospodarki wzajemnie 

oddziałujących 

     na siebie

Makroekonomia

5/16

System 

gospodarczy

     Efekty działalności wszystkich składowych 

gospodarki tworzą miary 
makroekonomiczne [agregaty]

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

6/16

Rachunek dochodu narodowego

 

[miary dochodu narodowego]

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

7/16

    Wartość wszystkich dóbr i usług finalnych 

(końcowych) wytworzonych w gospodarce w 
danym czasie, dzięki zatrudnieniu 
krajowych czynników wytwórczych oraz 
dochody z tych czynników (praca, kapitał) 
zatrudnionych 
za granicą

     Miara łącznych dochodów osiąganych 

przez obywateli 
danego kraju niezależnie od miejsca 
świadczenia usług przez czynniki wytwórcze 

Produkt Narodowy Brutto  

[PNB]

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

8/16

    Różnica między dochodami obywateli 

danego kraju 
uzyskanymi za granicą [praca/kapitał] a 
dochodami obcokrajowców uzyskanymi 
w kraju  

Dochody netto z tytułu 

pracy/kapitału za granicą

[D 

netto

]

PNB  –  D 

netto  

=  PKB 

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

9/16

Produkt Krajowy Brutto  

[PKB]

    Wartość wszystkich dóbr i usług 

finalnych (końcowych) wytworzonych w 
danym czasie w granicach kraju przez 
czynniki zlokalizowane na terytorium 
danego kraju 
– niezależnie od tego, kto jest 
właścicielem czynników wytwórczych 

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

10/16

Wartość dodana

     Przyrost wartości dóbr w wyniku procesu 

produkcji 
 [wartość wniesiona do produktu na każdym 
etapie przetwórstwa]

Σ 

WARTOŚCI DODANEJ  = WARTOŚC DÓBR 

FINANLNYCH

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

11/16

Obliczanie wartości dodanej

Etap produkcji

Wartość sprzedaży

Wartość dodana

ROLNIK

100

100

MŁYN

230

130

PIEKARNIA

470

240

Przyrost wartości dóbr w procesie produkcji         
      470

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

12/16

PNB/PKB    a   amortyzacja

 

• Zużycie kapitału

 (konsumpcja kapitału) 

oznacza, że zużyty 
                                kapitał wymaga 
odtworzenia w rozmiarach

                                    odpowiadających 

amortyzacji

• Amortyzacja 

 –  ekonomiczne 

odzwierciedlenie procesu
                              zużywania się środków 
trwałych 

• Amortyzacja 

– przeznaczona na restytucję 

majątku trwałego

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

13/16

INWESTYCJE

• Inwestycje

 –  nakłady na tworzenie nowych 

zdolności

                              wytwórczych 
    

• Inwestycje

 –  nabywanie, budowa, 

rozbudowa zasobów
                         kapitałowych    

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

14/16

• Inwestycje

 odtworzeniowe (restytucyjne) –  

zastąpienie zużytych
                                                                        
   maszyn i urządzeń 

• Inwestycje

 rozwojowe (nowe) –  

powiększenie zdolności
                                                         
wytwórczych     

INWESTYCJE

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

15/16

Dochód Narodowy   [DN]

    Całość dochodów wypłaconych za 

wykorzystanie czynników produkcji ich 
właścicielom 

 

Σ

 płac, rent, procentów, zysków,  

 

 

dr Elżbieta Lorek

Makroekonomia

16/16

    

PNB

  –  amortyzacja

=  

PNN

  –  podatki pośrednie   +   

subwencje

=  

DN

     –  podatki firm

               –  zyski nierozdzielone 

[na dalsze 

inwestycje] 

               –  składki na ubezpieczenia 

społeczne

    +  płatności transferowe

=  

DO

     –  podatki bezpośrednie 

=  

DDO     

[przeznaczane na 

C

 i 

S

] 

Obliczanie miar aktywności 

ekonomicznej