Wybrane przepisy korespondencji

radiowej

Wybrane dokumenty tajnego

dowodzenia

ŚRODKI DOWODZENIA

WYDZIAŁ ELEKTRONIKI

INSTYTUT TELEKOMUNIKACJI

Wybrane przepisy korespondencji radiowej

Przepisy korespondencji w relacjach radiowych Sił

Zbrojnych RP ustalają:

• zasady nawiązania łączności
• zasady prowadzenia korespondencji w kanałach

radiowych, radioliniowych oraz
radiotelefonicznych

• zasady opracowywania plików komputerowych,

telegramów i sygnałów oraz zasady ich
przekazywania przez środki radiowe

• wymagania w zakresie prowadzenia

dokumentacji eksploatacyjnej

• podstawowe zasady bezpieczeństwa łączności

radiowej

Wymianą  radiową  nazywamy  transmisję  danych,  nadawanie
informacji  i  prowadzenie  rozmów  w  kanałach  radiowych.
Wymianę  radiową  dzieli  się  na  służbową,  operacyjną  oraz
ćwiczebną  (wykorzystywaną  podczas  treningów),  a  pod
względem formy informacji - na pliki komputerowe, telegramy i
sygnały / komendy, szyfrogramy

Służbowa wymiana radiowa

obejmuje zagadnienia związane z

nawiązywaniem  łączności  radiowej,  wprowadzaniem  zmian
rodzajów  pracy  i  częstotliwości,  obiegu  plików  komputerowych,
telegramów,  regulacji  aparatury  i  inne  zagadnienia  dotyczące
zapewnienia łączności

Operacyjna wymiana radiowa

obejmuje nadawanie - odbiór

informacji poprzez transmisję danych, telegramy oraz
prowadzenie przez abonentów bezpośrednich rozmów
dotyczących dowodzenia wojskami podczas działań bojowych i
ich codziennej działalności

Informacje, których kodowanie jest obligatoryjne

 pozycje, kursy, współrzędne, odległości, punkty odniesienia,

punkty wyjściowe (rubieże wyjściowe) sił własnych, pozycje

okrętów, statków powietrznych, jednostek lądowych sił

własnych

 pozycje, kursy, współrzędne, punkty odniesienia sił

przeciwnika - jeśli zakłada się, że dane te zostały zdobyte bez

wiedzy przeciwnika (o czym przeciwnik nie jest świadomy)

 trasy przegrupowań i miejsca przeformowań
 wejścia i wyjścia z portów
 czasowy harmonogram działań

BEZPIECZEŃSTWO TRANSMISJI

OCHRONA PRZED PRZECHWYCENIEM

 stosowanie ciszy radiowej - ostateczny sposób obrony przed

rozpoznaniem radioelektronicznym i przechwyceniem informacji

 unikanie zbędnej transmisji - konieczność nadania każdej

informacji powinna być wcześniej poddana analizie i uzasadnieniu

 skracanie nadawania informacji. Pojedynczy interwał nadawania

(transmisji)

nie powinien być dłuższy niż 20 sekund

i jeżeli jest to

możliwe powinien kończyć się zwrotem „BEZ ODBIORU”

 ścisłe przestrzeganie procedur radiowych oraz wysoka dyscyplina

w sieci, co pozwoli na zminimalizowanie czasu nadawania i
zredukuje podatność środków nadawczych na namierzanie
radiowe

 zmianę częstotliwości, podczas pracy na stałej częstotliwości. W

przypadku  sieci  nieutajnionych  instrukcje  do  przejścia  na  inną
częstotliwość  powinny  być  kodowane  lub  przekazywane  innymi
bezpiecznymi  środkami  łączności  w  szczególności,  gdy  przejścia
te  są  niezaplanowane  i  nieoczekiwane.

Zabrania się podawania

tekstem jawnym nominałów oraz stałych desygnatorów (numerów
umownych) częstotliwości w nieutajnionych sieciach radiowych.

 stosowanie alternatywnych środków łączności

OBRONA PRZED ANALIZĄ

 ograniczenie

stosowania

procedury

wywoływanie

odpowiadanie

Stosowanie

okólnikowych

sygnałów

rozpoznawczych

 pomijanie sygnałów rozpoznawczych
 kodowanie wszelkich informacji związanych z pozycjami i

dyslokacjami

 zakaz odnoszenia się w jakikolwiek sposób w formie jawnej

sygnałów

rozpoznawczych,

tabel

kodowych,

częstotliwości itp.

 zmianę barwy głosu, techniki wymowy, okresową zamianę

nadawcy, może to spowodować utrudnienie rozpoznania
tożsamości korespondenta, pełnionej przez niego funkcji
(utrzymanie anonimowości nadawcy)

OCHRONA PRZED DEZINFORMACJĄ

 stosownie właściwych procedur
 zachowanie stałej czujności wobec jakichkolwiek odstępstw

od procedur, nierozpoznawalnego i obco brzmiącego głosu,
niezsynchronizowanej i nieoczekiwanej transmisji

 stosowanie

identyfikacji

(sprawdzania

tożsamości

korespondentów)

DYSCYPLINA RADIOWA

 przestrzegania procedur radiowych
 utrzymywania stałego nasłuchu radiowego. Wszystkie

procedury zakładają, że radiostacje odpowiadają na
wywołania natychmiast

 używania tylko przydzielonych częstotliwości
 odpowiadania na wywołania zgodnie z pozycją w tabeli nie

wprowadzając opóźnień

 upewnienia się przed każdym nadaniem wiadomości czy

częstotliwość, na której nastąpi transmisja jest ”czysta”

 upewnienia się, że po zwolnieniu przycisku „NADAWANIE”

radiostacja powraca do trybu odbioru

Wszyscy radiooperatorzy (radiotelegrafiści) są zobowiązani

 Zabrania się wszelkiej transmisji bez pozwolenia

odpowiedniego przełożonego

 naruszania prowadzenia obowiązującej ciszy radiowej
 nieformalnej korespondencji pomiędzy operatorami
 testowania radiostacji z promieniowaniem energii
 posługiwania się przez operatora niewłaściwym kryptonimem
 nadawania wiadomości tekstem jawnym bez zezwolenia
 używania niewłaściwych zwrotów i skrótów przez operatora
 używania tekstu otwartego zamiast obowiązujących tekstów

skrótów radiowych i innych zwrotów

 zamiennego stosowania niejawnych sygnałów rozpoznawczych

osób funkcyjnych, adresów radiowych i grupy adresowej
otwartym

tekstem

lub

łączenia

ich

jawnymi

(międzynarodowymi) sygnałami rozpoznawczymi

 stosowania niecenzuralnego języka
 prowadzenia luźnych rozmów w sąsiedztwie „otwartego”

mikrofonu

Należy unikać następujących praktyk

 używania bez potrzeby dużej mocy nadajnika radiostacji
 wydłużania czasu strojenia, zmiany częstotliwości oraz

dopasowania sprzętu

 nadawania z prędkością większą niż możliwa do odebrania

przez korespondenta

Wydzielone radiostacje główne

są zobowiązane do stałego

nadzoru  nad  pracą  w  relacjach  radiowych  i  natychmiastowego
reagowania  w  przypadku  stwierdzenia  naruszeń  przepisów
korespondencji  radiowej  przez  radiostacje  z  danej  sieci  jak  i
spoza niej zgodnie z ustalonymi zasadami

PRZYGOTOWANIE WIADOMOŚCI

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

Autor wiadomości jest odpowiedzialny

 określenie adresata i rodzaju wiadomości;

 określenie klauzuli tajności;

 określenie kategorii pilności;

 dopilnowania, aby informacja była podpisana przez osobę

upoważnioną do nadania wiadomości;

 skierowanie wiadomości do właściwego oddziału

ekspedycyjnego, zajmującego się wysyłką.

RODZAJE WIADOMOŚCI

Ze względu na sposób adresowania

 Do pojedynczego adresata

- wiadomość przeznaczona

tylko do jednego adresata

 Do wielu adresatów

- wiadomość przeznaczona dla dwóch

i więcej adresatów - każdy z adresatów musi być

wymieniony

 Według rozdzielnika

- wiadomość do dwóch i więcej

adresatów, w której adresaci nie są o sobie informowani,

gdyż wiadomość nadawana jest zgodnie z ustalonym

wcześniej rozdzielnikiem

 Wiadomości ogólne

- wiadomości do szerokiego

rozpowszechnienia

Ze względu na przechodzenie wiadomości

 Wychodzące (dostarczone do radiostacji w celu ich

nadania)

 Wchodzące (odebrane od korespondenta)

 Tranzytowe (odebrane w celu dalszego ich nadania do

innego korespondenta)

ADRESOWANIE WIADOMOŚCI

Części składowe adresu:

 Autor (osoba, oddział, dowództwo) w imieniu którego

wiadomość jest wysyłana

 Polecenie określonego działania przez adresata

wynikającego z treści informacji

 Adresaci, którzy powinni zapoznać się z wiadomością

 Kombinacja adresatów aktywnych i informowanych:

• aktywny – to taki, którego bezpośrednio dotyczy

treść wiadomości

• informowany – taki, który z wiadomością jest tylko

zapoznawany

Czas jako informację wyraża się w postaci czterocyfrowej z literą
oznaczającą strefę czasową. Dwie pierwsze cyfry oznaczają godzinę
(zgodnie z oznaczeniem dwudziestoczterogodzinnym). Następne dwie
cyfry wyrażają minuty po godzinie, np. 1535Z.

Datę i czas przedstawia się w postaci sześciocyfrowej wraz z
literą oznaczającą strefę czasową. Dwie pierwsze cyfry oznaczają
dzień miesiąca, dwie następne godzinę (np. 061535Z )

OKREŚLENIE KLAUZULI TAJNOŚCI

•ŚCIŚLE TAJNE (TOP SECRET)
•TAJNE (SECRET)
•POUFNE (CONFIDENTAL)
•ZASTRZEŻONE (RESTRICTED)
•JAWNA (UNCLASSIFIED)

PLANOWANIE TEKSTU

 Zwięzłość i jednoznaczność tekstu

 Stosowanie skrótów przyjętych w wymianie radiowej

OKREŚLANIE KATEGORII PILNOŚCI

Kategoria

pilności

Czas przesłania

BŁYSKAWICZNA

Przesłać jak najszybciej, nie dłużej jak

do 10 min.

NATYCHMIASTOW

30 min –1 godzina

PILNA

1 – 6 godz.

ZWYKŁA

3 godz. po rozpoczęciu następnego dnia

pracy

Wykaz oznaczeń kategorii pilności telegramu - wiadomości

Kategor

Ozn.

Treść wiadomości

Wskazówki dla personelu

ŁY

)

Kategoria zarezerwowana dla wiadomości -

meldunków o kontakcie z wrogiem lub o

planowanej walce, np.: meldunek o

pierwszym kontakcie z wrogiem

Wiadomość musi być przygotowana,

przetworzona, nadana i dostarczona

przed wszystkimi innymi

wiadomościami

(

)

Kategoria zarezerwowana dla bardzo pilnych

wiadomości dotyczących sytuacji spraw

zagranicznych, bezpieczeństwa własnego i

sojuszników lub ludności, np.: rozszerzony

meldunek o pierwszym kontakcie z wrogiem

Wiadomości muszą być nadane

przed mniej pilnymi

, ale

wiadomościach o kategorii

pilności BŁYSKAWICZNA

(

)

Kategoria zarezerwowana dla wiadomości

związanych z kierowaniem operacjami oraz

dla innych ważnych wiadomości, dla których

kategoria pilności ZWYKŁA jest

niedostateczna, np.: meldunek sytuacyjny z

natarcia, które zostało wyhamowane i gdzie

wkrótce potrzebne będzie wsparcie ogniowe

Wiadomość musi być nadawana

przed wiadomościami o kategorii

pilności ZWYKŁA.

Wiadomości te powinny być

natychmiast kierowane do adresatów

ŁA

)

Kategoria stosowana do wszystkich tych

wiadomości, które nie są zbyt pilne, np.:

wszelkie wiadomości związane z planowanym

szkoleniem wojsk w czasie pokoju;

wiadomości dotyczące ustabilizowanych

działań taktycznych

Wiadomości te obsługiwane są po

wiadomościach o wyższych

kategoriach pilności

Opis i przykłady zastosowań określonych kategorii pilności

Sposób PEŁNY

trudne warunki

Sposób STANDARDOWY -

Skrócony

dobre warunki

GRANIT 23 GRANIT 23

GAMA 55 GAMA 55

SPRAWDZENIE ODBIÓR

GAMA 55 GAMA 55

GRANIT 23 GRANIT 23

SŁABO, ALE

CZYTELNIE ODBIÓR

GRANIT 23

GAMA 55

- ZROZUMIEŁEM BEZ ODBIORU

GRANIT 23

GAMA 55

ODBIÓR

GAMA 55

GRANIT 23

ODBIÓR

GRANIT 23

GAMA 55

BEZ

ODBIORU

Przykłady nawiązywania fonicznej łączności radiowej

Uruchomienie sieci radiowej – wywołanie

okólnikowe

PIKA 12

ZORZA 12

- ODBIÓR

ZORZA 12

GRANIT 23

ODBIÓR

ZORZA 12

GAMA 55

- ODBIÓR

ZORZA 12

FOTEL 33

ODBIÓR

ZORZA 12

DYNIA 34

ODBIÓR

ZORZA 12

GRANAT 11

ODBIÓR

PIKA 12

ZORZA 12

- BEZ

ODBIORU

Jedna ze stacji FOTEL 33 nie odpowiada na

wywołanie okólnikowe

PIKA 12

ZORZA 12

- ODBIÓR

ZORZA 12

GRANIT 23

ODBIÓR

ZORZA 12

GAMA 55

- ODBIÓR

ZORZA 12 TU FOTEL 33

ODBIÓR

ZORZA 12

DYNIA 34

ODBIÓR

ZORZA 12

GRANAT 11

ODBIÓR

PIKA 12

ZORZA 12

- BEZ ODBIORU

PIKA 12

ZORZA 12

- ODBIÓR

ZORZA 12

GRANIT 23

ODBIÓR

ZORZA 12

GAMA 55

- ODBIÓR

ZORZA 12

nie słyszy odpowiedzi stacji

FOTEL 33

(po 5 sek. nadaje)

ZORZA 12

DYNIA 34

ODBIÓR

ZORZA 12

GRANAT 11

ODBIÓR

Po odebraniu wszystkich odpowiedzi od podległych radiostacji

poza stacją

FOTEL 33

, ZORZA 12 nadaje:

PIKA 12

ZORZA 12 -

ODEBRANO, FOTEL 33 NIE ODEBRANO

FOTEL 33, gdy jest możliwe, wzywa radiostację główną meldując się w sieci

radiowej:

ZORZA 12

FOTEL 33

– ZGŁASZAM SIĘ NA ODBIÓR

FOTEL 33

ZORZA 12

– PODAJ HASŁO – ODBIÓR

ZORZA 12

FOTEL 33

– MOJE HASŁO ________ - ODBIÓR

FOTEL 33

ZORZA 12

– ODEBRANO - BEZ ODBIORU

Tabela sygnałów rozpoznawczych osób funkcyjnych

Stanowisko

służbowe

Sygnał

rozpoznawczy

1. Dowództwo

Dowódca

500

Zastępca dowódcy

501

Szef sztabu

550

Szef logistyki

505

2. Sztab

Szef sekcji S1

511

Oficer sekcji

521

Szef sekcji S2

512

Oficer sekcji S2

522

Szef sekcji S3

523

………………………..

3. Inni

Oficer dyżurny

028

Dowódca obsługi

202

Dowódca warty

302

Dyżurny łączności

301

Szef węzła łączności

300

Radiotelegrafista

330

Tabela kryptonimów i adresów radiowych

Związek taktyczny

(oddział)

Kryptonim

SD 1 DZ

KLON

ZSD 1 DZ

MEGAN

TSD 1 DZ

WANAD

SD 1BZ

KOBALT

SD 2BZ

WIGOR

SD 3BPanc

WISŁA

SD 1 pa

KODER

SD 1 ppanc

ZEGAR

SD 3 plot

KRAKUS

SD 2 bdow

KROPA

SD 3 br

PILOT

SD 3 bmed

BURAN

SD 5 brem

GRANAT

SD 7 kpchem

SFORA

Tabele kodowe

– do utajniania wiadomości o klauzuli tajne i

poufne. Wykorzystuje się je i przechowuje w sztabach w
punktach ręcznego kodowania w warunkach garnizonowych.
Do pracy w PRK wyznaczanie są oficerowie rozkazem
dowódcy.

Tabele rozmównicze

– do utajniania wiadomości o klauzuli

tajne i poufne o krótkotrwałej ważności. Stosuje się je w
warunkach polowych.

Tabele sygnałowe

– do utajniania wiadomości o klauzuli

poufne krótkotrwałej ważności do natychmiastowego
wykorzystania lub wykonania. Wykorzystywane są najczęściej
do utajniania wiadomości przekazywanych w formie
bezpośrednich rozmów. Stosuje się je łącznie z: kodem mapy,
umówionymi sygnałami, kodem terenu oraz sygnałami
rozpoznawczymi osób funkcyjnych. Opracowuje się je osobno
dla pionu operacyjnego, logistycznego i rodzajów wojsk. Na
niższych szczebla dowodzenia (oddział) – jedna wspólna.
Po ustaleniu terminologii szef komórki opracowującej tabelę
sygnałową obowiązany jest uzgodnić z organem łączności
specjalnej:
• system kluczowy
• nazwę tabeli sygnałowej oraz przepisy posługiwania się nią
• kod mapy obowiązujący przy danej tabeli
• czasokres wykorzystywania tabeli

Kody map

- do utajniania współrzędnych celów, rejonów,

punktów terenowych itp. podawanych z mapy i przekazywanych

w nie utajnionych relacjach łączności. Jest stosowany łącznie z

tabelą sygnałową lub umówionymi sygnałami. Zakodowana

mapa powinna zawierać kod i hasło mapy. Hasło i kod mapy do

pracy z przełożonym nanosimy na mapę

kolorem czarnym

kolorem czarnym, a do

pracy z podwładnymi

kolorem czerwonym

Kod terenu

- do utajniania nazw jednorodnych grup

przedmiotów terenowych, np.: lasów, dróg, mostów, miast,
rzek, itp. Używa się go wraz z tabelą sygnałową, kodem mapy i
umówionymi sygnałami. Kod terenu opracowują organa
łączności specjalnej, a tam gdzie ich nie ma, oficerowie
wyznaczeni przez szefa sztabu.

SYSTEM KODOWANIA MAP KM-1

Hasło mapy

: KOBRA

Punkt wyjściowy

: GĄBÓW (8200)

Oznaczenie kodowe

: 35/32

Licznik rozwijać z południa na północ, a mianownik z zachodu na
wschód, powiększając o dwie jednostki (może być inaczej)

Punkty kontrolne

•RUMIN (8694) po zakodowaniu (4320)

•WÓLKA (8098) po zakodowaniu (3128)

WÓLKA

GĄBÓW

RUMIN

SYSTEM KODOWANIA MAP KM-3

Hasło mapy

: ORKAN

Klucz do zamiany tabeli

Poziom: 4 3 0 9 1 5 2 7 8 6
Pion : 9 5 2 7 4 6 0 1 3 8

Poziom

Pion

Punkt terenowy leżący w kwadracie 6542 kodujemy 5546

Hasło mapy

: TOPAZ

Kwadraty o współrzędnych

: pasy od 14 do 22, słupy od 42 do 50

zmienia się na jeden kwadrat o oznaczeniu 301. Kolejne duże kwadraty
z południa na północ otrzymują oznaczenia wzrastające o trzy
jednostki, a z zachodu na wschód o pięć jednostek (może być inaczej)

SYSTEM KODOWANIA MAP KM-5

301

306

298

303

Punkt „x” o współrzędnych 2044 kodujemy TOPAZ 30119

kluc

Rozpocząć

marsz w

kierunku

Zająć rubież

Zająłem rubież

Osiągnąłem

rejon

Osiągnąłem

rubież

Rubież zająć do

godz.

Skrzyżowanie

dróg

Meldować o

gotowości

Jestem

gotów

Stan osobowy

Zadanie

wykonuję

Obrona na

rubieży

Kierunek

natarcia

Nacierać w

kierunku

Skraj lasu

Szerokość

obrony

Meldować o

wykonaniu Osiągnąć rejon

Wycofuję się

Do godz.

Od godz.

Uzupełnić paliwo Most na rzece

Odebrać części

zamienne

Rozpocząć

ewakuację

Zrozumiałem

wykonuję

Rozmieścić

Pluton

zmechanizowan

Pluton czołgów

Moździerze

Drużyna

zmechanizowan

Czołg

Przeciwnik w

rejonie

Kontrnatarcie

Nie dopuścić

Punkt

spotkaniowy

Drużyna

ewakuacyjna

Na sygnał

Przemieścić się

Odebrać

amunicję

Strefa ognia

Dowódca

plutonu

Zrealizować

Przerwanie

obrony na

rubieży

Punkt zbiórki

uszkodzonego

sprzętu

Osiągnąć rejon

wyjściowy

Obsługiwania

techniczne

Przejść na

częstotliwość

zapasową nr …

Śmigłowiec

Grupa

dywersyjna

Punkt

obserwacyjny

Wykonać zwrot

Straty w

sprzęcie i stanie

osobowym

Wsparcie

czołgów

Lądowisko

Melduję

Broń i

amunicja

Dowódca

kompanii

W rejonie

wyjściowym

Sygnały

alarmowe

Zabezpieczenie

bojowe

Punkt kontrolny

Zakończyć

Rozpocząć

Dowódca

drużyny

Przejść na

częstotliwość

roboczą

Osiągnąć

Zabezpieczenie

logistyczne

Spodziewać się Być w gotowości

Tabela rozmównicza MAGMA 10001

Punkt w terenie

Kod punktu w terenie

Skraj lasu

Kwiatek

Las

Rynek

Grupa drzew

Kamienie

Droga polna

Nitka

Szosa

Wstęga

Ogrodzenie

Klocek

Pojedyncze drzewo

Irys

Dom murowany

Komin

Strumyk

Siatka

Szopa drewniana

Słup

Rzeczka

Batog

Brzeg rzeki

Korab

Skrzyżowanie dróg

Deska

Wiadukt

Korytarz

Most

Filar

Kod terenu

O D E B R A N Y

Stacja własna

………………………………………

nr ……………………………………….

N A D A N Y

Ze stacji ………………………………… nr …………

data …………..…… godz. …………… min. …….
…..

Odebrał ………………………………………………….

do stacji ………………………….. nr

………….

data ……………… godz. ………… min.

……..

Nadał …………………………………………….

Numer

Ilość słów

(grup)

Data

(dzień,

miesiąc)

Czas doręczenia

do nadania (godz.)

Stopień
pilności

Adres

Uwagi służbowe:

adkjt

xloje

42900

92011

sdij2

25riw

T E L E G R A M

Document Outline

Slide 1
Slide 2
Slide 3
Slide 4
Slide 5
Slide 6
Slide 7
Slide 8
Slide 9
Slide 10
Slide 11
Slide 12
Slide 13
Slide 14
Slide 15
Slide 16
Slide 17
Slide 18
Slide 19
Slide 20
Slide 21
Slide 22
Slide 23
Slide 24
Slide 25
Slide 26
Slide 27
Slide 28
Slide 29
Slide 30
Slide 31