TRENING  

ZASTĘPOWANIA

AGRESJI

 

 

TRENING KONTROLI ZŁOŚCI 

 

Trening Kontroli Złości stanowi I etap pracy w cyklu 

Treningu Zastępowania Agresji. 

 

Celem  treningu  kontroli  złości  jest  nauka  zatrzymania 

powstałego  w  organizmie  pobudzenia  pod  wpływem 

emocji,  złości  lub  gniewu,  po  to  aby  dać  sobie 

możliwość  refleksji  nad  wyborem  adekwatnego 

zachowania.  

Trening Kontroli Złości może odbywać się niezależnie 

od  pozostałych  części treningu  zastępowania  agresji,  a 

może  być  przeplatany  treningiem  umiejętności 

społecznych. 

 

 

Sekwencja kontroli złości 

 

 

1.  WYZWALACZE: 

 Uczestnicy uczeni są adekwatnego odbioru   

i interpretacji zachowania innych, które 

prowokuje ich złość. 

 Nauka identyfikowania zewnętrznych zjawisk 

(tzw. zewnętrznych zapalników) oraz ich 

wewnętrznej interpretacji (tzw. wewnętrznych 

zapalników). 

 Zatrzymanie się na zjawiskach, które 

sprowokowały złość oraz na zinterpretowaniu 

ich znaczenia dla podmiotu, służy 

zahamowaniu reakcji impulsywnej. 

 

 

2.  SYGNAŁY Z CIAŁA 

  Identyfikacja sygnałów płynących z ciała  

– fizjologicznych i kinestetycznych wskazówek 

sygnalizujących poziom wzrostu złości. 

  Ich zidentyfikowanie umożliwi nie tylko 

„zatrzymanie” reakcji, ale także umożliwi 

zastosowanie technik redukujących fizjologiczne 

pobudzenie, co pomoże osłabić impet kierunku 

reakcji agresywnej. 

 

3.  REDUKTORY ZŁOŚCI 

  Zidentyfikowanie i zastosowanie technik 

redukujących pobudzenie fizjologiczne w 

organizmie (tzw. reduktorów). 

 

 

 

 

 

 

4.  MONITY (upomnienia) 

 Zidentyfikowanie kierowanych do siebie 

stwierdzeń ukierunkowujących przebieg 

reakcji 

 Przeformułowanie ich na takie, które posłużą 

powstrzymaniu agresywnej reakcji (nauka 

formowania tzw. „monitów”). 

 Zastosowanie słownych upomnień, tzw. 

monitów zmieniających kierunek zachowania 

na nieagresywne. 

 

 

 

5.  SAMONAGRADZANIE 

Formułowanie 

stwierdzeń 

i 

zachowań 

nagradzających 

skuteczne 

zastosowanie 

poprzednich  etapów,  czyli  samonagradzanie   

w postaci pochwał słownych, a nawet gestów 

podkreślających odniesiony przez siebie sukces.  

 

 

6.  UMIEJĘTNOŚCI PROSPOŁECZNE 

 Zahamowanie 

reakcji 

agresywnej 

jest 

podstawowym,  ale  też  pierwszym  etapem 

koniecznym  do  zmiany  zachowania.  Kolejny 

etap,  to  uczenie  umiejętności,  które  można 

zastosować  zamiast  dotychczas  stosowanego 

zachowania agresywnego, o czym będzie mowa 

dalej. 

 

 

 

 

Sytuacja konfliktowa składa się z trzech punktów: 

 
A – co było przyczyną problemu? 
B – co zrobiłeś? (reakcja na punkt A) 
C – jakie były konsekwencje? (dla ciebie i innych) 

 

 

 

WYZWALACZE 

 

Wyzwalacze  zewnętrzne

  to  zachowania  lub  słowa,  które 

wzbudzają  agresję  u  innych.  Mogą  one  być  werbalne  (np. 

popychanie kogoś, robienie nieprzyzwoitego gestu). 
 

Wyzwalacze  wewnętrzne

  lub  to,  co  ludzie  mówią  siebie 

samych w momencie, kiedy mają do czynienia, z przyczynami 

zewnętrznymi,  są  najważniejsze  bez  względu  na  to,  czy 
młodzi ludzie stają się agresywni, czy też nie. 

 

 

 

 

Błędy w myśleniu powodujące złość: 

 

1.  Skoncentrowanie na sobie „Jak on śmie tak 

na mnie patrzeć”. 

2.  Przypisywanie  komuś  złych  zamiarów  

„On chce, żebym wyglądał jak mięczak” 

3.  Mylne interpretowanie „Muszę się bronić” 

4.  Zakładanie najgorszego „Jeżeli go nie walnę, 

to jestem mięczak” 

5.  Obwinianie  innych  „On  sam  się  o  to  prosi: 

walnę go” 

 

 

 

SYGNAŁY Z CIAŁA 

 

 Skąd wiesz, że to co się z Tobą dzieje to złość? 

Emocje mają swoje odzwierciedlenie w naszym   

ciele.  

Każdy człowiek odczuwa w określony sposób 

różne emocje, również złość. 

 

 

 

REDUKTORY 

  

1. GŁĘBOKI ODDECH 
2. LICZENIE WSTECZ 
3. PRZYJEMNE WYOBRAŻENIA 

 

 

MONITY 

 

Monity- upomnienia: to stwierdzenia 
samoinstruujące, używane w celu zwiększenia 
sukcesu w sytuacjach napiętych wszelkiego rodzaju.   

 

 

 

Wskazówki kontrolowania agresji  

(podział wg Novaco, 1975) 

 

1. 

Przygotowanie się na prowokację 

  Dam sobie z tym radę. 
  Staraj się nie brać tego zbyt poważnie. 
  Wiem, w jaki sposób kontrolować swoją złość. 

2. 

Wrażenie i konfrontacje: 

  Zachowaj spokój: staraj się wciąż być odprężony 
  Dopóki zachowam spokój, będę kontrolować sytuację 
  Nie pozwolę mu wyprowadzić się z równowagi 

  Pomyśl o tym, co chcesz wynieść z tego zajścia 
  Nie musisz nic przed sobą udowadniać 
  Nie ma powodu, aby się złościć 
  Nie rób nic więcej poza tym, co musisz 

  Nie zamierzam pozwolić mu dopaść mnie 

 

 

 

3.Radzenie sobie z podnieceniem, narastającą złością 

  Czas na wzięcie głębszego oddechu. 
  Moja złość jest sygnałem tego, co powinienem zrobić 

  Rozpatrzmy sprawę punkt po punkcie 

 

4. Zastanowienie się nad prowokacją 
A)  Kiedy konflikt nie został rozstrzygnięty: 

  Zapomnij o zdenerwowaniu; myśl  o tym tylko je 

zwiększa 

  Sytuacje te są trudne i wymagają czasu, aby je 

zakończyć 

  Spróbuj zapomnieć o konflikcie, nie pozwól, aby 

ingerował w twoją pracę 

  Stanę się w tym lepszy, jeżeli będę więcej ćwiczył 
  Nie odbieraj tego osobiście 

 

 

 

B)  Kiedy konflikt jest zażegnany lub twoje 

postępowanie  odniosło sukces 
  Dałem sobie z tym radę całkiem nieźle; mój 

plan działa 

  Nie było to tak trudne jak myślałem 

  Tym razem dobrze sobie poradziłem 

  Robię to coraz lepiej. 

 

 

KATEGORIE PRZYPOMNIEŃ  

(wg Deffenbach) 

 

Opanowanie myśli 

  Pozostań opanowany cały czas. 
  Ta walka nie jest tego warta. 

 

Myślenie ukierunkowane na rozwiązanie problemu 

  Dobrze opracuj plan działania. 

  Jaka jest pierwsza rzecz, którą powinienem zrobić? 

 

Myślenie o kontrolowaniu i wyjściu z sytuacji 

  Zawsze mogę po prostu odejść. 

  Dobrze jest grać na czas. 

 

Myśli nagradzające 

  Dobrze, wciąż jakoś sobie daję radę. 

  Czuję się świetnie, radzę sobie z sytuacją i nie 

wściekam się. 

 

 

 

KONSEKWENCJE 

 

Myślenie naprzód jest kolejnym sposobem 

kontrolowania złości w sytuacjach 

konfliktowych. Polega na ocenie 

prawdopodobnych konsekwencji w 

zachowaniu. 

Zadania „jeśli zrobię to teraz, to zdarzy się 

później” kieruję ocenę konsekwencji.  

 

KONSEKWENCJE są: 

  krótkotrwałe 

  dalekotrwałe 

 

 

 

SAMOEWALUACJA 

to sposób w jaki uczestnik: 

 

1. Jest w stanie ocenić próbę załagodzenia konfliktu. 
2. Może nagrodzić siebie za dobre rozstrzygnięcie go 

(samonagradzanie). 

3. Może pomóc sobie w odnalezieniu lepszego sposobu 

działania (samotrenowanie).