STYLE KIEROWANIA

Co to jest styl kierowania?

Styl kierowania można zdefiniować jako

względnie trwały i powtarzalny sposób, w jaki

przełożony oddziałuje na podwładnych w celu

pobudzenia i koordynacji ich działania w

zespole, a przez to - osiągania celów stojących

przed organizacją. Potencjalny styl kierowania

jest to indywidualny pogląd kierującego

dotyczący tego, jakimi metodami powinien on

oddziaływać na podwładnych. Rzeczywisty styl

kierowania jest to styl potencjalny, który został

skorygowany pod wpływem aktualnych celów

postawionych

przed

kierownikiem

oraz

postawionych

przed

kierownikiem

oraz

warunków, w których trzeba je będzie

realizować.

Wybór stylu kierowania

Wybór stylu kierowania zależy od kierownika i

podwładnych oraz czynników sytuacyjnych.

Style kierowania zależą też od doświadczenia

kierownika, jego wiedzy i cech

osobowościowych. Przejawiają się w różnych

instrumentach kierowania, do których zalicza

się:



środki i metody organizacji formalnej

(przepisy, procedury, oceny kadrowe, system

wynagrodzeń)



środki i metody psychologiczne

(socjogramy, techniki negocjacji, treningi

grupowe)

Charakterystyka stylów

kierowania

Pierwsze klasyfikacje stylów kierowania w

literaturze

przedmiotu

wiążą

się

literaturze

przedmiotu

wiążą

się

badaniami prowadzonymi przez Kurta

Lewina, Ronalda Lipitta i Ralpha K. White'a.

Przeprowadzili oni wiele eksperymentów,

których celem było prześledzenie wpływu

stosowania trzech odmiennych stylów

kierowania:



autokratycznego



demokratycznego



nieingerującego (liberalnego)

Styl autokratyczny

Kierownik autokrata

- sam ustala cele grupy i zadania

prowadzące do ich osiągnięcia oraz sam dokonuje podziału

pracy w zakresie ustalenia celów między uczestników

grupy. Dla stylu autokratycznego charakterystyczne są:



przewaga decyzji jednoosobowych,



duży dystans do podwładnych.

Autokratów

dzielimy

na:

Autokratów

dzielimy

na:

surowych,

życzliwych,

surowych,

życzliwych,

nieudolnych.



Autokrata surowy

to osoba sprawiedliwa lecz stanowcza i

nie delegująca uprawnień.



Autokrata życzliwy

jest osobą starającą się ustalać jak

najlepsze warunki pracy lecz podejmującą wszystkie

decyzje indywidualnie.



Autokrata nieudolny

to osoba nieobliczalna, łatwo

zmieniający nastrój.

Styl demokratyczny

Kierownik demokrata

- zachęca grupę

do podejmowania decyzji w zakresie

ustalenia celów jej działania, zadań

prowadzących do ich realizacji i

podziału czynności na poszczególnych

uczestników. Jednocześnie sam bierze

udział w pracy wykonywanej przez

grupę. Dąży do wyeliminowania barier

utrudniających

wzajemne

utrudniających

wzajemne

komunikowanie się.

Styl nieingerujący

(liberalny)

Kierownik nieingerujący

- pozostawia

członkom grupy maksimum swobody

planowaniu

organizowaniu

planowaniu

organizowaniu

działań. Sam nie podejmuje żadnych

decyzji, nie uczestniczy w pracach

grupy,

nie

motywuje

ani

nie

grupy,

nie

motywuje

ani

nie

kontroluje jej uczestników.

Skutki stosowania stylów

kierowania

Analiza skutków wykazała, że

kierowanie

autokratyczne

motywuje do pracy „na ilość” i

sprzyja uzyskiwaniu wyników o niskiej jakości

oraz oryginalności. W grupach kierowanych

przez autokratów występuje często agresja i

apatia. Uczestnicy najczęściej nie są

zadowoleni ze swojej sytuacji i stosowania

wobec nich tego stylu. Po opuszczeniu grupy

przez kierownika zwykle obniżają tempo

pracy lub nawet ją przerywają.

Skutkiem

kierowania demokratycznego

jest w większości przypadków mniejsza

(w porównaniu do stylu autokratycznego)

ilość wykonanej pracy. Uzyskuje się

jednak rezultaty o wyższej jakości,

bardziej oryginalne. Efekty pracy grupy

nie są zależne od obecności kierownika.

Kontakty

interpersonalne

są

Kontakty

interpersonalne

są

nacechowane

życzliwością,

często

nacechowane

życzliwością,

często

zawiązują się przyjaźnie. Jest to sposób

najczęściej akceptowany przez jednostki i

grupy.

Kierowaniu

liberalnemu

Kierowaniu

liberalnemu

(nieingerującemu)

towarzyszy

stosunkowo niewielka ilość i zła jakość

wykonywanej pracy. Uczestnicy zwykle

nie akceptują tego stylu. Są często

sfrustrowani z powodu pozostawienia

samym sobie. Sprzyja to tworzeniu się

nieformalnej

struktury

grupy

nieformalnej

struktury

grupy

przejęciu kontroli nad zachowaniami

przez autokratycznego przywódcę.

Teoria X i Y opracowana przez

Douglasa McGregora



Według teorii X ludzie z założenia nie lubią pracować, unikają

pracy i odpowiedzialności, są mało ambitni, ponad wszystko

pragną spokoju i wolą być kierowani. Zgodnie z tym podejściem

ludzie powinni być zmuszani, nadzorowani, kontrolowani i

motywowani karami w celu zmuszenia ich do pracy.



Zgodnie z teorią Y praca jest naturalną potrzebą człowieka,

czymś oczywistym i przyrodzonym, w korzystnym klimacie

psychologicznym, wywołanym odpowiednimi metodami

kierowania. Ludzie stają się bardzo ambitni, kreatywni i sami

dążą do jak największej odpowiedzialności i samodzielności,

zaś angażując się w realizację celów organizacji pragną sami

siebie kontrolować i kierować. Ludzie staja się takimi, jak ich

przedstawia teoria X pod wpływem traktowania, z jakim

spotykają się w zakładach pracy.



Początkowo uważano, że kierownik powinien umieć stosować

określony, najlepszy styl. Współcześnie twierdzi się raczej, że

kierownik jest tym efektywniejszy, im szerszy posiada repertuar

stylów kierowania i im lepiej potrafi dobrać najwłaściwszy styl

do danej sytuacji. Zatem rolą kierownika jest poznawać style i

warunki ich stosowania.

Nowoczesny styl kierowania

Podstawą stylu tradycyjnego było tzw. 3K,

czyli komenderowanie, koordynowanie i

kontrolowanie, dominują takie elementy jak:

polecenie, władza, autorytet, szczegółowe

instrukcje. Nowy styl opiera się zaś na

regule 3W, która oznacza wymaganie,

wspomaganie i wiązanie działań na

zasadzie sprzężenia zwrotnego, podstawą

są: partycypacja, informowanie, tworzenie

wizji, wspieranie, konsultowanie oraz

delegowanie uprawnień i odpowiedzialności.

Bibliografia



Koźmiński A., Piotrowski W.,

Zarządzanie. Teoria i praktyka,

Wydawnictwo PWN, Warszawa 1996



Bielski M.,

Podstawy teorii organizacji

i zarządzania

, Wydawnictwo C.H.

BECK, Warszawa 2002



http://mfiles.ae.krakow.pl/pl/index.ph

p/Styl_kierowania

Document Outline