Zasady mycia rąk

Flora skóry rąk składa się z drobnoustrojów

stałych i przejściowych. Florę stałą stanowią

bakterie (np. gronkowce koagulazoujemne,

maczugowce skórne), które bytują i namnażają

się w głębokich warstwach naskórka. Nie

można ich usunąć zwykłym myciem rąk. Florę

przejściową reprezentują drobnoustroje

przeżywające na skórze tylko określony czas,

zazwyczaj są to mikroorganizmy

chorobotwórcze (np. Escherichia coli,

Pseudomonas spp., Staphylococcus aureus,

Salmonella spp., wirusy), nabyte podczas

kontaktu z nosicielem, chorym lub

przedmiotami ze środowiska szpitalnego,

stanowiące źródło infekcji nozokomialnych.

Nie stanowią elementu normalnej flory i

reprezentują niedawne skażenie.

- mycie rąk za pomocą zwykłego mydła i wody

usuwa florę

przejściową z powierzchni dłoni (o ile

zastosowano

skuteczną technikę).

Socjalne mycie rąk wykonuje się:

- przed dotykaniem żywności, przed jedzeniem,

karmieniem chorych,

- po wyjściu z toalety,

- przed przystąpieniem do pielęgnacji pacjenta

i po jej zakończeniu (np. kąpiel, ścielenie

łóżka, zmiana bielizny itp.),

- zawsze, gdy ręce miały kontakt z ziemią,

- przed rozpoczęciem dnia pracy i po dłuższych

przerwach w pracy,

- po wykonanych pracach porządkowych i

czystościowych w pomieszczeniach

niezabiegowych,

Sposób mycia:

1) zmoczyć ręce i nadgarstki,

2) zastosować zwykłe,

nieantyseptyczne

mydło /najlepiej w płynie/ w

ilości

wystarczającej do otrzymania

piany,

3) energicznie pocierać, aby

wytworzyć

pianę na powierzchni rąk przez

najmniej 10 - 15 sek.,

4) ręce starannie spłukiwać pod

bieżącą

wodą przez następne 10 - 15

sek.,

5) starannie wysuszyć ręce

używając

jednorazowego ręcznika.

Jest to zabieg polegający głównie na zmyciu z powierzchni

skóry rąk zanieczyszczeń organicznych i brudu oraz na

częściowej eliminacji ze skóry rąk flory przejściowej.

W celu przeprowadzenia higienicznego mycia rąk, nanosi

się na dłonie odpowiednią ilość mydła. Czas mycia powinien

wynosić nie mniej niż 30 sekund. Po dokładnym umyciu

ręce spłukuje się i osusza jednorazowym ręcznikiem. Przy

myciu można zastosować rutynową technikę mycia rąk wg

Ayliffe.

Powszechnie używane mydła w kostkach nie spełniają

obowiązujących wymogów higienicznych. Mydła w kostce

przez cały okres używania pozostają wilgotne. Leżą

najczęściej w zagłębieniu umywalki lub w mydelniczce w

otoczeniu wody. Użytkownicy podczas mycia rąk przenoszą

na mydło liczne drobnoustroje, w tym również

chorobotwórcze. Mydło jest doskonałą pożywką i sprzyja

namnażaniu się mikroorganizmów. Zainfekowane mydła,

używane przez kolejne osoby są poważnym zagrożeniem

mikrobiologicznym i staja się często źródłem zakażeń

krzyżowych. Należy pamiętać ze również mydła w płynie

mogą ulec zanieczyszczeniu drobnoustrojami, czego częstą

przyczyną jest stosowanie dozowników bez ramienia

łokciowego i uzupełnianie mydła bez uprzedniego

dokładnego umycia i zdezynfekowania pojemników na

mydło.

Higieniczną

dekontaminację rąk

wykonuje się:

- przed wejściem na blok operacyjny, do magazynu

jałowego sprzętu,

- przed wykonywaniem zabiegów aseptycznych (przed

nałożeniem rękawiczek i po ich zdjęciu) takich jak:

założenie cewnika do pęcherza moczowego, przed

dotykaniem rany i po kontakcie z raną, itp.,

- przed wykonywaniem zabiegów inwazyjnych (iniekcje,

punkcje, pobranie krwi, szczepienia),

- przed pielęgnacją i w czasie pielęgnacji wrażliwych

pacjentów (z obniżoną odpornością immunologiczną lub

pacjentów z grupy wysokiego ryzyka np. leczonych w

OIT, w oddz. neonatologii),

- po każdym kontakcie z drenażem rany,

- przed nałożeniem i po zdjęciu rękawiczek,

- po kontakcie z materiałem zakaźnym (krwią, płynami

ustrojowymi, wydzielinami, wydalinami pacjenta),

- po opuszczeniu boksów izolujących chorych zakaźnie,

- po każdym zdjęciu maski chirurgicznej z ust i nosa

Mycie i odkażanie

higieniczne rąk można

przeprowadzić w dwojaki

sposób:

1. najpierw

przeprowadzić zwykłe mycie rąk wodą, osuszyć

a następnie na skórę nałożyć i wetrzeć w nią około 3-5

alkoholowego środka antyseptycznego;

2. użyć 3-5 ml preparatu myjącego, zawierającego

środek

antyseptyczny i myć ręce pod bieżącą wodą.

W przypadku nie zabrudzonych rąk, aby je

zdezynfekować można stosować procedurę

odkażania bez użycia wody /stosuje się wtedy

preparaty alkoholowe/.

Sposób odkażania rąk

przy użyciu

alkoholowego środka

antyseptycznego

(np.Dermix):

I etap

- "brudny" tzw. mycie higieniczne

0,5 - 1 minuty: "socjalne" mycie rąk pod

bieżącą wodą

przy użyciu płynnego mydła (!) osuszyć ręce

jednorazowym ręcznikiem

II etap

- " czysty"

1 minuta: każdą rękę nacierać 3 ml

alkoholowego

preparatu antyseptycznego przez 30 sek.,

pozostawić

preparat do wyschnięcia - nie osuszać rąk

ręcznikiem

Jeżeli nie ma ani wody, ani ręczników, a

konieczna jest

szybka dezynfekcja rąk, użycie alkoholu jest

metodą

skuteczną i wystarczającą.

Sposób odkażania rąk

przy użyciu

niealkoholowego środka

antyseptycznego

(np..Manusan):

1. Zmoczyć ręce i nadgarstki,

2. Nabrać 3-5 ml roztworu

antyseptycznego w

złożone ręce,

3. energicznie pocierać, aby wytworzyć

wszystkich powierzchniach rąk i

nadgarstków

pianę utrzymującą się przez co

najmniej minutę,

3. starannie spłukiwać ręce pod bieżącą

wodą

przez 10 - 15 sek. Pocierając całe

ręce,

4. starannie wysuszyć jednorazowym

ręcznikiem.

Stosuje się te same preparaty, co w przypadku

higienicznej dezynfekcji, w celu usunięcia i zniszczenia

drobnoustrojów przejściowych i ograniczenia liczby

drobnoustrojów stałych. Stopień ten pozwala zapobiec

zanieczyszczeniu rany drobnoustrojami w przypadku

uszkodzenia rękawic.

Chirurgiczną dekontaminację rąk przeprowadza się

przed zabiegami chirurgicznymi, powinna trwać około 5

minut.

Sposób odkażania:

I etap

- "brudny" tzw. mycie chirurgiczne

- mycie rąk i przedramion przy użyciu płynnego

mydła,

- szczotkowanie paznokci - tylko 1 raz, przed

rozpoczęciem dnia

operacyjnego,

II etap

- "czysty":

- w każdą rękę, aż do zgięcia łokciowego,

wcierać 3 ml preparatu

alkoholowego,

- każdą rękę, poniżej zgięcia łokciowego

nacierać 1 ml preparatu

alkoholowego,

- każdą dłoń i nadgarstek nacierać 2 ml

preparatu alkoholowego.

Preparat musi wyparować , nacieramy skórę, aż do

całkowitego jej

wyschnięcia.

- Przed zastosowaniem alkoholowego preparatu

antyseptycznego

należy przeprowadzić zwykłe mycie rąk wodą z mydłem.

W przypadku

organicznego zanieczyszczenia skóry (np. krwią) w

pierwszej

kolejności trzeba użyć preparatu odkażającego.

- Przed myciem należy zdjąć zegarki, pierścionki.

- W trakcie dekontaminacji chirurgicznej osuszać ręce

należy jałowym

ręcznikiem, przesuwając go od czubków palców do

łokcia ruchem

przytykania; do każdej ręki używać innego ręcznika,

- Można stosować jednorazowe lub autoklawowane

szczotki do

czyszczenia paznokci (nie wolno nimi pocierać skóry ›

mikrourazy,

złuszczanie naskórka, mechaniczne wydobywanie

bakterii z okolicy

mieszków włosowych). Szczotkę stosować tylko do

pierwszej

dezynfekcji chirurgicznej rąk w ciągu dnia.

- Pomiędzy poszczególnymi zabiegami następującymi

bezpośrednio

jeden po drugim stosuje się tylko alkohol.

zbyt krótki czas mycia

- niedokładne mycie rąk

- pozostawienie na dłoniach

biżuterii

czy zegarka

- używanie wspólnego mydła w

kostce

lub mydła w płynie

zanieczyszczonego

mikrobiologicznie

- wytarcie rąk po umyciu

ręcznikiem

wspólnego i wielokrotnego użycia

- używanie zbyt gorącej wody i zbyt

częste

mycie rąk obniża poziom

wrażliwości skóry

na środki myjące i powoduje jej

wysuszenie

i uszkodzenia

Document Outline