PowerPoint Presentation

DYGRESJA

BARDZO

długookresowe

zmiany

potencjalnej

produkcji, Y

, stano-wią WZROST GOSPODARCZY.

W okresie krótszym, którego do-tyczy model AD/AS
popytowy

gospodarki,

zmiany

zagregowanych

wydatków, AE

, powodują, że rzeczywista wielkość

produkcji, Y

, waha się wokół wielkości produkcji

potencjalnej, Y

KONIEC DYGRESJI

OTO MODEL AD/AS:

LAS

SAS

Model AD/AS składa się z:

- LINII ZAGREGOWANEGO POPYTU, AD, która
jest ujemnie nachylona.

LINII

ZAGREGOWANEJ

PODAŻY

KRÓTKOOKRESOWEJ, SAS, która jest dodatnio
nachylona i płaska.

LINII

ZAGREGOWANEJ

PODAŻY

DŁUGOOKRESOWEJ, LAS, która jest pionowa.

Przesunięcia całej linii zagregowanego popytu, AD,
pokazują

skutki

MAKROEKONOMICZNYCH

SZOKÓW POPYTOWYCH. Ich przyczyną są, inne niż
spowodowane ruchem cen, P, zmiany skład-ników
zagregowanych wydatków, AE

Np. dla każdego poziomu cen, P, wzrost

wydatków pań-stwa, G, zwiększa zagregowane
wydatki, AE

, i produkcję, Y, w gospodarce:

(GAE

Y).

POZYTYWNE

MAKROEKONOMICZNE

SZOKI

POPYTOWE  (np.  ekspansywna  polityka  pieniężna
banku  centralnego)  zwięk-szają  zagregowane
zapotrzebowanie  na  dobra  finalne,  AE,  odpo-
wiadające  poszczególnym  poziomom  cen,  P  (zob.
ADAD

Odwrotny skutek mają SZOKI NEGATYWNE (np.
spadek wy-datków prywatnych inwestorów) (zob.
ADAD

W  krótkim  okresie  na  zmiany  zapotrzebowania
firmy  reagują  ra-czej  zmianą  wielkości  produkcji,
nie  cen.  Nawet,  gdy  produkcja  jest  bliska
potencjalnej,  na  krótko  można  ją  zwiększyć,
intensyw-nie eksploatując zasoby.

Ogólnie, CENY SĄ „LEPKIE” (ANG.

STICKY), PO-NIEWAŻ PŁACE NOMINALNE SĄ
„LEPKIE” (w warunkach konkurencji „lepkość
płac” powoduje „lepkość” cen).

CENY SĄ „LEPKIE” TAKŻE DLATEGO, ŻE:

Występuje

„problem

koordynacji”

(na

konkurencyjnych  ryn-kach  firmy  zwlekają  z
podwyżkami  cen,  aby  „nie  wyrwać  się  przed
szereg”).
b. Państwo kontroluje wiele cen.
c.  Niektóre  firmy wolno  zmieniają  ceny,  ponieważ
koszty  zmie-nianych  jadłospisów  (ang.  menu
costs) są wysokie.

CENY

SĄ

„LEPKIE”,

PONIEWAŻ

PŁACE

NOMINALNE SĄ „LEPKIE”. A PŁACE SĄ
„LEPKIE”, BO:

a. Umowy o pracę są długoterminowe i
zdecentralizowane.

b. Niektóre firmy w trosce o wydajność pracy i
stabilność zatrud-nienia oferują wysokie i
stabilne płace (ang. efficiency wages).

c. Konkurencja na rynku pracy jest słaba: koszty
zwalniania i re-krutowania pracowników są
wysokie; to zatrudnieni insiders (a nie bezrobotni
outsiders)

biorą

udział

negocjacjach

płacowych. Utrudnia to spadek płac pod presją
bezrobocia.

d. W dodatku normy kulturowe czynią płace
„lepkimi”.

3. PIONOWA LINIA ZAGREGOWANEJ PODAŻY
DŁUGOOK-RESOWEJ, LAS.

LAS

W długim okresie wszystkie ceny, w tym ceny
czynników produk-cji, są doskonale „giętkie” (a
nie „lepkie”), więc na rynkach czyn-ników panuje
stale równowaga.

W efekcie - przy danym położeniu linii

popytu i podaży na rynku pracy, a także stałej
produkcyjnosci pracy – rzeczy-wista produkcja, Y,
równa się stałej produkcji potencjalnej, Y

W długim okresie linia podaży zagregowanej, LAS,
przebiega pio-nowo. Zmiany poziomu cen, P, nie
wpływają na wielkość produkcji potencjalnej, Y

Inaczej: wielkość zasobów pracy, kapitału i

ziemi,  który-mi  dysponuje  gospodarka,  nie  zależy
od  poziomu  cen  w  gospo-darce.  A  to  przecież
dostępna w gospodarce ilość pracy (i jej – za-leżna
m.  in.  od  ilości  kapitału  i  ziemi  w  gospodarce  –
produkcyj-ność)  decydują  o  wielkości  produkcji
potencjalnej, Y

LAS

Zmiany wielkości produkcji potencjalnej, Y

, (czyli

przesunięcia linii LAS) następują na skutek:
1.Szoków np. podażowych na rynkach pracy (np.
skutki niżu demograficznego na rynku pracy).
2. Zmian produkcyjności pracy (np. postęp
techniczny).

LAS

LAS LAS

Narysuj

długookresową

linię

podaży

zagregowanej, LAS, w gos-podarce.

Oto stosowny rysunek:

b) Dlaczego jest ona pionowa? Co wspólnego ma z
tym ilość zaso-bów w tej gospodarce?

Pionowy przebieg linii zagregowanej podaży
długookresowej,

LAS,

oznacza,

że

wielkość

produkcji w gospodarce w długim okresie nie zależy
od średniego poziomu cen w gospodarce, lecz od
ilości

czynni-ków

produkcji

dostępnych

gospodarce (i od ich produkcyjności).

c) Dlaczego położenie linii LAS odpowiada wielkości
produkcji po-tencjalnej? Co wspólnego ma z tym
„giętkość” cen w gospodarce w długim okresie?

LAS

Narysuj

długookresową

linię

podaży

zagregowanej, LAS, w gos-podarce.

Oto stosowny rysunek:

b) Dlaczego jest ona pionowa? Co wspólnego ma z
tym ilość zaso-bów w tej gospodarce?

Pionowy przebieg linii zagregowanej podaży
długookresowej,

LAS,

oznacza,

że

wielkość

produkcji w gospodarce w długim okresie nie zależy
od średniego poziomu cen w gospodarce, lecz od
ilości

czynni-ków

produkcji

dostępnych

gospodarce.

c) Dlaczego położenie linii LAS odpowiada wielkości
produkcji po-tencjalnej? Co wspólnego ma z tym
„giętkość” cen w gospodarce w długim okresie?

Linia  LAS  przecina  oś  poziomą  w  punkcie,  który
odpowiada  pro-dukcji  potencjalnej,  Yp.  Przyczyną
jest  „giętkość”  cen  w  długim  ok-resie.  Gwarantuje
ona  powstanie  równowagi  m.  in.  na  rynkach
czynników

produkcji,

wielkość

produkcji

potencjalnej, Yp, odpo-wiada właśnie pełnemu
wykorzystaniu

zasobów

czynników

produk-cji

istniejących w gospodarce, czyli – równowadze na
wszystkich rynkach czynników.

LAS

Ogólnie,

przyczyną

MAKROEKONOMICZNYCH

SZOKÓW

PO-DAŻOWYCH

są

gospodarce

wszystkie  te  zdarzenia,  które  po-wodują  zmianę
wielkości  zagregowanej  oferty  dóbr,  odpowiadają-
cej  poszczególnym  poziomom  cen  w  gospodarce.
Ich  graficzną  ilus-tracją  są  przesunięcia  linii
zagregowanej podaży, SAS i (lub) LAS.

SAS,
LAS

SA
S

LAS

SA
S

POZYTYWNEMU makroekonomicznemu SZOKOWI
podażowe-mu

odpowiada

przesunięcie

linii

zagregowanej  podaży  w  prawo.  Np.  skutkiem
zawodowej  aktywizacji  kobiet    jest  przesunięcie
linii LAS w prawo.

NEGATYWNEMU makroekonomicznemu SZOKOWI
podażowe-mu

odpowiada

przesunięcie

linii

zagregowanej podaży (w lewo) w górę. Np.
skutkiem wzrostu ceny ropy naftowej jest
przesunięcie linii SAS w lewo (w górę).

SAS,
LAS

SA
S

LAS

SA
S

MAKROEKONOMICZNĄ RÓWNOWAGĄ oznacza, że
wydatki zagregowane, AE

, są równe zagregowanej

podaży, AS (krótkook-resowej, SAS, i (lub)
długookresowej, LAS). Kiedy AE

=SAS= LAS,

istnieje jednocześnie równowaga krótkookresowa i
długook-resowa.

A
D

LAS

SA
S

RÓWNOWAGA MAKROEKONOMICZNA I JEJ

ZAKŁÓ-CENIA

„Siły rynkowe” zapewniają makroekonomiczną
równowagę w gos-podarce.

KRÓTKOOKRESOWE I DŁUGOOKRESOWE SKUTKI
ZMIAN POPYTU W GOSPODARCE (PRZYKŁADY)
Negatywny szok popytowy przesuwa linię AD w
lewo. W krótkim okresie punktem równowagi
okazuje się E

. W długim okresie na-stępuje powrót

produkcji do poziomu Y

, możliwy m. in. dzięki wy-

muszonej przez bezrobocie obniżce płac i cen.

LAS

AD’

SAS

Zauważ:

krótkim

okresie

gospodarka

zareagowała „PO KEYNE-SOWSKU” (reakcja na
szok była raczej ilościowa, niż cenowa). Zaś w
długim

okresie

gospodarka

okazała

się

„KLASYCZNA”

(„gięt-kość”

cen

umożliwiła

odzyskanie pełnej równowagi makroekono-micznej.

LAS

AD’

SAS

A oto skutki pozytywnego szoku popytowego. Tym
razem produkcja po upływie długiego okresu wraca
do poziomu Y

na skutek spowo-dowanego m. in.

niedoborem rąk do pracy stopniowego wzrostu płac
i cen.

LAS

AD’

SAS

KRÓTKOOKRESOWE I DŁUGOOKRESOWE SKUTKI
ZMIAN PODAŻY W GOSPODARCE (PRZYKŁADY)
Negatywny  makroekonomiczny  szok  podażowy
(ropa  drożeje…)  przesuwa  linię  krótkookresowej
podaży  zagregowanej,  SAS,  do  góry.  W  krótkim
okresie  punktem  równowagi  jest  E

. (To jest stag-

flacja!).    W  długim  okresie  może  być  różnie:  np.
spadek  płac  może  spowodować  powrót  krzywej
krótkookresowej  podaży  zagregowa-nej,  SAS

, do

pierwotnego położenia.

LAS

SAS

A oto skutki pozytywnego makroekonomicznego
szoku podażo-wego.

LAS

AD’

SAS

SKUTKI ZMIANY PRODUKCJI POTENCJALNEJ W
GOSPO-DARCE (PRZYKŁADY)
Kiedy  produkcja  potencjalna  zwiększa  się,  na
rynku  pracy  poja-wia  się  przymusowe  bezrobocie.
Powolny spadek płac i cen umożli-wia zwiększenie
się  zagregowanego  popytu.  Po  upływie  długiego
okresu  gospodarka  odzyskuje  równowagę  przy
niższych  cenach  (P

) i większej produkcji

’>Y

SAS

’

LAS

LAS’

A  kiedy  produkcja  potencjalna  maleje,  brak  pracy
na rynku pracy powoduje powolny wzrost płac i cen.
Zmniejsza  się  zagregowany  popyt.  Po  upływie
długiego  okresu  gospodarka  odzyskuje  równowa-
wagę  przy  wyższych  cenach  (P

) i mniejszej

produkcji (Y

’<Y

’

SAS

LAS’

LAS

ZADANIE
Rysun

ek dotyczy gospodarki opisywanej w tym

rozdziale. Używając oznaczeń z rysunku (np.
E

AE

), pokaż możliwe krótkookre-sowe i

długookresowe  skutki  tych  zdarzeń:  a)  Wzrost
wydatków  państwa.  b)  Zwiększenie  się  ilości
kapitału  w  przedsiębiorstwach.  c)  Znaczny  wzrost
PIT-u. d) Znaczny wzrost VAT-u. e) Wzrost zasił-ków
dla  bezrobotnych.  f)  Powszechna  komputeryzacja  i
spadek  kosztów  produkcji.  g)  „Uwłaszczenie”,  czyli
rozdanie  ludziom  ma-jątku  państwa  (np.  mieszkań
komunalnych).

SAS

Rysun

ek dotyczy gospodarki opisywanej w tym

rozdziale. Używając oznaczeń z rysunku (np.
E

AE

), pokaż możliwe krótkookre-sowe i

SAS

a) E

AE

Rysun

ek dotyczy gospodarki opisywanej w tym

rozdziale. Używając oznaczeń z rysunku (np.
E

AE

), pokaż możliwe krótkookre-sowe i

SAS

a) E

AE

b)
E

A. Zwiększa się produkcyjność pracy. Linia LAS

przesuwa się w prawo. Jednak punktem równowagi
krótkookresowej pozostaje E

. W długim okresie

bezrobocie wymusza spadek płac nominalnych i
cen. Linia SAS

zajmuje położenie SAS

. Wzrost

wydatków

za-pewnia

odbudowanie

równowagi

rynków.

Rysun

ek dotyczy gospodarki opisywanej w tym

rozdziale. Używając oznaczeń z rysunku (np.
E

AE

), pokaż możliwe krótkookre-sowe i

SAS

a) E

AE

b)
E

A. Zwiększa się produkcyjność pracy. Linia LAS

przesuwa się w prawo. Jednak punktem równowagi
krótkookresowej pozostaje E

. W długim okresie

bezrobocie wymusza spadek płac nominalnych i
cen. Linia SAS

zajmuje położenie SAS

. Wzrost

wydatków

za-pewnia

odbudowanie

równowagi

rynków.
c) E

BE

. Zakładam, że wzrost podatku nie

wpływa na podaż pracy.

Rysun

ek dotyczy gospodarki opisywanej w tym

rozdziale. Używając oznaczeń z rysunku (np.
E

AE

), pokaż możliwe krótkookre-sowe i

SAS

a) E

AE

b)
E

A. Zwiększa się produkcyjność pracy. Linia LAS

przesuwa się w prawo. Jednak punktem równowagi
krótkookresowej pozostaje E

. W długim okresie

bezrobocie wymusza spadek płac nominalnych i
cen. Linia SAS

zajmuje położenie SAS

. Wzrost

wydatków

za-pewnia

odbudowanie

równowagi

rynków.
c) E

BE

. Zakładam, że wzrost podatku nie

wpływa na podaż pracy.
d) Np.: E

BE

lub E

BE

Rysun

ek dotyczy gospodarki opisywanej w tym

rozdziale. Używając oznaczeń z rysunku (np.
E

AE

), pokaż możliwe krótkookre-sowe i

SAS

a) E

AE

b)
E

A. Zwiększa się produkcyjność pracy. Linia LAS

przesuwa się w prawo. Jednak punktem równowagi
krótkookresowej pozostaje E

. W długim okresie

bezrobocie wymusza spadek płac nominalnych i
cen. Linia SAS

zajmuje położenie SAS

. Wzrost

wydatków

za-pewnia

odbudowanie

równowagi

rynków.
c) E

BE

. Zakładam, że wzrost podatku nie

wpływa na podaż pracy.
d) Np.: E

BE

lub E

BE

e) E

B. Naturalne bezrobocie zwiększa się, maleje

produkcja po-tencjalna. LAS przesuwa się w lewo;
jednak

punktem

równowagi

krótkookresowej

pozostaje E

. W długim okresie niedobór rąk do

pracy powoduje wzrost płac nominalnych i cen.
Spadek

zagregowa-nych

wydatków

zapewnia

odbudowanie równowagi na rynkach.

Rysun

ek dotyczy gospodarki opisywanej w tym

rozdziale. Używając oznaczeń z rysunku (np.
E

AE

), pokaż możliwe krótkookre-sowe i

SAS

f) Np.: E

AE

. Spadek kosztów produkcji sprawia,

że linia SAS

przesuwa się w dół do położenia SAS

jest

pozytywny

ma-kroekonomiczny

szok

podażowy. Ceny obniżają się, na rynku pracy
pojawia się brak rąk do pracy. Wzrost płac i cen
powoduje, że w długim okresie gospodarka powraca
do punktu E

Rysun

ek dotyczy gospodarki opisywanej w tym

rozdziale. Używając oznaczeń z rysunku (np.
E

AE

), pokaż możliwe krótkookre-sowe i

SAS

f) Np.: E

AE

. Spadek kosztów produkcji sprawia,

że linia SAS

przesuwa się w dół do położenia SAS

jest

pozytywny

ma-kroekonomiczny

szok

podażowy. Ceny obniżają się, na rynku pracy
pojawia się brak rąk do pracy. Wzrost płac i cen
powoduje, że w długim okresie gospodarka powraca
do punktu E

g) E

AE

. Efekt majątkowy jest tu przyczyną

pozytywnego

ma-kroekonomicznego

szoku

popytowego.

ZADANIE
W  gospodarce  „keynesowskiej”  w  krótkim,  a
„klasycznej” w długim okresie panowała równowaga.
Produkcja  potencjalna  wynosiła  1000,  linię  SAS
opisywało równanie: P = 1, a linię AD równanie: P =
-0.005  Y  +  6,0.  Pod  wpływem  wzrostu wynagrodzeń

linia  SAS  w  krótkim  okresie  przesunęła  się  do
położenia  P  =  1,25.  a)  Narysuj  tę  sytuację.  b)  Ile
wynosi  inflacja  „na  krótki  okres”?  Jak  zmieni  się
stopa  bezrobo-cia  (działa  „prawo  Okuna”)?  c)  Stała
nominalna podaż pieniądza, M

wynosi 450, a realny

popyt na pieniądz to: M

= 0,5Y - 1000i. O ile

wzrośnie stopa procentowa, i, po upływie krótkiego
okresu? d) Co wspólnego ma to z zachowaniem
produkcji?

W  gospodarce  „keynesowskiej”  w  krótkim,  a
„klasycznej” w długim okresie panowała równowaga.
Produkcja  potencjalna  wynosiła  1000,  linię  SAS
opisywało równanie: P = 1, a linię AD równanie: P =
-0.005  Y  +  6,0.  Pod  wpływem  wzrostu wynagrodzeń

wynosi 450, a realny

popyt na pieniądz to: M

= 0,5Y - 1000i. O ile

wzrośnie stopa procentowa, i, po upływie krótkiego
okresu? d) Co wspólnego ma to z zachowaniem
produkcji?

LAS

SAS



950=Y

=1000

P=1

P=1.25

W gospodarce „keynesowskiej” w krótkim, a
„klasycznej” w długim okresie panowała równowaga.
Produkcja potencjalna wynosiła 1000, linię SAS
opisywało równanie: P = 1, a linię AD równanie: P =
-0.005 Y + 6,0. Pod wpływem wzrostu wynagrodzeń

wynosi 450, a realny

popyt na pieniądz to: M

= 0,5Y - 1000i. O ile

wzrośnie stopa procentowa, i, po upływie krótkiego
okresu? d) Co wspólnego ma to z zachowaniem
produkcji?

b)  Inflacja  wynosi  25%  „na  krótki  okres”.  PKB
zmalał  o  1000  –  950,  czyli  o  5%,  więc  -  zgodnie  z
prawem  Okuna  -  bezrobocie  musi  wzros-nąć  o  2.0  –
2,5 p. proc.

LAS

SAS



950=Y

=1000

P=1

P=1.25

wynosi 450, a realny

popyt na pieniądz to: M

= 0,5Y - 1000i. O ile

wzrośnie stopa procentowa, i, po upływie krótkiego
okresu? d) Co wspólnego ma to z zachowaniem
produkcji?

b)  Inflacja  wynosi  25%  „na  krótki  okres”.  PKB
zmalał  o  1000  –  950,  czyli  o  5%,  więc  -  zgodnie  z
prawem  Okuna  -  bezrobocie  musi  wzros-nąć  o  2.0  –
2,5 p. proc.
c)    Przed  wzrostem  płac:  M

450=0,51000-

1000ii=5%.

tym

wzroście:

450/1,25=0,5950-1000 i’  i’ =11,5%.

LAS

SAS



950=Y

=1000

P=1

P=1.25

wynosi 450, a realny

popyt na pieniądz to: M

= 0,5Y - 1000i. O ile

wzrośnie stopa procentowa, i, po upływie krótkiego
okresu? d) Co wspólnego ma to z zachowaniem
produkcji?

= M

 450 = 0,5  1000

- 1000  i  i = 5%. Po tym wzroście: M

= M



450/1,25 = 0,5  950 - 1000  i’  i’ = 11,5%.

d)A  zatem,  po  upływie  krótkiego  okresu    stopa
procentowa  wzrasta  z  5%  do  11.5%.  Wzrost  ten  -
poprzez  efekt  stopy  procentowej  –  zmniej-sza
zagregowany popyt i jest przyczyną spadku produkcji
z Y = 1000 do Y

‘ = 950.

LAS

SAS



950=Y

=1000

P=1

P=1.25

Na  skutek  wojny  na  Bliskim  Wschodzie    ropa
podrożała  o  20%  i  w  krótkim  okresie  w  Hipotecji
doszło  do  negatywnego  makroekono-micznego
szoku  podażowego.  a)  Za  pomocą  modelu  AD/AS
przed-staw  tę  sytuację.  W  długim  okresie  pod
wpływem  bezrobocia  płace  nominalne  spadły  i
wystąpił efekt substytucji ropy innymi czynni-kami.
b) Jak zmieniły się koszty produkcji i położenie linii
SAS

(wy-konaj rysunek)? c) Jak zmieniła się

produkcyjność pracy i położenie linii LAS [uzupełnij
rysunek z podpunktu (b)].

LAS

SAS

Na  skutek  wojny  na  Bliskim  Wschodzie    ropa
podrożała  o  20%  i  w  krótkim  okresie  w  Hipotecji
doszło  do  negatywnego  makroekono-micznego
szoku  podażowego.  a)  Za  pomocą  modelu  AD/AS
przed-staw  tę  sytuację.  W  długim  okresie  pod
wpływem  bezrobocia  płace  nominalne  spadły  i
wystąpił efekt substytucji ropy innymi czynnika-mi.
b) Jak zmieniły się koszty produkcji i położenie linii
SAS

(wy-konaj rysunek)? c) Jak zmieniła się

produkcyjność pracy i położenie linii LAS [uzupełnij
rysunek z podpunktu (b)].

Spadek

płac

nominalnych

oznacza

ob-niżkę

przeciętnych

kosztów

produkcji.

Efektem

jest

przesunięcie się linii SAS

dół.

LAS

SAS

LAS

SAS

(wy-konaj rysunek)? c) Jak zmieniła się

produkcyjność pracy i położenie linii LAS [uzupełnij
rysunek z podpunktu (b)].

Spadek

płac

nominalnych

oznacza

ob-niżkę

przeciętnych

kosztów

produkcji.

Efektem

jest

przesunięcie się linii SAS

dół.

LAS

SAS

LAS

SAS

LAS

LAS’

SAS

Na skutek zastępowania ropy
pracą zmalała produkcyjność
pracy

spo-wodowało

przesunięcie się linii LAS w
lewo.

Document Outline