Proces decyzyjny a 

dokonywanie wyboru i 

planowanie

Izabela Burzyńska

Proces decyzyjny

●

Proces decyzyjny to wykonywana w sytuacji 

decyzyjnej przez decydenta sekwencja czynności, na 

którą się składa sformułowanie (zdefiniowanie) 

problemu decyzyjnego, rozwiązanie 

sformułowanego problemu oraz wdrożenie podjętej 

decyzji.

●

Celowy  i  nielosowy  wybór  jednego  z  co  najmniej 
dwóch alternatywnych rozwiązań danego problemu

Proces decyzyjny

●

Decydowanie 

jest 

działaniem 

polegającym 

na 

włąściwym  rozpoznaniu  sytuacji  decyzyjnej,  poprzez 

zebranie  istotnej  informacji  i  jej  przekształceniu  w 

określone  warianty,  które  mogą  stać  się  podstawą 

przyszłej decyzji. 

●

Przebiega  to  według  określonego  cyklu  logicznego 
podzielonego na fazy. 

●

Początkiem procesu jest zauważenie sytuacji decyzyjnej 
czyli  nieprawidłowości  w  funkcjonowaniu  organizacji, 
utrudniajacej  jej  funkcjonowanie,  końcem  –  ostateczny 
wybór sposobu usunięcia tej nieprawidłowości. 

Proces decyzyjny

●

Proces podejmowania decyzji

–

poznanie i zdefiniowanie sytuacji decyzyjnej,

–

wyodrębnienie różnych możliwości, 

–

wybór najlepszej możliwości,

–

wprowadzenie jej w życie,

Proces decyzyjny a dokonywanie wyboru

●

Podejmowane  decyzji  oznacza  proces  wyboru  jakiegoś 

działania  jako  sposobu  roztrzygnięcia  określonego 

problemu.

●

Dokonywanie  wyboru  oznacza  ograniczony  zakres 
działań,  związanych  z  wyborem  jednej  spośród  zbioru 
możliwości.  Sam  wybór  jest  częścią  podejmowania 
decyzji.

●

Wybór  czyli  nadawanie  określonych  preferencji  celom  i 
metodom  działania  odnosi  się  do  bliższej  lub  dalszej 
przyszłości, której decydent nie zna w pełni. 

Proces decyzyjny a dokonywanie wyboru

●

Sytuacja  decyzyjna  może  być  rozwiązana  przy 

pomocy  wielu  technik,  modeli  i  sposobów.  Aby 

dokonać  wyboru  najlepszego  w  danych  warunkach 

wariantu,  który  powstał  na  danym  etapie  procesu 

decyzyjnego  należy  dokonać  wyboru  na  podstawie 

przyjętego  kryterium,odpowiedniego  do  danej 

sytuacji,  za  pomocą  którego  możemy  ocenić  i 

porównać  skutki  podjętej  decyzji.  Pozwoli  to  ocenić 

która  decyzja  jest  najlepsza  i  pozwoli  uzyskać 

zamierzony 

cel 

w 

sposób 

najbardziej 

prawdopodobny. 

Jest to wybór wariantu optymalnego.

Proces decyzyjny a dokonywanie wyboru

●

Nie  istnieje  kryterium  uniwersalne  według  którego 

można rozwiązać dany problem, decydent posługuje 

się  pewnym  zestawem  kryteriów,  zależnych  od 

sytuacji  w  której  się  znajduje  oraz  wyników  które 

spodziewa się osiągnąć. 

●

Sam  akt  wyboru  jakiegoś  celu  i  pewnej  drogi 
działania  na  podstawie  optymalnych  wariantów  nie 
jest  jednoznaczny.  Istnieją  różne  typy  wyboru  oraz 
różne  są  kryteria  decydenta,  które  ów  wybór 
wartościują i nadają mu preferencje. 

Proces decyzyjny a dokonywanie wyboru

●

Rodzaje wyboru

–

Wybór  komplementarny  –  A  lub  nie  A,  decyzja  sprowadzona 

do alternatywy „albo – albo”,

–

Wybór  z  pełnego  obszaru  wariantów  -    wybór  spośród 

wszystkich dostępnych alternatyw. 

–

Wybór  niespecyfikowany  –  zachodzi  gdy  trudno  ustalić  listę 

wszystkich 

wyborów 

jednostkowych, 

wprowadza 

się 

kategorie 

–

Wybór  selektywny  –  następuje  gdy    trzeba  podjąć  decyzję 

szybko  i  nie  ma  możliwości  analizy  wszystkich  możliwych 

alternatyw,  selekcja  według  możliwości  szybkiego  ich 

podjęcia.

–

Wybór niepewny -  w warunkach niepewności i ryzyka, 

–

Wybór  zerowy  –  zachodzi  w  okolicznościach,  które 

uniemożliwiają  dokonanie  wyboru  –  wypadki  nagłe, 

wymagające decyzji natychmiastowej,

Czynniki wyboru wariantów

- cel, który pragnie się osiągnąć w wyniku decyzji,
- problem do którego decyzja ma się odnosić,
-  warianty  rozwiązań  problemu  dotyczące  dróg 

rozwiązania oraz możliwych skutków,

- mierniki oceny,
- dostępność środków rzeczowych i finansowych,
- ambicje pracowników,
-  reguły  sztuki  czyli  akceptowane  zasady  prawidłowego 

działania w sferze techniki, zarządzania i marketingu,

 -poczucie społeczne tego co jest słuszne,
- reguły gry dzięki którym godzone są sprzeczne interesy 

indywidualne,

Proces decyzyjny a planowanie

●

Planowanie  -  wytyczanie  głównych  celów  do  jakich 

dąży  organizacja  oraz  określanie  najlepszego 

sposobu  ich  osiągnięcia.  Z  planowaniem  związane 

jest  podejmowanie  decyzji,  czyli  wybór  trybu 

działania spośród zestawu dostępnych możliwości. 

●

Planowanie  i  podejmowane  decyzji  to  pierwsze 
funkcje  kierownicze,  które  muszą  wykonywać 
organizacje 

Proces decyzyjny a planowanie

●

Podejmowane decyzji jest podstawą planowania, jest 

ono katalizatorem napędzającym proces planowania. 

Cele  organizacji  wynikają  z  decyzji  podejmowanych 

przez 

różnych 

kierowników, 

podobnie 

zadecydowanie  o  wyborze  najlepszego  planu 

osiągnięcia  poszczególnych  celów  oznacza  również 

decyzję o przyjęciu jakiegoś trybu działania. 

Proces decyzyjny a planowanie

●

Na  wszystkich  szczeblach  w  organizacji  trzeba 

podejmować decyzje i rozwiązywać problemy. Zadania 

te  są  ważną  częścią  pracy  kierowników,  szczególnie 

zaś gdy kierownik zajmuje sie planowaniem. 

●

Planowanie 

wiąże 

się 

z 

najważniejszymi 

i 

dalekosiężnymi  decyzjami  podejmowanymi  przez 
kierownika. 

 

Cały 

proces 

planowania 

wikła 

kierowników 

w 

nieprzerwany 

ciąg 

sytuacji 

decyzyjnych,  od  jakości  tych  decyzji  zależy  w  dużym 
stopniu skuteczność planów.