Hydrauliczne urządzenia ratownicze
Hydrauliczne urządzenia ratownicze
zasady bezpiecznej pracy i obsługi
zasady bezpiecznej pracy i obsługi
Hydrauliczne urządzenia ratownicze
Hydrauliczne urządzenia ratownicze
zasady bezpiecznej pracy i obsługi
zasady bezpiecznej pracy i obsługi
Zasady bhp
Zasady bhp
–
UBIÓR:
ubranie specjalne,
hełm z opuszczoną przyłbicą,
rękawice,
–
sprawdzać każdorazowo wyposażenie zabezpieczające czy
jest kompletne w razie złego funkcjonowania urządzenia,
należy wyłącz go natychmiast i zablokować i usunąć
usterki,
–
przewody wężowe nie mogą być obciążane mechanicznie
(ciągane, zgniatane itp.),
–
osoby postronne utrzymywać w bezpiecznej odległości
(min.5m),
–
w przypadku wycieku oleju natychmiast przerwać pracę,
–
stać na stabilnym gruncie i obsługiwać sprzęt obiema
rękami,
–
trzymać narzędzie tylko w miejscach na to
przeznaczonych,
ustabilizować obiekt, który jest przedmiotem działania
Obsługa pompy
Obsługa pompy
–
Upewnić się czy pompa stoi na stałym podłożu
( max przechylenie 20 st).
–
Zapewnić właściwą wentylację.
–
Sprawdzić poziom oleju silnikowego i stan
napełnienia zbiornika paliwa.
–
Podłączyć sprzęt ratunkowy.
–
Uruchomić silnik
–
Pompa ma wbudowany zawór nadmiarowy.
Zaraz po uruchomieniu silnika zaczyna
zwiększanie ciśnienia. Przy otwartym zaworze
nadmiarowym ciśnienie przepuszczane jest do
zbiornika pompy. Jest to tzw. „mały obieg”.
Jeżeli zawór nadmiarowy ustawiony jest w
pozycji umożliwiającej pracę narzędzi
hydraulicznych, olej powraca do zbiornika,
przepływając przez dołączone narzędzie
ratownicze.
Łączenie narzędzi
Łączenie narzędzi
Każde przyłączane narzędzie do pompy
(węże, narzędzia robocze) posiadają na
stałe w swym układzie czynnik roboczy,
czyli olej hydrauliczny utrzymywany
szczelnie dzięki zaworom w
szybkozłączach. Dzięki temu wymagana
praca narzędzia odbywa się prawie
natychmiast po otwarciu zaworu pompy
kierującego olej do narzędzi.
Pomimo bardzo dużych ciśnień
wytwarzanych przez pompy hydrauliczne
ich wydajności są niewielkie, a więc i
zagrożenie dla użytkownika z powodu
nieszczelności układu bardzo małe.
upewnić się czy układ nie jest pod ciśnieniem (zawór
przelewowy ustawiony w pozycji neutralnej „mały
obieg”).
Zdjąć nasadki przeciwpyłowe.
przez szybkozłącza do oleju hydraulicznego mogą
przedostać się zanieczyszczenia – kurz, piasek, który w
konsekwencji może rozszczelnić precyzyjnie wykonane
uszczelnienia szybkozłączy i powodować szybsze
zużycie pompy hydraulicznej. W celu zminimalizowania
ryzyka zabrudzenia, szybkozłącza zaopatrzono w
kapturki z tworzywa sztucznego lub aluminiowe, które
należy zakładać bezpośrednio po rozłączeniu
przewodów.
Połączyć łącznik męski z łącznikiem żeńskim
Kapturki ochronne połączyć razem.
Łączenie narzędzi
Łączenie narzędzi
Łączenie to jest bardzo szybkie i nie
wymaga dodatkowego zabezpieczania,
co w znacznym stopniu zapewnia, że w
trakcie prowadzenia działań
ratowniczych urządzenie nie zostanie
przypadkowo rozłączone na wskutek
nie zablokowania połączenia. Takie
rozwiązanie ma na celu wyeliminowanie
błędów popełnianych przez człowieka
jak również szybkie połączenie narzędzi
podczas akcji ratowniczej.
Łączenie narzędzi
Łączenie narzędzi
–
Pompa jest wyposażona w szybkozłącza „żeńskie
i męskie”, tak więc zamiana węża ciśnieniowego
z powrotnym przy przyłączaniu urządzeń jest
niemożliwa.
–
W przypadku pomp przystosowanych do
jednoczesnej pracy dwóch narzędzi, gdy
przyłączone jest tylko jedno urządzenie, to drugi
wąż ciśnieniowy musi być zwarty z drugim
wężem powrotnym. Dzięki temu w przypadku
niezamierzonego wysterowania zaworu, który
nie odpowiada przyłączonemu urządzeniu,
zapobiega się powstaniu ciśnienia w wężu.
–
Przy przyłączaniu urządzeń ratowniczych,
zamiana elastycznych przewodów ciśnieniowych
i powrotnych również jest niemożliwa z powodu
jak już wcześniej wspomniałem zróżnicowanych
szybkozłączy i odmiennych kolorów.
Łączenie narzędzi
Łączenie narzędzi
sprawdzenie i upewnienie się, że układ nie jest pod
ciśnieniem,
rozłączenie kapturków ochronnych,
przekręcenie pierścienia i odciągnięcie do tyłu,
zabezpieczenie łączników kapturkami ochronnymi.
Należy również pamiętać aby nigdy nie łączyć i
rozłączać węży wysokociśnieniowych w czasie pracy
pompy, za wyjątkiem przypadków gdy zawór sterujący
jest w pozycji neutralnej. Wymiany narzędzia
roboczego można również dokonać po zatrzymaniu
silnika napędu pompy hydraulicznej. W uzasadnionych
przypadkach dopuszcza się wykonanie tej czynności
gdy silnik pracuje na "luzie", a zawór roboczy został
ustawiony w pozycji neutralnej. Zawór sterujący w
pozycji praca można ustawiać tylko w przypadkach
rzeczywistego podłączenia do pracy narzędzia
roboczego.
Rozłączenie narzędzi ratowniczych za
Rozłączenie narzędzi ratowniczych za
pomocą szybkozłączek:
pomocą szybkozłączek:
Uruchomienie silnika pompy
Uruchomienie silnika pompy
przed uruchomieniem należy zwrócić uwagę na to, czy
pompa hydrauliczna i węże są pozbawione ciśnienia,
ponieważ silnik spalinowy startuje z trudem. Silnik
prądu stałego może być uruchamiany przy
obciążeniu ciśnieniowym.
celem uruchomienia silnika spalinowego należy:
przestawić przełącznik silnika w pozycję” ssanie”.
pociągnąć lekko kilka razy za linkę rozruchową (lub wcisnąć
kilka razy przycisk rozrusznika).
pociągnąć linką aż poczuje się opór, pozwolić by się
wycofała i następnie energicznie pociągnąć. Powtórzyć jeżeli
silnik nie startuje.
wyłączyć ssanie po około 30 sek. gdy silnik jest już
rozgrzany.
Ustawić dzwignię zaworu nadmiarowego w pozycji praca.
Wyłączanie pomp hydraulicznych powinno się odbywać
wyłącznie wtedy, gdy zawór nadmiarowy ustawiony jest
w pozycji neutralnej, a więc na „małym obiegu”.
Pompy hydrauliczne
Pompy hydrauliczne
Konserwacja
W zależności od rodzaju napędu pompy,
konserwacje jednostek napędowych
będą się różniły. Bez zmian natomiast
pozostaje konserwacja pompy.
Firmy zajmujące się produkcją sprzętu
zalecają sprawdzenie urządzeń raz w
roku przez przeszkolonego technika
posiadającego odpowiednią wiedzę i
narzędzia. Jednak przy intensywnym
wykorzystywaniu sprzętu i/lub jego
pracy w wysokich temperaturach,
zaleca się stosowanie krótszych
okresów między przeglądami.
Obsługowe czynności podstawowe:
sprawdzić stan oleju hydraulicznego, a w razie
potrzeby uzupełnić.
oczyścić złącza i nałożyć kapturki ochronne.
kontrolować szczelność pompy i przyłączy.
Olej hydrauliczny wymieniać przynajmniej raz w
roku. Po wymianie należy układ odpowietrzyć.
W pompach napędzanych silnikami spalinowymi
należy:
sprawdzić stan oleju silnikowego.
uzupełnić ubytki paliwa.
okresowo czyścić filtr powietrza.
sprawdzać a w razie potrzeby usuwać nagar ze
świec zapłonowych.
Pompy
Pompy
hydrauliczne
hydrauliczne
Firma HOLMATRO podaje w swych
instrukcjach przelicznik godzin
pracy do czasookresu dla pomp nie
posiadających liczników godzin
pracy.
25 godzin - 3 miesiące
50 godzin - 6 miesięcy
100 godzin - 12 miesięcy
Pompy
Pompy
hydrauliczne
hydrauliczne
Użytkownicy gdy nie wykonają terminowo
przeglądów technicznych, to mogą się przyczynić do
powstania uszkodzeń pomp hydraulicznych. Na stan
techniczny zestawu hydraulicznego składa się wiele
czynników, lecz najważniejszym są właśnie przeglądy
oraz okresowa wymiana wymaganych mediów i
elementów. Bardzo ważna jest wymiana oleju.
Większość użytkowników nie zdaje sobie sprawy z
faktu, iż zastosowany w układzie hydraulicznym olej
jest olejem mineralnym, który ma właściwości
higroskopijne. Z biegiem czasu pochłania wodę,
która powoduje korozję elementów metalowych.
Pompy hydrauliczne
Pompy hydrauliczne
Olej stosowany w układzie hydraulicznym nie jest
zwykłym olejem mineralnym, lecz jest to specjalnie
opracowana substancja o konkretnych
właściwościach fizyczno-chemicznych(. Norma ISO
6743).
Jednym z ważnych parametrów to rozpuszczalność
gazów. Posiada on bardzo niski współczynnik
rozpuszczania w sobie gazów, lecz z biegiem czasu
traci go. Zbyt długie eksploatowanie oleju może
doprowadzić w konsekwencji do powstania pęcherza
powietrza w układzie co zablokuje możliwość pracy.
Dlatego tak ważne są regularnie wykonywane
przeglądy techniczne.
Przeglądy takie mogą wykonywać pracownicy, którzy
przeszli odpowiednie przeszkolenie w tym celu.
Pompy
Pompy
hydrauliczne
hydrauliczne
W pompach napędzanych
silnikami elektrycznymi w celu
bezpiecznej eksploatacji należy
stosować przepisy dotyczące
przeglądu urządzenia tak jak dla
punktu odbiorczego energii
elektrycznej w skład których
wchodzą.
1. Badanie rezystancji uzwojenia
(nie rzadziej niż co dwa lata).
2. Badanie skuteczności
działania ochrony przeciw
porażeniowej (zerowanie - nie
rzadziej niż co dwa lata).
Pompy
Pompy
hydrauliczne
hydrauliczne
Eksploatacja węży hydraulicznych
Eksploatacja węży hydraulicznych
W trakcie używania węży należy zwracać
szczególną uwagę na prawidłowe
podłączenie by nie dopuszczać do
załamania. W tym celu miejsca szczególnie
narażone na uszkodzenia często
zabezpieczane są poprzez stosowanie
sprężyn przeciwzałamaniowych. Sprężyny te
chronią krytyczny punkt sztywnego
połączenia z elastycznym wężem tzn.
ograniczają promień zgięcia węża. Jeśli
sprężyna jest na miejscu, wąż jest w stanie
wytrzymać zaginanie podczas normalnej
pracy i podczas przewidywanego
niewłaściwego użycia w terenie.
Eksploatacja węży hydraulicznych
Eksploatacja węży hydraulicznych
1.
Węże w czasie pracy nie mogą
być naciągnięte.
2.
Nie przeginać węży, by nie
dopuszczać do załamania
3.
Nie narażać na kontakt z
ostrymi krawędziami
4.
Węże w czasie pracy nie mogą
być skręcone wokół własnej osi
(po za wężami
CORE™)
5.
Nie przygniatać i nie
przejeżdżać po wężach( mostki)
6.
Nie narażać na kontakt z
wysokimi temperaturami
(stosować zabezpieczenia lub
osłony)
Obsługa nożyc hydraulicznych:
Obsługa nożyc hydraulicznych:
Uruchomienie narzędzia odbywa się po
otwarciu zaworu w uchwycie sterującym
i przytrzymywaniu go w tym położeniu,
w zależności od kierunku obrotu noże
będą się otwierały lub zamykały.
Po zwolnieniu i samoczynnym powrocie
rączki sterującej do pozycji neutralnej
noże zatrzymują się zapewniając
całkowicie funkcję podtrzymania
obciążenia.
Po zakończonej pracy
Po zakończonej pracy
ramiona nożyc należy
ramiona nożyc należy
zamknąć do pozycji rozstępu
zamknąć do pozycji rozstępu
równego kilku milimetrów.
równego kilku milimetrów.
Taki stan uwalnia narzędzie
Taki stan uwalnia narzędzie
od sił hydraulicznych i
od sił hydraulicznych i
mechanicznych.
mechanicznych.
Podczas cięcia noże muszą być ustawione
prostopadle względem obiektu ciętego. Aby
poprawić parametry cięcia, należy punkt cięcia
nożyc utrzymywać możliwie najbliżej zaokrąglonej
krawędzi tnącej. Prawy rysunek przedstawia
sytuację gdy narzędzie nie jest prawidłowo
trzymane. Cięty materiał wygina się między
ostrzami i wcina między ostrza, powodując
uszkodzenie lub zniszczenie ostrzy. Na ramiona
noży nie może być wywierana siła boczna
powstająca na wskutek błędnego osadzenia
narzędzia. Podczas cięcia ramiona noży nie mogą
odchodzić od siebie na ostrzach niż 3 mm. Gdyby
wartość ta została przekroczona to czynność cięcia
musi być natychmiast przerwana, a urządzenie
należy na nowo osadzić. W razie potrzeby
centralny sworzeń musi zostać dociągnięty.
Obsługa nożyc hydraulicznych:
Obsługa nożyc hydraulicznych:
Rozpieranie
Przed rozpoczęciem pracy należy upewnić się czy
końcówki robocze o profilu przeznaczonym do
rozpierania są prawidłowo założone. Im większa jest
powierzchnia stykowa między ostrzami, a
rozpieranym materiałem tym mniejsze jest
niebezpieczeństwo zsunięcia się ramion rozpieracza.
Dlatego też ryflowane powierzchnie na
zewnętrznych stronach ostrzy powinny być wsunięte
możliwie jak najgłębiej w szczelinę między
rozginanymi częściami. Jeżeli szczelina pomiędzy
elementami jest wystarczająca należy umieścić w
niej końcówki i przystąpić do rozpierania.
Obsługa rozpieraków ramionowych:
Obsługa rozpieraków ramionowych:
Jeżeli jednak szczelina ta jest zbyt mała należy
rozsunąć ramiona, umieścić jedną końcówkę w
szczelinie, zamknąć ramiona i odgiąć zaciśnięty
materiał. Jeżeli szczelina nadal jest zbyt mała
czynność tę należy powtarzać, aż do uzyskania
wystarczającego rozwarcia. Należy przy tym
pamiętać o tym, aby rozpieracz był ustawiony
prostopadle do materiału rozpieranego. Następnie
przystąpić do właściwego rozpierania.
Pozyskiwanie miejsca
Pozyskiwanie miejsca
Zakładamy końcówki tnące,
całkowicie zamykamy
ramiona. Przykładamy
końcówki tnące do materiału i
rozsuwamy ramiona tnąc
jednocześnie materiał o
grubości do 4 mm, z uwagi na
specjalny kształt szczęki
tnącej blacha odwija się na
zewnątrz. Można w ten sposób
wycinać otwory o wymiarach
ograniczających maksymalne
rozwarcie ramion rozpieraczy.
Ciągnięcie
Stosowane są najczęściej do działań w wypadkach
samochodowych tam, gdzie niezbędne jest zwiększenie
przestrzeni celem wydobycia ofiar wypadku. Otwieramy
całkowicie ramiona, zdejmujemy końcówki rozpierające i
mocujemy bloki do zakładania łańcuchów w taki sposób by
otwarcia haków skracających były skierowane do góry.
Zakładamy łańcuch na przedmiot ciągnięty w taki sposób by
nie rozsunęły się. Zaczepiamy bloki do łańcuchów zawsze
ustawiając haki skracające otwarciem do góry, zamykamy
ramiona. Długość łańcucha może być zmieniana prawie
bezstopniowo. W trakcie ciągnięcia kontrolujemy zachowanie
się obciążenia i dbamy o to, aby obciążenie było cały czas
podtrzymywane.
Jeżeli uzyskana długość uciągu jest
niewystarczająca przy jednokrotnym
zamknięciu ramion rozpieracza, to
należy ponownie otworzyć ramiona
rozpieracza, skrócić łańcuchy i
ponownie przystąpić do zamykania
ramion. Narzędzie pracy musi mieć
możliwości swobodnego przesuwania
się i pozostawać w prostej linii między
przyłączami podczas ciągnięcia.
Po każdorazowym użyciu
Po każdorazowym użyciu
ramiona rozpieracza należy
ramiona rozpieracza należy
zamknąć do pozycji rozwarcia
zamknąć do pozycji rozwarcia
ostrzy około 15 mm. Dzięki
ostrzy około 15 mm. Dzięki
temu urządzenie jest
temu urządzenie jest
odciążone hydraulicznie i
odciążone hydraulicznie i
mechanicznie.
mechanicznie.
Obsługa nożyco-rozpieraczy
Obsługa nożyco-rozpieraczy
Obsługa nożyco-rozpieraczy jest połączeniem
obsług nożyc i rozpieraczy. Cięcie narzędziem
uniwersalnym ma dwie możliwości. Ostrza o
specjalnym uzębieniu nadają się szczególnie do
przecinania blach stalowych i prętów profilowanych.
Pręty okrągłe przecina się za pomocą ostrza do
cięcia materiałów okrągłych. W celu uniknięcia
obrotu i zakleszczenia się materiału ciętego między
ramionami noży (grozi to uszkodzeniem ramion
noży).
Wyższe wydajności cięcia uzyskuje się, gdy cięcie
jest dokonywane możliwie w pobliżu ostrza do
cięcia przekrojów okrągłych.
Obsługa nożyco-rozpieraczy
Obsługa nożyco-rozpieraczy
Cięcie stali sprężynowej (np. piór resorów i
drążków kierowniczych pojazdów
samochodowych) jest niedopuszczalne ze względu
na niebezpieczeństwo odprysków ciętego
materiału i związane z tym zagrożenie osoby
poszkodowanej i operatora, poza tym uszkodzeniu
mogą ulec ramiona noży. W razie użycia narzędzia
do podnoszenia przedmiotów w żadnym wypadku
nie wolno pracować pod podniesionym ciężarem.
Rozpieranie i ciągnięcie narzędziem odbywa się
tak samo jak w obsłudze rozpieracza.
Po każdorazowym użyciu ramiona należy
zamknąć do pozycji rozwarcia ostrzy około 15
mm. Dzięki temu urządzenie jest obciążone
hydraulicznie i mechanicznie.
Urządzenia te wykonywane są przy
wykorzystaniu najnowszej techniki oraz z
uznanymi powszechnie zasadami techniki
bezpieczeństwa pracy. Mimo to w czasie
używania mogą wystąpić zagrożenia
uszkodzenia ciała oraz zagrożenie życia
użytkownika. Dlatego też używać je należy
wyłącznie do celów przedstawionych w
instrukcji obsługi.
Po każdorazowym użyciu głowicę cylindra
należy zostawić wysuniętą w odległości ok.
10mm od kołnierza cylindra
Praca rozpieraczami kolumnowymi
Praca rozpieraczami kolumnowymi
Praca rozpieraczami kolumnowymi
Praca rozpieraczami kolumnowymi
Przed rozpoczęciem prac ratunkowych
położenie przedmiotu wypadku musi
zostać ustabilizowane. W czasie
wykonywania pracy wskutek działania
dużych sił wytwarzanych przez
urządzania ratownicze mogą zostać
wyrwane części pojazdu. Z tego powodu
osoby nie uczestniczące w akcji
ratowniczej muszą zachować bezpieczną
odległość (wygrodzić teren akcji).
Przy zakładaniu rozpieraczy należy
koniecznie zapewnić, aby wszystkie
szpony (ostrza) zarówno od strony
cylindra jak też od strony tłoka
dokładnie przylegały. W ten sposób
zapobiega się jednostronnemu
przeniesieniu siły (obciążenia do
cylindra). Podniesione przedmioty
muszą zostać zabezpieczone przez
mocne podpory, względnie
odpowiednią podbudowę.
W czasie pracy należy uważnie
obserwować rozpieracz jak i
przedłużacz, całość musi pracować
w jednej osi.
Konserwacja narzędzi
Konserwacja narzędzi
hydraulicznych
hydraulicznych
Oczyścić narzędzia i akcesoria,
Oczyścić szybkozłącza i założyć kapturki ochronne.
Sprawdzić czy narzędzie nie ma śladów uszkodzeń lub
wycieków oleju.
Sprawdzić działanie uchwytu sterującego – czy samoczynnie
wraca do pozycji neutralnej.
Osuszyć narzedzie jeżeli jest mokre lub wilgotne.
Lekko nasmarować stalowe części.
Sprawdzić czy pierścienie blokujące na sworzniach są na
miejscu ( nożyce).
Sprawdzić moment dokręcenia śruby zawiasowej(100 Nm dla
holmatro).
Literatura
Literatura
1.
Robert Wolański "Ratownicza hydraulika siłowa" 1999 rok
2.
Bogdan Stachowiak "Budowa i wykorzystanie w działalności
ratowniczej państwowej straży pożarnej lekkich
samochodów specjalnych ratownictwa drogowego" 1996 rok
3.
Deltaservice"katalog wyrobów sprzętu ratowniczego"
4.
Holmatro " The power of innovation - katalog sprzętu
ratowniczego"
5.
6.
7.
8.
Baszta T. M. "Hydraulika w budowie maszyn".
9.
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I
ADMINISTRACJI z dnia 22 września 2000 r. w sprawie
szczegółowych zasad wyposażenia jednostek
organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej(Dz. U. Nr 93,
poz. 1035)
10.
Norma Europejska EN 13204 dla dwukierunkowych narzędzi
hydraulicznych o napędzie hydraulicznym przeznaczonych dla
straży pożarnych i ratownictwa