KOBIETA

W RODZINIE 

AFRYKANSKIEJ

Karolina 
Bednarek 

Emilia Byrska

 

 

Afrykańskie zwyczaje związane z małżeństwem są często 
potępiane i traktowane jako poniżające dla kobiety. 
Najczęściej zwraca się uwagę na:

- poligamię,
- narzeczeństwo dzieci,
- dziedziczenie wdów,
- wszelkie formy dysponowania kobietą bez jej zgody,
- konieczność uległości żony wobec męża,
- obarczanie kobiet ciężką pracą.

 

 

W Afryce udział kobiety w obowiązkach domowych jest 
bezpośredni i konieczny, mężowi żona jest tak samo 
potrzebna, jak żonie potrzebny jest mąż. 

Pozycja kobiet jest odmienna i równoważna. Zachowują 
one poprzez swoje role matek czy prace domowe, 
rozległą władzę
w grupach. Posiadają również swoje organizacje i 
instytucje,
a także obrzędy, które uzupełniają obrzędy mężczyzn. 
Mają prawo swobodnego mówienia o tym, co dotyczy 
ich gospodarstwa.

 

 

W kulturze afrykańskiej do mężczyzn należą ciężkie prace 
polowe, które nie trwają cały rok, dlatego mogą oni przez 
długie miesiące spać w cieniu  
Praca kobiet trwa bez przerwy. Zajmują się one:
 sporządzaniem posiłków,
 przynoszeniem wody,
 poszukiwaniem drzewa,
 ucieraniem ziarna,
 pieleniem pól,
 żniwami,
 zakupami.

Te liczne obowiązki kobiet dają im jednak możliwość 
wywierania presji na mężczyznach.

 

 

Poligamia

Nie jest poniżaniem żon, lecz dowodem bogactwa. 
Mężczyzna
u władzy musi posiadać kilka żon, które podzielą się pracą i 
dadzą mu zarówno sprzymierzeńców, jak i liczne 
potomstwo. 

Jednak istnieją ujemne skutki poligamii: brak intymności 
małżeńskiej, nieufność męża do żon, kłótnie między żonami, 
ich wzajemna zazdrość względem siebie i względem dzieci 
innej żony.

 

 

W Afryce powszechny jest zwyczaj zaręczania dziewczyny 
w chwili urodzenia. Wtedy też rodzina przyszłego męża 
przekazuje pierwszą ratę. Pomimo tego dziewczyna może 
odrzucić wyznaczonego małżonka, gdy ten nie stara się o 
nią, nie obdarza prezentami i nie utrzymuje 
„narzeczeństwa”.

Fałszywym poglądem jest przekonanie, że dziewczyna 
afrykańska jest sprzedawana mężowi przez rodziców, 
mężowi, którego nie zna i od którego nie ma odwrotu. 
Można to określić bardziej jako „pożyczka”.

 

 

Często młode dziewczyny poddaje się obrzędowi defloracji 
(przerwanie błony dziewiczej), po którym w odosobnieniu 
przechodzą rekonwalescencję. W tym czasie starsze 
kobiety edukują młodsze, kładą nacisk na ich obowiązki 
po zamążpójściu oraz na zachowanie się dobrej żony. 

Niektóre z dziewcząt uczą się także sposobu wymuszania 
na mężu zgody na wszelkie ustępstwa. 

Odosobnienie to daje dziewczętom poczucie znaczenia 
społecznego – kobiety są opiekunkami życia, posiadają 
tajemnicę poczęcia.

Po zakończeniu kobiecego odosobnienia zaznaczonego 
świętem urządzanym przez narzeczonych deflorowanych 
dziewcząt, szybko następuje zawarcie małżeństw. 

 

 

Stabilizacja małżeństwa następuje po przyjściu na świat 
pierwszego dziecka. Jest to wydarzenie ważniejsze niż 
rozpoczęcie wspólnego życia, gdyż oznacza ono przejście 
rodziców do wyższej klasy wieku. 

Przeniesienie kobiety do męża połączone jest z dużą 
uroczystością, w czasie której żonę strojną w całą jej 
biżuterię, zabiera się
z wielkim przepychem, często w lektyce, zawsze z 
towarzyszeniem orkiestry. Przyjaciółki i kobiety z rodziny 
żony wystawiają na pokaz tykwy, garnki, emaliowane 
naczynia, przykrycia i zapasy niezbędne dla młodego 
małżeństwa, a dostarczone przez rodziców żony. 

Matka pana młodego wyśpiewuje radośnie pieśni, a jego 
bracia mielą językami możliwie najgłośniej. Odbywają się 
też tańce,
w których uczestniczą „siostry” żony. 

Uroczystość ta ma charakter świecki, nie składana jest 
żadna ofiara.

 

 

Kobieta długo uważana za obcą przez rodzinę męża. Jest 
traktowana bez żadnej pobłażliwości przez teściową. 
Kobieta zamężna przeżywa również tęsknotę do życia 
rodzinnego, stara się tam wracać najczęściej i możliwie 
na jak najdłużej, co nie podoba się mężowi. 

Zaufanie między małżonkami wzrasta powoli, jednak z 
czasem małżeństwo osiąga stabilizację i wiedzie 
względnie spokojne życie. 

 

 

Wszystkie społeczne nieszczęścia, takie jak wzrost 
śmiertelności dzieci, nienormalna susza, groźna epidemia, 
mężczyźni przypisują kobietom. Trudny poród uznają oni 
za karę zesłaną na kobietę przez przodków jej męża, 
świadczącą, iż dopuściła się cudzołóstwa; powinna wtedy 
wyznać imiona kochanków. 

Ten brak zaufania do kobiet może wiązać się z obawą 
przed krwią i jakimś magicznym niebezpieczeństwem 
tkwiącym w menstruacji. 

Podczas menstruacji 
kobieta uważana jest za 
„nieczystą”, musi unikać 
przygotowywania posiłku 
dla męża, trzymać się z 
daleka od miejsc 
kultowych, pól uprawnych i 
zagród dla bydła.

 

 

Dla afrykańskiej kobiety posiadanie dzieci ma większe 
znaczenie, niż posiadanie męża. Staje się ona 
pełnowartościowa dopiero będąc matką. Matka zarządza 
ogniskiem domowym po śmierci ojca, wyszukuje synom 
przynajmniej pierwszą żonę, w dużej mierze decyduje o 
małżeństwie córek. Matka oczekuje od dzieci dowodów 
szacunku. Usuwa się na drugi plan wtedy, gdy jej synowie 
stają się ojcami rodzin, a wiek nie pozwoli jej wypełniać 
obowiązków. 

Kobieta afrykańska osiąga 
ostateczną akceptację ze strony 
rodziny męża, kiedy jej dzieci 
nie są już pod jej opieką. 
Afrykańczycy uważają, że w tym 
wieku kobieta niewiele różni się 
od mężczyzny.

 

 

KONIEC

