Zastosowanie efektu Dopplera 

do ultrasonograficznych metod 

badania przepływu krwi

DOPPLER

Badanie przepływu krwi  w tętnicach metodą 

Dopplera jest metodą wykorzystującą falę 

ultradźwiękową (metoda ultrasonograficzna). 

Umożliwia rejestrowanie prędkości przepływu 

krwi w badanych naczyniach i na tej podstawie 

wykrywanie zmian patologicznych takich jak 

zwężenia lub niedrożności tętnic. Pozwala na 

badanie tętnic zaopatrujących mózg w odcinku 

przed wejściem do jamy czaszki (czyli w 

miejscach, gdzie zmiany patologiczne lokalizują 

się najczęściej), ale także w ich głównych 

rozgałęzieniach wewnątrz czaszki. Taka odmiana 

badania metodą Dopplera to przed czaszkowa 

ultrasonografia dopplerowska (z ang. TCD). 

Nowoczesne aparaty do badania TCD 

umożliwiają także wykrywanie i zliczanie 

zatorów przemieszczających się przez tętnice 

mózgu.

W badaniu prędkości przepływu krwi efekt 

Dopplera występuje dwukrotnie.

Pierwszy raz częstotliwośc ulega zmianie gdy 

wiązka ultradźwięków dociera do poruszających 

się czerwonych ciałek krwi, których opór 

akustyczny różni się od oporu osocza.

Fala zostaje częściowo od nich odbita, stają się 

one dla głowicy ruchomym źródłem, a więc 

częstotliwośc ulega zmianie po raz drugi.

Ultrasonografy Dopplerowskie mierzą różnicę 

częstotliwości występującą między falą 

nadawaną i odbieraną.

Zaletą metody jest stosunkowo niski koszt, 

powtarzalność oraz możliwość częstego 

wykonywania badań kontrolnych, bez narażania 

pacjenta na szkodliwe promieniowanie.

Z kolei ograniczeniem metody jest niska czułość 

w wykrywaniu zmian niewielkiego stopnia, co w 

kryteriach hemodynamicznych oznacza 

zwężenia poniżej 40% światła tętnicy. 

Angiografia Dopplerowska

 

jest rozszerzeniem ultrasonograficznych 

metod o obrazowanie ściany tętnic. 

Nowoczesne aparaty zapewniają rozdzielność 

rzędu dziesiątych części milimetra. Pozwala 

to na uwidocznienie zmian wczesnych i nawet 

niewielkich patologii.

 Metoda ta została uznana za niezbędną do 

prawidłowej oceny ultrasonograficznej tętnic 

szyjnych i kręgowych. Możliwa jest także 

ocena tętnic mózgowych w jamie czaszki, 

jednak niewiele aparatów posiada taką opcję.

Zalety metody  oraz brak obciążenia dla 

pacjenta sprawiły, że ultrasonografia tętnic 

szyjnych wypiera stopniowo klasyczne 

badania radiologiczne (arteriografię).