Leki rozszerzające oskrzela

Piotr Płaszczyca

Elektroradiologia

II rok

Leki rozszerzające oskrzela



Leki rozszerzające oskrzela są jedną z grup leków 

przeciwastmatycznych.



Stosuje się głównie:



leki adrenomimetyczne (β₂ - adrenomimetyki);



leki cholinergiczne (parasympatykolityki);



metyloksantyny.

Leki rozszerzające oskrzela 

β₂ - adrenomimetyki



mają szczególne znaczenie w terapii astmy oskrzelowej;



silnie  i  szybko  rozkurczają  oskrzela  (działanie  broncholityczne) 
dzięki  zdolności  wybiórczego  pobudzania  receptorów  β₂  w 
mięśniach gładkich oskrzeli;



przerywają  napady  astmy,  hamują  wydzielanie  mediatorów 
reakcji  alergicznej  z  komórek  tucznych  oraz  przyspieszają 
transport  rzęskowy.  Doprowadzają  do  rozszerzenia  oskrzeli  przez 
pobudzenie receptorów β₂ znajdujących się na powierzchni mięśni 
gładkich. Dodatkowym mechanizmem jest oddziaływanie na układ 
przywspółczulny. 

Pobudzenie 

receptorów 

beta 

w zwojach 

parasympatycznych  doprowadza  do  zahamowania  uwalniania 
acetylocholiny i zmniejszenia napięcia drzewa oskrzelowego. 



stosowane doustnie, pozajelitowo i wziewnie (najczęściej);



przyjmowane  w  czasie  zaostrzeń  duszności  lub  regularnie  w 
skojarzeniu 

z 

innymi 

lekami 

(glikokortykosteroidami 

i 

metyloksantynami lub z parasympatykolitykami).

Leki rozszerzające oskrzela 

β₂ - adrenomimetyki



Przykłady:



Orcyprenalina,



Terbutalina,



Fenoterol,



Formoterol,



Salmeterol,



Prokaterol.

Leki rozszerzające oskrzela 

β₂ - adrenomimetyki



Wskazania:



astma oskrzelowa,



zapalenie oskrzeli ze stanem spastycznym,



rozedma płuc,



POChP,



napady duszności w astmie wysiłkowej.



Przeciwwskazania - ostrożnie w:



niestabilnej dusznicy bolesnej,



tachyarytmiach,



nadczynności tarczycy,



cukrzycy,



nadciśnieniu,



hipotensji,



bezsenności.

Leki rozszerzające oskrzela 

β₂ - adrenomimetyki



Działania niepożądane:



zaburzenia rytmu serca,



pobudzenie,



drżenia mięśniowe,



zaburzenia metaboliczne (hipokaliemia, hiperglikemia),



bóle głowy.

Leki rozszerzające oskrzela

 parasympatykolityki



leki  cholinolityczne,  blokując  kompetycyjnie  receptory 
muskarynowe,  znoszą  skurcze  mięśni  gładkich  oskrzeli 
wywołane 

pobudzeniem 

czuciowych 

zakończeń 

aferentnych nerwu błędnego;



w astmie oskrzelowej stosuje się podawane drogą wziewną 
pochodne  tropanu  o  strukturze  czwartorzędowych  soli 
amoniowych,  tj.  bromek  ipratropium  i  bromek 
oksytropium;



leki te pozbawione są działania ogólnego;



działają  dłużej  od  β₂  -  adrenomimetyków  (6-8  h)  ale  ich 
działanie jest słabsze, dlatego dla osiągnięcia optymalnego 
efektu  powinny  być  stosowane  w  skojarzeniu  z  β₂  - 
adrenomimetykami. 

Leki rozszerzające oskrzela

 parasympatykolityki



Wskazania:



astma oskrzelowa,



napady 

duszności 

na 

tle 

pobudzenia 

układu 

przywspółczulnego,  w  czasie  wysiłku  lub  w  wyniku  dużego 
napięcia psychicznego,



POChP.



Działania niepożądane:



paradoksalny 

skurcz 

oskrzeli 

(zazwyczaj 

wynikający 

z działania nośników leku), 



gorzki posmak w ustach, 



jaskra (przy dostaniu się leku do gałki ocznej), 



wyjątkowo  rzadko  występują  objawy  ogólne,  takie  jak: 
suchość 

w ustach, 

zatrzymanie 

moczu, 

zaparcia. 

Leki rozszerzające oskrzela

 metyloksantyny



w leczeniu astmy stosuje się głównie teofilinę i jej pochodne;



działają  rozszerzająco  na  oskrzela  oraz  zmniejszaja  obrzęk 
ich  błony  śluzowej.  Stabilizują  komórki  tuczne,  hamują 
uwalnianie prostaglandyn powodujących skurcz oskrzeli oraz 
mediatorów reakcji uczuleniowej antygen-przeciwciało;



ze względu na ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych i 
trudności  w  monitorowaniu  stężenia  leku  we  krwi,  powinny 
być 

stosowane 

tylko 

wtedy, 

gdy 

wziewne 

glikokortykoseroidy  i  β₂  -  adrenomimetyki  okazują  się 
niewystarczające;



podawane  doustnie,  rzadziej  doodbytniczo;  z  przewodu 
pokarmowego wchłaniają się w 90 – 100%;



przechodzą przez łożysko i do mleka matki.

Leki rozszerzające oskrzela

 metyloksantyny



Działanie:



spazmolityczne na mięśnie gładkie oskrzeli i naczyń 
krwionośnych,



zwiększają  kurczliwość  mięśnia  sercowego  i  jego 
zapotrzebowanie  na  tlen,  działają  chronotropowo 
dodatnio,  działa  promocyjnie  w  stosunku  do 
katecholamin,



poprawiają 

kurczliwość 

przepony, 

pobudzają 

ośrodek 

oddechowy, 

przyspieszają 

transport 

rzęskowy,



zwiększają przepływ nerkowy i nasilają diurezę.

Leki rozszerzające oskrzela

 metyloksantyny



Wskazania:



stan astmatyczny, astma oskrzelowa, stany spastyczne oskrzeli, 

POChP,



udar mózgu,



zaburzenia czynności ośrodka oddechowego,



przewlekłe serce płucne.



Przeciwwskazania:



padaczka,



nadwrażliwość na metyloksantyny,



ciąża,



świeży zawał serca, tachyarytmie,



przerostowa kardiomiopatia,



wysokie nadciśnienie,



choroba wrzodowa,



nadczynność tarczycy.

Leki rozszerzające oskrzela

 metyloksantyny



Działania niepożądane:



nudności, wymioty, biegunka,



niepokój, zaburzenia snu, 



bóle głowy, drżenia mięśniowe,



tachykardia, częstoskurcz,



spadki ciśnienia,



hiperglikemia,



u osób starszych trudności w oddawaniu moczu wskutek 
relaksacji pęcherza moczowego, poliuria,



hipokaliemia,



osłabienie siły mięśni,



miejscowa bolesność.

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ 