T: BROŃ
T: BROŃ
CHEMICZNA
CHEMICZNA
1.
1.
Historia broni chemicznej.
Historia broni chemicznej.
2.
2.
Działanie rażące broni chemicznej.
Działanie rażące broni chemicznej.
3.
3.
Charakterystyka bojowych środków
Charakterystyka bojowych środków
trujących.
trujących.
4.
4.
Sposoby ochrony przed bojowymi
Sposoby ochrony przed bojowymi
środkami trującymi.
środkami trującymi.
5.
5.
Środki zapalające.
Środki zapalające.
a)
a)
Ochrona przed środkami zapalającymi.
Ochrona przed środkami zapalającymi.
Historia broni chemicznej.
Historia broni chemicznej.
Broń chemiczna stosowana była od zawsze,
Broń chemiczna stosowana była od zawsze,
w zależności od pomysłowości dowódców.
w zależności od pomysłowości dowódców.
Przykładem zastosowania środków
Przykładem zastosowania środków
bojowych może być np. użycie przez
bojowych może być np. użycie przez
Spartan
Spartan
w czasie trwania
w czasie trwania
wojny peloponeskiej
wojny peloponeskiej
,
,
/
/
431-404 rok p.n.e./,
431-404 rok p.n.e./,
dymów trujących na
dymów trujących na
bazie siarki i mokrego drewna.
bazie siarki i mokrego drewna.
Historia broni chemicznej. cd.
Historia broni chemicznej. cd.
Jednak za skuteczny napad chemiczny czasów
Jednak za skuteczny napad chemiczny czasów
nowożytnych przyjęto zastosowanie
nowożytnych przyjęto zastosowanie
chloru
chloru
przez
przez
Niemców
Niemców
w
w
1915 r.,
1915 r.,
pod
pod
Ypres
Ypres
w dniu 22
w dniu 22
kwietnia.
kwietnia.
Napad polegał na opróżnieniu 6000 butli stalowych
Napad polegał na opróżnieniu 6000 butli stalowych
/ok. 180 ton/ w czasie 5 min na odcinku 6-km frontu.
/ok. 180 ton/ w czasie 5 min na odcinku 6-km frontu.
Dzięki sprzyjającym warunkom atmosferycznym wiatr
Dzięki sprzyjającym warunkom atmosferycznym wiatr
2-3 m/s zatruciu uległo ok. 20 000 żołnierzy
2-3 m/s zatruciu uległo ok. 20 000 żołnierzy
przeciwnika. Zmusiło to wojska francuskie do
przeciwnika. Zmusiło to wojska francuskie do
wycofanie się na znacznym odcinku frontu.
wycofanie się na znacznym odcinku frontu.
Napadu tego dokonano gwałcąc międzynarodowe
Napadu tego dokonano gwałcąc międzynarodowe
umowy zawarte w Hadze w 1899 r., ratyfikowanego w
umowy zawarte w Hadze w 1899 r., ratyfikowanego w
1907 r.
1907 r.
Rozwój broni chemicznej.
Rozwój broni chemicznej.
•
Po sukcesach niemieckich, po BST sięgnęły inne kraje
Po sukcesach niemieckich, po BST sięgnęły inne kraje
ogółem
ogółem
w czasie I wojny wyprodukowano ok.150.000 ton. Zatruciu
w czasie I wojny wyprodukowano ok.150.000 ton. Zatruciu
uległo 1.009.038 osób, w tym śmiertelnych zatruć było
uległo 1.009.038 osób, w tym śmiertelnych zatruć było
78.390, co stanowi 7,7 % śmiertelności.
78.390, co stanowi 7,7 % śmiertelności.
•
W czasie II wojny światowej Niemcy były przygotowane do
W czasie II wojny światowej Niemcy były przygotowane do
wojny chemicznej. G.Schra”dera opracował szereg nowych,
wojny chemicznej. G.Schra”dera opracował szereg nowych,
wysoko toksycznych związków z grupy tzw.. Trylonów
wysoko toksycznych związków z grupy tzw.. Trylonów
/związków fosforoorganicznych/.
/związków fosforoorganicznych/.
•
W latach powojennych od 1945 do 1958 na rozwój broni
W latach powojennych od 1945 do 1958 na rozwój broni
chemicznej w USA wydano sumę ok. 60 milionów dolarów,
chemicznej w USA wydano sumę ok. 60 milionów dolarów,
jednak nie użyto ich na szeroką skalę.
jednak nie użyto ich na szeroką skalę.
•
Współcześnie nieustannie trwają badania nad bojowymi
Współcześnie nieustannie trwają badania nad bojowymi
środkami trującymi.
środkami trującymi.
Działanie rażące broni
Działanie rażące broni
chemicznej.
chemicznej.
Głównymi właściwościami BST są:
Głównymi właściwościami BST są:
•
Zdolność masowego rażenia na dużych obszarach.
Zdolność masowego rażenia na dużych obszarach.
•
Zdolność przenikania do nieszczelnych pomieszczeń.
Zdolność przenikania do nieszczelnych pomieszczeń.
•
Zachowanie zdolności rażenia w powietrzu, w
Zachowanie zdolności rażenia w powietrzu, w
terenie,
terenie,
i skażonych przedmiotach przez określony czas
i skażonych przedmiotach przez określony czas
w zależności od użytego środka chemicznego.
w zależności od użytego środka chemicznego.
•
Wadą BST jest znikoma odporność na warunki
Wadą BST jest znikoma odporność na warunki
meteorologiczne, zwłaszcza:
meteorologiczne, zwłaszcza:
-
Wiatr;
Wiatr;
-
Deszcz.
Deszcz.
Co to są bojowe środki trujące BST ?
Co to są bojowe środki trujące BST ?
•
Są to substancje chemiczne;
Są to substancje chemiczne;
Mają na celu:
Mają na celu:
-
Nagłe zahamowanie funkcjonowania lub
Nagłe zahamowanie funkcjonowania lub
sparaliżowania organizmów żywych;
sparaliżowania organizmów żywych;
-
Porażenie wzroku, układu oddechowego,
Porażenie wzroku, układu oddechowego,
pokarmowego;
pokarmowego;
-
Środki niszczenia roślin stosowane są głównie
Środki niszczenia roślin stosowane są głównie
w celu wyeliminowania kryjówek przeciwnika;
w celu wyeliminowania kryjówek przeciwnika;
•
Porażenie BST następuje wskutek:
Porażenie BST następuje wskutek:
-
działanie skażonego powietrza na drogi
działanie skażonego powietrza na drogi
oddechowe, oczy i skórę;
oddechowe, oczy i skórę;
-
Spożywanie skażonych produktów i picia
Spożywanie skażonych produktów i picia
skażonej wody
skażonej wody
(oddziaływanie na układ
(oddziaływanie na układ
pokarmowy);
pokarmowy);
-
Zetknięcie się ze środkami znajdującego
Zetknięcie się ze środkami znajdującego
się na przedmiotach.
się na przedmiotach.
Charakterystykę toksyczności
Charakterystykę toksyczności
„k „
„k „
oblicza się
oblicza się
na podstawie iloczynu stężenia środka
na podstawie iloczynu stężenia środka
trującego
trującego
„c”
„c”
i czasu ekspozycji
i czasu ekspozycji
„t”
„t”
K= c X t
K= c X t
Charakterystyka BST
Charakterystyka BST
•
Trwałe środki trujące /TST/ to:
Trwałe środki trujące /TST/ to:
-
V- gazy,
V- gazy,
-
Sarin,
Sarin,
-
Soman,
Soman,
-
Tabun,
Tabun,
-
iperyt,
iperyt,
-
luizyt,
luizyt,
•
Nietrwałe środki trujące /NST/to:
Nietrwałe środki trujące /NST/to:
-
Kwas pruski,
Kwas pruski,
-
Fosgen,
Fosgen,
-
Chlorocyjan.
Chlorocyjan.
Ze względu na sposób
Ze względu na sposób
działania BST podzielono na 6
działania BST podzielono na 6
grup.
grup.
1.
1.
Paraliżująco-drgawkowe
Paraliżująco-drgawkowe
(związki fosforoorganiczne).
(związki fosforoorganiczne).
Przedstawiciele to:
Przedstawiciele to:
•
V-gazy,
V-gazy,
•
Sarin,
Sarin,
•
Soman,
Soman,
•
Tabun.
Tabun.
Przenikają błyskawicznie przez skórę, błony śluzowe, drogi oddechowe. Obawy
Przenikają błyskawicznie przez skórę, błony śluzowe, drogi oddechowe. Obawy
pojawiają się po 30s a po 1min następuje utrata przytomności.
pojawiają się po 30s a po 1min następuje utrata przytomności.
Objawy:
Objawy:
•
Zwężenie źrenic, znieruchomienie oczu;
Zwężenie źrenic, znieruchomienie oczu;
•
Wydzielina z jamy ustnej;
Wydzielina z jamy ustnej;
•
Zwolnienie akcji serca;
Zwolnienie akcji serca;
•
Gwałtowne drgawki;
Gwałtowne drgawki;
•
Skurcze kręgosłupa z odchyleniem głowy do tyłu;
Skurcze kręgosłupa z odchyleniem głowy do tyłu;
•
Utrata przytomności;
Utrata przytomności;
•
Zatrzymanie oddechu.
Zatrzymanie oddechu.
2.
2.
Parzące:
Parzące:
•
Iperyt;
Iperyt;
•
Luizyt.
Luizyt.
Przenikają przez skórę, drogi oddechowe, błony śluzowe lub przewód pokarmowy.
Przenikają przez skórę, drogi oddechowe, błony śluzowe lub przewód pokarmowy.
Objawy:
Objawy:
•
Na skórze:
Na skórze:
rumień, pęcherze wypełnione płynem surowiczym, głębokie
rumień, pęcherze wypełnione płynem surowiczym, głębokie
owrzodzenia;
owrzodzenia;
•
Na oczach i w oczach:
Na oczach i w oczach:
gwałtowne łzawienie, światłowstręt, zapalenie
gwałtowne łzawienie, światłowstręt, zapalenie
spojówek, owrzodzenie wewnątrz oczu;
spojówek, owrzodzenie wewnątrz oczu;
•
W układzie oddechowym:
W układzie oddechowym:
kaszel, chrypa, bezgłos, zapalenie dróg
kaszel, chrypa, bezgłos, zapalenie dróg
oddechowych, ropień płuc, uduszenie.
oddechowych, ropień płuc, uduszenie.
•
W przewodzie pokarmowym:
W przewodzie pokarmowym:
owrzodzenie, bóle, nudności, wymioty,
owrzodzenie, bóle, nudności, wymioty,
krwawienie, biegunka.
krwawienie, biegunka.
3.
3.
Duszące:
Duszące:
•
Fosgen;
Fosgen;
•
Dwufosgen;
Dwufosgen;
•
Chlor;
Chlor;
Zatrucie następuje przez drogi oddechowe po kilku godzinnym utajnieniu.
Zatrucie następuje przez drogi oddechowe po kilku godzinnym utajnieniu.
Objawy:
Objawy:
•
Porażenie dróg oddechowych, narastająca duszność, sinica skóry, jednolite
Porażenie dróg oddechowych, narastająca duszność, sinica skóry, jednolite
słabe tętno, śmierć.
słabe tętno, śmierć.
4.
4.
Ogólnotrujące:
Ogólnotrujące:
•
Kwas pruski (cyjanowodór)
Kwas pruski (cyjanowodór)
•
Chlorocyjany;
Chlorocyjany;
Zatrucie następu przez drogi oddechowe lub błony śluzowe, układ pokarmowy i
Zatrucie następu przez drogi oddechowe lub błony śluzowe, układ pokarmowy i
wilgotna skórę.
wilgotna skórę.
Objawy:
Objawy:
•
Porażenie gardła;
Porażenie gardła;
•
Zawroty głowy;
Zawroty głowy;
•
Duszności;
Duszności;
•
Utrata przytomności;
Utrata przytomności;
•
Drgawki oraz porażenie centralnego układu nerwowego i oddechowego.
Drgawki oraz porażenie centralnego układu nerwowego i oddechowego.
5.
5.
Psychochemiczne:
Psychochemiczne:
•
LSD-25
LSD-25
•
Sernyl
Sernyl
Do zatrucia dochodzi po przez układ pokarmowy lub oddechowy.
Do zatrucia dochodzi po przez układ pokarmowy lub oddechowy.
Objawy:
Objawy:
•
Halucynacje, przewidzenia, złudzenia;
Halucynacje, przewidzenia, złudzenia;
•
Uczucie strachu,
Uczucie strachu,
•
Zaburzenia ruchowe, zobojętnienie, zniechęcenie.
Zaburzenia ruchowe, zobojętnienie, zniechęcenie.
6.
6.
Drażniące:
Drażniące:
•
Chloroacetofenon;
Chloroacetofenon;
•
Adamsyt.
Adamsyt.
Zatrucia z reguły następują przez układ pokarmowy lub oddechowy
Zatrucia z reguły następują przez układ pokarmowy lub oddechowy
(zatrucia
(zatrucia
wodą).
wodą).
Objawy:
Objawy:
•
Łzawienie,
Łzawienie,
•
Kichanie,
Kichanie,
•
Kaszel,
Kaszel,
•
Nieżyt oskrzeli i tchawicy,
Nieżyt oskrzeli i tchawicy,
•
Obrzęk płuc.
Obrzęk płuc.
Sposoby ochrony przed
Sposoby ochrony przed
bojowymi środkami
bojowymi środkami
trującymi.
trującymi.
Pod pojęciem op. chem. należy rozumieć
Pod pojęciem op. chem. należy rozumieć
wszystkie przedsięwzięcia mające na celu:
wszystkie przedsięwzięcia mające na celu:
•
Zapewnienie maksymalnego
Zapewnienie maksymalnego
bezpieczeństwa ludności;
bezpieczeństwa ludności;
•
Likwidacje skutków napadu powietrznego;
Likwidacje skutków napadu powietrznego;
Zadania te mogą być zrealizowane po przez
Zadania te mogą być zrealizowane po przez
organizacje sprawnych systemów:
organizacje sprawnych systemów:
•
Powiadamiania;
Powiadamiania;
•
Obrony biernej;
Obrony biernej;
•
Obrony czynnej.
Obrony czynnej.
System
System
powiadamiania
powiadamiania
obejmuje:
obejmuje:
•
Wykrycie napadu;
Wykrycie napadu;
•
Rozpoznanie rodzaju środka BST;
Rozpoznanie rodzaju środka BST;
•
Powiadomienie o napadzie.
Powiadomienie o napadzie.
Środki
Środki
obrony biernej
obrony biernej
stanowią:
stanowią:
•
Indywidualne środki
Indywidualne środki
ochrony/maska przeciw
ochrony/maska przeciw
gazowa, odzież ochronna, narzutki z folii
gazowa, odzież ochronna, narzutki z folii
itp../;
itp../;
•
Zbiorowe środki ochrony
Zbiorowe środki ochrony
/
/
schrony i ukrycia
schrony i ukrycia
/;
/;
W skład
W skład
obrony czynnej
obrony czynnej
wchodzą:
wchodzą:
•
Przedsięwzięcia organizacyjno – szkoleniowe;
Przedsięwzięcia organizacyjno – szkoleniowe;
•
Pierwsza pomoc oraz leczenie zatrutych
Pierwsza pomoc oraz leczenie zatrutych
i rannych;
i rannych;
•
Likwidacja skutków napadu chemicznego.
Likwidacja skutków napadu chemicznego.
Środki zapalające.
Środki zapalające.
Środki zapalające także wchodzą w skład
Środki zapalające także wchodzą w skład
broni chemicznej.
broni chemicznej.
Służą do rażenia:
Służą do rażenia:
•
Ludzi;
Ludzi;
•
Infrastruktury;
Infrastruktury;
•
Urządzeń obronnych;
Urządzeń obronnych;
•
Zapasów;
Zapasów;
•
Zasiewów;
Zasiewów;
•
Lasów itp..
Lasów itp..
Do przenoszenia środków
Do przenoszenia środków
zapalających mogą służyć:
zapalających mogą służyć:
•
Bomby lotnicze;
Bomby lotnicze;
•
Pociski artyleryjskie;
Pociski artyleryjskie;
•
Fugasy;
Fugasy;
•
Granaty;
Granaty;
•
Miotacze ognia;
Miotacze ognia;
•
Inne środki przenoszenia ładunków
Inne środki przenoszenia ładunków
bojowych.
bojowych.
Najczęściej stosowane środki
Najczęściej stosowane środki
zapalające to:
zapalające to:
•
Napalm /800-1200
Napalm /800-1200
°
°
C/
C/
bomby, pociski artyleryjskie,
bomby, pociski artyleryjskie,
miotacze ognia, zbiorniki zapalające, fugasy;
miotacze ognia, zbiorniki zapalające, fugasy;
•
Pirożel /1200-1600
Pirożel /1200-1600
°
°
C/
C/
bomby lotnicze;
bomby lotnicze;
•
Magnez /1100-1200
Magnez /1100-1200
°
°
C/
C/
bomby lotnicze, pociski
bomby lotnicze, pociski
artyleryjskie miny, granaty;
artyleryjskie miny, granaty;
•
Termit /3000
Termit /3000
°
°
C/
C/
bomby lotnicze, pociski artyleryjskie,
bomby lotnicze, pociski artyleryjskie,
granaty;
granaty;
•
Fosfor biały /1000-1200
Fosfor biały /1000-1200
°
°
C/
C/
bomby lotnicze,
bomby lotnicze,
pociski artyleryjskie, miny.
pociski artyleryjskie, miny.
Ochrona przed środkami zapalającymi
Ochrona przed środkami zapalającymi
Bojowe środki zapalające wytwarzają bardzo wysoką
Bojowe środki zapalające wytwarzają bardzo wysoką
temperaturę, są trudne do ugaszenia ze względu na swój
temperaturę, są trudne do ugaszenia ze względu na swój
skład. Z reguły gasi się je odcinając dopływ tlenu lub dużą
skład. Z reguły gasi się je odcinając dopływ tlenu lub dużą
ilością wody
ilością wody
(z wyjątkiem
(z wyjątkiem
termitu i fosforu -
termitu i fosforu -
których nie wolno gasić wodą),
których nie wolno gasić wodą),
piaskiem i
piaskiem i
za pomocą gaśnic.
za pomocą gaśnic.
•
Do ochrony ludzi stosuje się:
Do ochrony ludzi stosuje się:
-
-
schrony, podpiwniczenia, stacje metra oraz inne ukrycia;
schrony, podpiwniczenia, stacje metra oraz inne ukrycia;
-
Polowe ukrycia terenowe (transzeje, szczeliny przeciwlotnicze);
Polowe ukrycia terenowe (transzeje, szczeliny przeciwlotnicze);
-
Naturalne ukrycia terenowe (wąwozy, jaskinie, jary itp..)
Naturalne ukrycia terenowe (wąwozy, jaskinie, jary itp..)
-
Indywidualne środki ochrony przed skażeniami i specjalne
Indywidualne środki ochrony przed skażeniami i specjalne
ubiory.
ubiory.
•
Do ochrony sprzętu stosuje się:
Do ochrony sprzętu stosuje się:
-
Przykryte okopy i ukrycia;
Przykryte okopy i ukrycia;
-
Naturalne wąwozy i jary;
Naturalne wąwozy i jary;
-
Płótno brezentowe oraz inne dostępne materiały;
Płótno brezentowe oraz inne dostępne materiały;
-
Środki ppoż. (piasek, wodę, gaśnice itp..)
Środki ppoż. (piasek, wodę, gaśnice itp..)
