background image

 

 

Dokumentacja pracy 

fizjoterapeuty. 

Diagnozowanie sprawności 

motorycznej. Problemy i ich 

rozwiązywanie związane z 

planowaniem, 

przeprowadzaniem i 

kontrolowaniem 

efektywności procesu 

rehabilitacji.

background image

 

 

Dokumentacja w pracy 

Dokumentacja w pracy 

fizjoterapeuty

fizjoterapeuty

1.Obowiazuje ochrona danych osobowych, 

1.Obowiazuje ochrona danych osobowych, 

informacje na temat dokumentacji oraz 

informacje na temat dokumentacji oraz 

odnośnie stanu zdrowia pacjenta są poufne.

odnośnie stanu zdrowia pacjenta są poufne.

2.Musi być czytelna, zawierać dane 

2.Musi być czytelna, zawierać dane 

najistotniejsze, unikać należy umieszczania 

najistotniejsze, unikać należy umieszczania 

informacji zbędnych nie wnoszących nic 

informacji zbędnych nie wnoszących nic 

znaczącego odnośnie stanu i rehabilitacji 

znaczącego odnośnie stanu i rehabilitacji 

osoby badanej.

osoby badanej.

3.Może być przydatna w rozstrzygnięciu 

3.Może być przydatna w rozstrzygnięciu 

spraw wątpliwych, ewentualnych roszczeń 

spraw wątpliwych, ewentualnych roszczeń 

pacjenta, stanowi podstawę do 

pacjenta, stanowi podstawę do 

finansowych rozliczeń z płatnikiem.

finansowych rozliczeń z płatnikiem.

background image

 

 

Dokumentacja musi zawierać:

Dokumentacja musi zawierać:

1.Opis początku i przebiegu choroby (ułatwia 

1.Opis początku i przebiegu choroby (ułatwia 

planowanie terapii, ukazuje jej postęp)

planowanie terapii, ukazuje jej postęp)

2.Zlecenie lekarskie (podstawa do stosowania 

2.Zlecenie lekarskie (podstawa do stosowania 

określonych środków)

określonych środków)

3.Odpowiednie załączniki (kwestionariusze, 

3.Odpowiednie załączniki (kwestionariusze, 

karty badania)

karty badania)

a) Pomiary linijne, kątowe kkg, kkd, kręgosłupa

a) Pomiary linijne, kątowe kkg, kkd, kręgosłupa

b) Siła, wytrzymałość, napięcie mm

b) Siła, wytrzymałość, napięcie mm

c) Rodzaj, lokalizacja objawów bólowych

c) Rodzaj, lokalizacja objawów bólowych

d) Ogólna ocena postawy ciała i lokomocji

d) Ogólna ocena postawy ciała i lokomocji

e) Testów sprawności i prób wytrzymałościowych

e) Testów sprawności i prób wytrzymałościowych

background image

 

 

Dokumentacja pracy 

fizjoterapeuty.

Aby wykonywać zabiegi należy mieć 

skierowanie wystawione przez lekarza.

 

W skierowaniu należy określić:

 

Ogólną liczbę zabiegów, 
Liczbę zabiegów w tygodniu,
Rodzaj zabiegów, 
Cel zabiegów.

background image

 

 

background image

 

 

Rodzaje skierowań

:

Recepta

 - wystawiana, gdy zabiegi są wykonywane poza 

szpitalem.

Formularz szpitalny

 - wystawiany, gdy zabiegi są 

wykonywane w szpitalu. Na formularzu nie jest wymagana 
pieczątka lekarza, natomiast niezbędna jest adnotacja dotycząca 
oddziału i numeru ewidencyjnego pacjenta. 

     

Dane zawarte w Formularzu:

Nazwisko, data urodzenia, adres pacjenta,

Kasa chorych, status pacjenta,

Data wystawienia skierowania,

PESEL

Diagnoza, schorzenia towarzyszące,

Zalecana terapia,

Pieczątka, 

Podpis lekarza.

background image

 

 

Ewidencja leczonych 

osób

Jej prowadzenie obowiązuje w każdym gabinecie. W tej 

księdze rejestruje się pacjentów w kolejności zgłaszania się.

    Ewidencja powinna zawierać: 

• Liczbę porządkową,

• Datę pierwszego zgłoszenia,

• Imię, nazwisko, wiek  pacjenta,

• Nazwisko lekarza kierującego,

• Rozpoznanie,

• Zlecone zabiegi,

• Datę zakończenia leczenia.

background image

 

 

Etapy diagnozowania:

I.

      

 Wywiad 

(badanie podmiotowe)

II.

      

Badanie dla kinezyterapii miejscowej

 (badanie 

przedmiotowe):

    1.  Pomiary linijne:
        - długości,
        - obwodów,
        - inne.
    2. Badanie zakresów ruchów w stawie.
    3. Ocena siły mięśni.
    4. Badanie odruchów i wybrane testy.
    5. Badanie zaburzeń czynnościowych narządu ruchu.

III.

     

Badanie dla potrzeb kinezyterapii 

ogólnousprawniającej:

    1. Badanie wydolności ogólnej.
    2. Badanie globalnych możliwości funkcjonalnych .

IV.

      

Badania specjalne na użytek metod 

kinezyterapeutycznych.

 

background image

 

 

 

Wywiad  (badanie 

podmiotowe):

Wywiad należy przeprowadzić według 

określonego planu:

 Wiek,
 Płeć, 
 Zawód wykonywany (u dzieci i młodzieży szkoła),
 Stan cywilny, 
 Skargi główne, 
 Dolegliwość uboczne,
 Choroby współistniejące i przebyte urazy 

(zwłaszcza ostatnio).

background image

 

 

Badanie Przedmiotowe:

Jest to badanie lekarskie, które polega na 

obmacywaniu, oglądaniu, opukiwaniu i 

osłuchiwaniu pacjenta. Może ono dotyczyć 

zarówno struktur anatomicznych ciała, jak ich 

funkcji.

Dla fizjoterapeuty ważna jest nie tylko ocena 

jednostkowego pomiaru antropometrycznego tj. 

struktury (np. waga i wzrost osobniczy, obwód i 

długość kończyny) czy funkcji (np. siła ścisku 

ręki, zakres ruchu w stawie), ale i również ocena 

zachowania ruchowego osoby niepełnosprawnej. 

Zachowania ruchowe można ocenić na podstawie 

wyników testów czynnościowych.

background image

 

 

Pomiary długości i 

Pomiary długości i 

obwodów kkg i kkd

obwodów kkg i kkd

Metoda pomiaru dokonywana 

Metoda pomiaru dokonywana 

centymetrem.

centymetrem.

Długość względna-długość ze stawem

Długość względna-długość ze stawem

Długość bezwzględna-długość bez stawu

Długość bezwzględna-długość bez stawu

Długość absolutna-długość całej 

Długość absolutna-długość całej 

kończyny

kończyny

background image

 

 

POMIARY DŁUGOŚCI KOŃCZYN: 

Długość

Punkt początkowy:

Punkt końcowy:

względna:

wyrostek barkowy łopatki

wyrostek rylcowaty kości 

promieniowej

bezwzględn

a:

guzek większy kości ramiennej

wyrostek rylcowaty kości 

promieniowej

absolutna:

guzek większy kości ramiennej

koniec opuszki najdłuższego 

palca

ramienia:

guzek większy kości ramiennej

wyrostek łokciowy kości 

łokciowej

przedramien

ia

wyrostek łokciowy kości łokciowej

wyrostek rylcowaty kości 

łokciowej

ręki:

od linii łączącej wyrostki rylcowate kości 

przedramienia

opuszka najdłuższego palca

szerokość 

ręki:

odległość między główka II i V k. śródręcza

 

KOŃCZYNA GÓRNA: 

Długość

Punkt początkowy:

Punkt początkowy:

względna:

kolec biodrowy przedni górny

kostka przyśrodkowa goleni

bezwzględn

a:

krętarz większy kości udowe

kostka boczna goleni

absolutna:

krętarz większy kości udowej

zewnętrzna krawędź stopy- wysokość 

kostki bocznej

uda:

krętarz większy kości udowej

szpara stawu kolanowego po stronie 

bocznej

goleni:

szpara stawu kolanowego po stronie 

przyśrodkowej

kostka przyśrodkowa goleni

stopy:

guz piętowy po stronie podeszwowej

koniec opuszki najdłuższego palca

szerokość 

stopy:

od główka I kości śródstopia

główka V kości śródstopia

KOŃCZYNA DOLNA: 

background image

 

 

Testy Kodowane

Na ich podstawie oceniamy funkcje badanego - 

subiektywnie i arbitralnie ustalonej punktacji.

Testy Kodowane dzielimy na:

 Test Lovetta, 

 Skala Ashwortha,

 Wskaźnik Barthela,

 FIM – Pomiar niezależności funkcjonalnej, 

 Skala uszkodzeń ASIA,

 Analogowa skala bólu.

background image

 

 

Na czym polega test 

Lovetta?

Test Lovetta jest metodą oceny siły mięśni 

szkieletowych w skali 6-stopniowej, tj. 

od 0

do 5

o.

 Jest to subiektywna ocena 

siły mięśniowej. Opiera się na badaniu 

ręcznym poszczególnych mięśni w 

określonych pozycjach i przy określonym 

ruchu. W każdym ruchu jest jeden 

mięsień, który głównie za tę czynność 

odpowiada. Poprzez odpowiednią 

pozycję izoluje się go od innych mięśni.

background image

 

 

Skala Testu Lovetta:

Lovett rozróżnia następujące 

stopnie siły mięśnia:

0º - to brak czynnego skurczu 

mięśnia.

 1º - ślad czynnego skurczu mięśnia.
 2º - wyraźny skurcz mięśnia i 

zdolność wykonania ruchu przy 

pomocy i odciążenia odcinka 

ruchomego.

   - zdolność do wykonywania 

ruchu czynnego samodzielnego z 

pokonaniem ciężkości danego 

odcina

   - zdolność do wykonania 

czynnego ruchu z pewnym 

oporem

   - prawidłowa siła, tj. zdolność 

wykonywania czynnego ruchu z 

pełnym oporem

.

Skala ta może być 

wyrażona w 

procentach i wtedy:  

0º  = 0%

1º = 10%

2º = 25% 

  

   3º = 50%  

4º = 75%

    

5º = 100%

background image

 

 

Skala Ashwortha

Skalę Ashwortha wykorzystuje się 

przy dokumentowaniu stopnia 

wzmożenia napięcia 

mięśniowego, czyli spastyczności.

background image

 

 

Opór przy biernym zginaniu 

kończyny:

Punkty:

Brak

1

Zwiększony, kończynę zgina 
się z łatwością

2

Zwiększony, kończynę zgina 
się z trudnością

3

Sztywność, kończyny zgiąć 
nie można

4

background image

 

 

Wskaźnik Barthela

Jest to najbardziej efektywny wskaźnik w 

ocenie stopnia niepełnosprawności 

ruchowej. Wartości punktowe są 

związane z czasem i ilością pomocy 

fizycznej, potrzebnymi pacjentowi do 
wykonywania 10 czynności. Za pełną 

niezależność przy wykonywaniu każdej z 

tych czynności pacjent otrzymuje 100 

punktów

.

background image

 

 

Czynność:

Wykonuje:

sa

m

przy 

pomocy

1. Spożywanie posiłków

10

5

2. Przenoszenie się z wózka kołowego na 

łóżko i z powrotem.

15

10-5

3. Czynności toaletowe (mycie twarzy, 

czesanie, czyszczenie zębów).

5

0

4. Siadanie i wstawanie z sedesu oraz 

wykonywanie czynności toaletowych.             

     

10

5

5. Kąpanie się.

5

0

6. Kroczenie po powierzchni równej, płaskiej 

(jeżeli pacjent nie chodzi, to poruszanie się 

na wózku kołowym).

5

0

7. Wchodzenie i schodzenie po schodach.

10

5

8. Ubieranie się (włącznie z wiązaniem 

sznurowadeł).

10

5

9. Kontrolowanie oddawania stolca.

10

5

10. Kontrolowanie oddawania moczu.

10

5

background image

 

 

FIM 

(Functional Independence 

Measure)

 - Pomiar 

niezależności funkcjonalnej

Jest to metoda stosowana do 

oceny efektów rehabilitacji 

medycznej pacjentów. 

Podstawową oceny według skali 

FIM jest konieczność korzystania 

z pomocy osoby drugiej lub brak 

takiej potrzeby.

background image

 

 

background image

 

 

Skala uszkodzeń ASIA

 

Skala uszkodzeń ASIA (Scale of Neurological Impairment) 

opracowuje standardy oceny i klasyfikacji urazów rdzenia 

kręgowego. 

Skala ASIA  ocenia  poziom  funkcji  ruchowych,  odruchowych  i  

czuciowych  osób  chorych. Badając  funkcje  ruchowe  przyznaje 

 się  od    „0”  do  „5”  punktów  oceniając  zakres  ruchu  i 

 siłę  mięśniową       mięśni  kluczowych  dla  każdego 

 segmentu. 

Uszkodzenia zostały oznaczone kolejnymi literami alfabetu:

A.

Uszkodzenie całkowite

B.

Uszkodzenie tylko czuciowe 

C.

Ruchowa bezużyteczność

D.

Ruchowa użyteczność

E.

Odnowa 

background image

 

 

A

Całkowite: 

Brak funkcji ruchowych i czuciowych w krzyżowych 

odcinkach    S4 – S5.

B

Niecałkowite:

Zachowane funkcje czuciowe przy braku ruchowych, poniżej 

poziomu neurologicznego, sięgających do krzyżowych 

odcinków   S4 –S5.

C

Niecałkowite:

Zachowane funkcje ruchowe poniżej poziomu 

neurologicznego, większość mięśni podstawowych poniżej 

poziomu neurologicznego wykazuję siłę mięśniową mniejszą 

niż 3 stopnie.

D

Niecałkowite:

Zachowane funkcje ruchowe poniżej poziomu 

neurologicznego większość mięśni podstawowych poniżej 

poziomu neurologicznego wykazuję siłę mięśniową równą 

bądź wyższą niż 3 stopnie.

E

Normalne:

Funkcje ruchowe i czuciowe w normie.

background image

 

 

Analogowa Skala Bólu

Analogowa skala bólu służy do pomiaru natężenia bólu. Do 

pomiaru wykorzystywane są różnego typu skale. Ocena 

stopnia natężenia bólu może być przedstawiona przez 

pacjenta za pomocą odpowiedniej skali.

 

               

I—I—I—I—I—I—I—I—I—I—I 

                                    0          1            2          3          4          5          6           7           8         9        10

Do najczęściej stosowanych zaliczymy:

 Skalę opisową,

 Skalę numeryczną, 

 Graficzną skalę opisową,

 Wzrokowo- analogiczną.

background image

 

 

Ważniejsze objawy przydatne 

w praktyce fizjoterapeutycznej

1)Objaw Trendelenburga-brak stabilizacji miednicy 

po stronie podporowej(w staniu 

jednonożnym),wskutek utraty podparcia dzwigni 

lub jej niezrównoważenia.

2)Objaw Duchennea-wyraz kompensacyjnego 

przemieszczenia segmentów ciała w przypadku 

niedostatecznej stabilizacji miednicy w 

płaszczyżnie czołowej(opadanie miednicy w 

jednonożnym staniu,po stronie nogi wolnej.

3)Objaw Laseguea-dotyczy reakcji bólowej w trakcje 

biernego unoszenia nogi wyprostowanej w 

kolanie.Ból może się pojawić w dowolnym odcinku 

nerwu kulszowego

background image

 

 

Testy Instrumentalne:

Testy Instrumentalne służą do 

oceny funkcji motorycznych 

człowieka. Wyniki dotyczą oceny 

mechanizmów odpowiadających 

za utrzymanie równowagi ciała, 

kroczenie i wykonywanie ruchów 

mimowolnych i dowolnych.

background image

 

 

Testy funkcjonalne

Testy funkcjonalne 

stosowane są w celu oceny 

całego organizmu. Zostały 

opracowane liczne testy 

funkcjonalne

.

background image

 

 

Sprawność motoryczna

Sprawność motoryczna

   

   

Sprawność motoryczna jest ujęciem 

Sprawność motoryczna jest ujęciem 

kompleksowym w odniesieniu do ruchu 

kompleksowym w odniesieniu do ruchu 

człowieka. Skupia wszystkie sprawności, 

człowieka. Skupia wszystkie sprawności, 

których wysoki poziom warunkuje 

których wysoki poziom warunkuje 

poziom sprawności motorycznej. 

poziom sprawności motorycznej. 

Obszerność sprawności motorycznej w 

Obszerność sprawności motorycznej w 

odniesieniu do ruchu człowieka sprawia, 

odniesieniu do ruchu człowieka sprawia, 

że wyodrębnia się tzw. zdolności 

że wyodrębnia się tzw. zdolności 

motoryczne, które obrazują obszar 

motoryczne, które obrazują obszar 

oddziaływania na strefę ruchową 

oddziaływania na strefę ruchową 

człowieka oraz poziom samej sprawności 

człowieka oraz poziom samej sprawności 

motorycznej.

motorycznej.

background image

 

 

Cechy Motoryczne

Cechy Motoryczne

a) Siła

a) Siła

b) Wytrzymałość

b) Wytrzymałość

c) Zwinność

c) Zwinność

d) Szybkość

d) Szybkość

e) Skoczność

e) Skoczność

f) Gibkość

f) Gibkość

background image

 

 

Diagnozowanie sprawności 

Diagnozowanie sprawności 

motorycznej

motorycznej

1.Ruchomość stawowa wg. Kaltenborna

1.Ruchomość stawowa wg. Kaltenborna

0-brak ruchomości

0-brak ruchomości

1-poważne ograniczenie ruchomości

1-poważne ograniczenie ruchomości

2-nieznaczne ograniczenie ruchomości

2-nieznaczne ograniczenie ruchomości

3-ruchomość normalna

3-ruchomość normalna

4-nieznaczne podwyższenie ruchomości

4-nieznaczne podwyższenie ruchomości

5-poważne podwyższenie ruchomości

5-poważne podwyższenie ruchomości

6-całkowita niestabilność

6-całkowita niestabilność

background image

 

 

Etapy diagnozowania 

sprawności motorycznej

a) Podmiotowe (wywiad)
b) Przedmiotowe (oględziny, palpacyjne, 

pomiary długości, obwodów, zakresy 

ruchów, siła mm, testy diagnostyczne, 

wypełnianie skal czynnościowych)

c) Badania dodatkowe 
   (RTG, ultrasonografia, tomografia 

komputerowa, rezonans magnetyczny, 

endoskopia)

background image

 

 

Metoda SFTR

Metoda SFTR

S- sagitalis (strzałkowa)

S- sagitalis (strzałkowa)

F- frontalis (czołowa)

F- frontalis (czołowa)

T- transversalis (poprzeczna)

T- transversalis (poprzeczna)

R- rotation (rotacja)

R- rotation (rotacja)

Pomiar zakresu ruchu w stawach kończyn i 

Pomiar zakresu ruchu w stawach kończyn i 

kręgosłupa.

kręgosłupa.

1-ruchy wyprostu i od ciała zapisuje się pierwsze

1-ruchy wyprostu i od ciała zapisuje się pierwsze

2-ruchy zgięcia i do ciała jako ostatnie

2-ruchy zgięcia i do ciała jako ostatnie

3-pozycja wyjściowa-pozycja zerowa najczęściej 

3-pozycja wyjściowa-pozycja zerowa najczęściej 

znajduję się w środku całego zapisu.

znajduję się w środku całego zapisu.

POMIAR DOKONYWANY JEST ZA POMOCĄ 

POMIAR DOKONYWANY JEST ZA POMOCĄ 

GONIOMETRU.

GONIOMETRU.

background image

 

 

Główne Problemy związane 

z Procesem Rehabilitacji

 Niedokładne pomiary, np. źle dobierając punkty kostne przy 

pomiarach. 

 Błędnie lub zbyt szybko postawiona diagnoza. 

 Przyjęcie założenia, że przebieg każdej choroby jest taki 

sam .

 Źle przeprowadzony wywiad i rozpoznanie. 

 Terapeuci zwykle mają za mało czasu na jednego pacjenta 

żeby co jakiś czas sprawdzać czy rehabilitacja przynosi 

efekty. Do tego sprawdzani powinni używać tych samych 

testów w odpowiednich pozycjach! 

 Zły dobór pozycji i stabilizacji ma wpływ na całą 

diagnostykę i jej sprawdzanie podczas terapii! 

 Po złym zdiagnozowaniu pacjenta, dochodzi do złego 

zaplanowania całej terapii!

background image

 

 

Zapobieganie błędom w 

procesie rehabilitacji

 Należy do każdego przypadku podchodzić 

indywidualnie, a także jak to tylko możliwe 

często kontrolować stan pacjenta (poprzez 

wykonywanie różnych testów i badań).

 Do badań i testów powinno używać się 

tych samych przyrządów.

 Dokładność przy całej diagnozie, badaniu, 

planowaniu i przeprowadzaniu całej 

rehabilitacji z pacjentem. 

 Znajomość anatomii która jest potrzebna 

przez i podczas całej terapii.

background image

 

 

Normy postępowania

Normy postępowania

1.Należy stwierdzić co można zrobić dla pacjenta

1.Należy stwierdzić co można zrobić dla pacjenta

2.Prawidłowa ocena jego stanu (np.rodzaj i stopień 

2.Prawidłowa ocena jego stanu (np.rodzaj i stopień 

dysfunkcji, konsultacja z innymi specjalistami)

dysfunkcji, konsultacja z innymi specjalistami)

3.Prawidłowy dobór form, metod terapii, 

3.Prawidłowy dobór form, metod terapii, 

systematyczne i poprawne ich wykonanie

systematyczne i poprawne ich wykonanie

4.Zmiana form, środków w zależności od 

4.Zmiana form, środków w zależności od 

uzyskiwanych efektów z uwzględnieniem nowego 

uzyskiwanych efektów z uwzględnieniem nowego 

celu

celu

5.Indywidualne podejście do każdego przypadku, 

5.Indywidualne podejście do każdego przypadku, 

dobry kontakt z pacjentem

dobry kontakt z pacjentem

background image

 

 

Wnioski

Wnioski

1.Założenie że przebieg każdej choroby 

1.Założenie że przebieg każdej choroby 

jest taki sam to błąd

jest taki sam to błąd

2.Pacjent nie powinien być prowadzony 

2.Pacjent nie powinien być prowadzony 

jednocześnie przez kilku terapeutów, 

jednocześnie przez kilku terapeutów, 

poświęcić mu należy wystarczająco 

poświęcić mu należy wystarczająco 

czasu

czasu

3.Nieprawidłowo,niedokładnie wykonane 

3.Nieprawidłowo,niedokładnie wykonane 

testy, pomiary, postawiona diagnoza 

testy, pomiary, postawiona diagnoza 

wpływa na całą rehabilitację, brak 

wpływa na całą rehabilitację, brak 

umiejętności ze strony terapeuty.

umiejętności ze strony terapeuty.

background image

 

 

Wnioski

Wnioski

4.Zmiana form, środków itd.W zależności od 

4.Zmiana form, środków itd.W zależności od 

wyników badań z uwzględnieniem nowego 

wyników badań z uwzględnieniem nowego 

celu

celu

5.”Primum non nocere”-Po pierwsze nie 

5.”Primum non nocere”-Po pierwsze nie 

szkodzić

szkodzić

6.Wymagane jest mistrzostwo w postaci 

6.Wymagane jest mistrzostwo w postaci 

pomysłu zrodzonego z nauki i doświadczenia.

pomysłu zrodzonego z nauki i doświadczenia.

7.Fakt że pacjent oczekuje zbyt długo na 

7.Fakt że pacjent oczekuje zbyt długo na 

przeprowadzenie rehabilitacji jest obecnie 

przeprowadzenie rehabilitacji jest obecnie 

największym problemem

największym problemem

background image

 

 

Dziękujemy za 
uwagę 

Kamil Laska

Stanisław Szorc

Mariusz Szulc


Document Outline