1

. PODSTAWOWE POJECIA I 

DEFINICJE. REHABILITACJA 

MEDYCZNA, 

PSYCHOLOGICZNA, 

PEDAGOGICZNA, 

ZAWODOWA, SPOŁÓECZNA I 

ICH SKŁADOWE. MIEJSCE 

FIZJOTERAPII W PROCESIE 

REHABILITACJI. ZNACZENIE I 

PODZIAŁ 

FIZJOPROFILAKTYKI.

Podstawowe pojęcia i 

definicje

FIZJOTERAPIA

 – (physis = natura, therapeia = 

lecznie)  polega na wykorzystaniu ruchu oraz 
innych czynników fizycznych w celach 
leczniczych. 

 Rehabilitacja

 (habilis = sprawny, re= coś ponownego) 

oznacza przywracanie sprawności oraz przywracanie osób 
niepełnosprawnych do normalnego życia w społeczeństwie i 
samodzielności

 Kalectwo

 – (niedorozwój) brak lub nieodwracalne 

uszkodzenie narządu lub części ciała powodujące trwałe 
uszkodzenie.

 Inwalidztwo

- oznacza częściową lub całkowitą 

niezdolność do wykonywania pracy zawodowej 
spowodowaną długotrwałym, lub trwałym naruszeniem 
sprawności

 Uszkodzenia

- określa przejściową, lub trwałą utratę 

struktury lub funkcji psychologicznej, fizjologicznej lub 
anatomicznej.

Ograniczenia 

– wynikają z zaburzeń oraz 

uszkodzeń i dotyczą zmniejszenia możliwości 
wykonywania różnych czynności w taki sposób 
jake uznaje się za normalne.

Upośledzenia- 

oznaczają utratę sprawności 

oraz pewne ograniczenia w strefie aktywności 
społecznej, spowodowane uszkodzeniem bądź 
zaburzeniem.

Niepełnosprawność 

– (wg ONZ) to stan w 

którym z powodu wad wrodzonych bądź nabytych 
fizycznych lub umysłowych zdolności – osoba jest 
całkowicie lub częściowo nie zdolna do 
samodzielnego życia.

 Osoba niepełnosprawna 

–osoba której 

w skutek ograniczenia sprawności organizmu 
fizycznej lub psychicznej, występują utrudnienia w 
pełnieniu ról społecznych   

Rehabilitacja medyczna, 

psychologiczna, 

pedagogiczna, zawodowa, 

społeczna i ich składowe

.

Rehabilitacja medyczna (lecznicza) 

– 

są to czynności lecznicze (prowadzone w 

odpowiednich placówkach np. szpital, 
przychodnia) przywracające osobę 
niepełnosprawną do normalnego życia w 
społeczeństwie lub tworzenie dla niej 
warunków do samodzielnego bytu 

Rehabilitacja psychologiczna – 

w 

czasie procesu tej rehabilitacji pacjent ma 
możliwość zaakceptować siebie i swoją 
niepełnosprawność. Ma to duży wpływ na 
współprace z personelem terapeutycznym.

Rehabilitacja pedagogiczna – 

celem jest stworzenie warunków kształcenia 
się  dzieci i młodzieży. Ułatwienie dziecku 
powrotu do szkoły po długotrwałym leczeniu. 
W tego rodzaju rehabilitacji pomagają liczne 
szkoły integracyjne 

Rehabilitacja zawodowa 

– 

jest to 

stworzenie warunków do wykonywania pracy 
zawodowej przez osoby niepełnosprawne lub ich 
ułatwienie ( poradnictwo zawodowe, 
przekwalifikowanie, wybór optymalnego 
zatrudnienia

Rehabilitacja społeczna – 

jest to pełna 

integracja osób niepełnosprawnych w 
społeczeństwie, zmierza do przywrócenia 
samodzielności społecznej osobie która została jej 
pozbawiona. Rehabilitacja ta obejmuje również 
edukację osób zdrowych, aby w pełni 
zaakceptowały osoby niepełnosprawne i 
zrozumiały ich potrzeby

Miejsce fizjoterapii w 

procesie rehabilitacji

Fizjoterapia jest nie tylko podstawą 

rehabilitacji, ale również niezbędnym 
uzupełnieniem leczenia prowadzonego 
przy użyciu środków farmakologicznych 
i metod operacyjnych.

Fizjoterapia łączy leczenie za pomocą 

różnych form ruchu (kinezyterapię) z 
leczeniem czynnikami fizykalnymi 
(fizykoterapię) i masażem leczniczym.

Kinezyterapia

Podstawą są ćwiczenia ruchowe będące 

środkiem leczniczym wpływającym na cały 

organizm. Zadaniem ćwiczeń ruchowych 

jest usunięcie niesprawności fizycznej w 

maxymalnym stopniu oraz przygotowanie 

do dalszej rehabilitacji 

np. społecznej

Kinezyterapię dzielimy na: 

Miejscową – wysiłki lokalne np. 

Zwiększenie ruchów w stawie kolanowym

Ogólną – wysiłki ogólne wpływające na 

ogólną wydolność chorego, zwiększoną 

czynność układu krążenie itp..

Fizykoterapia w rehabilitacji:

Termoterapia
Krioterapia
Elektroterapia
Magnetoterapia
Biostymulacja laserowa
Ultradźwięki

Fizjoterapia ma charakter 

interdyscyplinarny, w związku z czym 
wymaga ścisłego współdziałania 
lekarzy specjalistów medycyny 
fizykalnej i rehabilitacji. 

Metody fizjoterapii pobudzają i 

usprawniają fizjologiczne, naturalne 
mechanizmy samoobrony i zdrowienia 
organizmu.

Fizjoprofilaktyka

 Jest działem medycyny fizykalnej, w 

którym

naturalne i wytworzone sztucznie 

czynniki fizyczne 

wykorzystuje się do zaspokajania 

potrzeb ustroju 

lub do zwiększenia jego odporności. 

Fizykalne metody 

diagnostyczne – badają i 

rejestrują zjawiska fizyczne 

zachodzące w organizmie 

ludzkim w sposób naturalny i 

wywołany sztucznie. 

CZYNNIKI FIZYCZNE

termiczne – energia cieplna 

przekazywana drogą przewodzenia, 

przenoszenia, promieniowania lub wytwarzania 

w tkankach pod wpływem przepływu prądu, 

oddziaływania pól elektrycznych (i 

magnetycznych),

 fotochemiczne – reakcje powstające w 

tkankach pod wpływem promieniowania,

 elektryczna – zmiany fizykochemiczne 

powstające w tkankach pod wpływem przepływu 

prądu (przesunięcia jonów),

 mechaniczne i kinetyczne – czynniki 

oddziaływujące wywołane pod wpływem ruchu 

(bierny i wspomagający),

 ponadto: chemiczne, dźwiękowe, 

hydrostatyczne (hydrodynamiczne), 

klimatyczne, psychiczne. 

DZIĘKUJEMY ZA 

UWAGĘ!

Bibliografia

• „Fizjoterapia” – A. Straburzyńska-Lupa, G. 

Straburzyński, Wydawnictwo Lekarskie 
PZWL

• „Rehabilitacja medyczna” – J. Kiwerski, 

Wydawnictwo Lekarskie PZWL

• „Podstawy fizjoterapii” – J.Nowotny, 

Wydawnictwo  Kasper