background image

FINANSE 

PRZEDSIĘBIORSTW

WYKŁAD 2

background image

 

 

FINANSE 

PRZEDSI

Ę

BIORSTW

I.

RODZAJE PRZEDSIĘBIORSTW

II.

SPRAWOZDANIA FINANSOWE I ICH ANALIZA

III.

WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE

IV.

ANALIZA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

V.

FINANSOWANIE FIRMY

VI.

RYNEK KAPITAŁOWY W POLSCE

VII.

MIĘDZYNARODOWE RYNKI FINANSOWE

VIII.

RYZYKO KURSOWE DZIAŁALNOŚCI 

ZAGRANICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTWA

IX.

ZALICZENIE (12 grudnia 2008)

X.

FINANSE GOSPODARSTW DOMOWYCH

background image

 

 

II. SPRAWOZDANIA 
FINANSOWE I ICH ANALIZA

1.

BILANS

2.

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

3.

ANALIZA SPRAWOZDAN 
FINANSOWYCH

background image

 

 

Elementy sprawozdania 
finansowego:

Bilans

Rachunek zysków i strat

Zestawienie zmian w kapitale własnym

Rachunek przepływów pieniężnych

Omówienie polityki księgowej i informacja 

podatkową.

ZASADA  MEMORIALU  -skutki  transakcji  oraz  innych  zdarzeń 

ujmuje  się  z  chwilą  wystąpienia  (a  nie  w  momencie  wpływu 

lub wypływu środków pieniężnych) 

background image

 

 

1. BILANS

Bilans = informacja o sytuacji majątkowej i finansowej 

jednostki.

Obejmuje: 

składniki majątku

 danej jednostki oraz 

źródła finansowania

 tego majątku. 

Aktywa

 = zasoby, którymi dysponuje jednostka, 

Pasywa

 = kapitały własne i zobowiązania.

Bilans sporządzany jest na podstawie 

ewidencji 

księgowej

 wszystkich operacji gospodarczych 

zaistniałych w danym roku obrotowym. Dane te, zebrane 

w formie zestawienia obrotów i sald, stanowią 

bezpośrednią podstawę sporządzania bilansu.

Podstawowe składniki aktywów i pasywów wykazuje się w 

bilansu według 

rzeczywistego stanu na ostatni dzień 

roku obrotowego

, zgodnie ze stanem ewidencyjnym i  

po uzgodnieniu z wynikami przeprowadzonej 

inwentaryzacji. 

background image

 

 

1. BILANS cd

Aktywa =majątek trwały + majątek obrotowy

Zestawione są według kryterium 

rosnącej płynności

czyli od najtrudniejszych do spieniężenia składników 

aktywów trwałych, przez zapasy i należności do 

środków pieniężnych (najbardziej płynnych). 

Pasywa = kapitał własny +zobowiązania i 

rezerwy na zobowiązania

Zestawione są według kryterium 

rosnącej 

wymagalności

, czyli począwszy od kapitałów 

własnych, które nie są wymagane, przez rezerwy i 

zobowiązania długoterminowe, aż do zobowiązań 

krótkoterminowych (wymaganych wkrótce).

background image

 

 

background image

 

 

AKTYWA

Wartości niematerialne i prawne – prawa majątkowe 

nadające się do gospodarczego wykorzystania, o 

przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym 

niż rok, takie jak:

– autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje

– prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów 

użytkowych oraz zdobniczych

– know-how

Rzeczowe aktywa trwałe – środki trwałe, o przewidywanym 

okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, takie jak:

– nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego 

gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością 

lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego 

oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego

– maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy

– ulepszenia w obcych środkach trwałych

– inwentarz żywy 

background image

 

 

AKTYWA cd

Należności długoterminowe – kontrolowane przez jednostkę 

zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które 

spowodują  w przyszłości wpływ do jednostki korzyści 

ekonomicznych

Inwestycje długoterminowe – aktywa nabyte w celu osiągania 

korzyści ekonomicznych wynikających z przyrostu wartości tych 

aktywów, uzyskania z nich przychodów w formie odsetek, 

dywidend lub innych pożytków, a w szczególności:

– aktywa finansowe (udziały, akcje, inne papiery wartościowe, udzielone 

pożyczki, itp.)

– te nieruchomości i wartości niematerialne i prawne, które nie są 

użytkowane przez jednostkę , lecz zostały nabyte w celu osiągnięcia z 

nich korzyści

Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe – część kosztów 

lub odroczonego podatku dochodowego, które dopiero w 

przyszłości będą zmniejszać kapitał własny, ale przejściowo są 

aktywowane, tzn. zaliczane do aktywów bilansu.

background image

 

 

AKTYWA cd

Zapasy – rzeczowe aktywa obrotowe – materiały nabyte w celu 

zużycia w ciągu kolejnego roku obrotowego na własne potrzeby, 

wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty gotowe 

(wyroby i usługi) zdatne do sprzedaży lub w toku produkcji, 

półprodukty oraz towary nabyte w celu odsprzedaży w stanie 

nieprzetworzonym, w szczególności:

– materiały
– półprodukty i produkty w toku
– produkty gotowe
– towary
– zaliczki na dostawy

Należności krótkoterminowe – ogół należności z tytułu dostaw i 

usług, które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy

Inwestycje krótkoterminowe – aktywa nabyte w celu osiągania 

korzyści ekonomicznych wynikających z przyrostu wartości tych 

aktywów, uzyskania z nich przychodów w formie odsetek, dywidend 

lub innych pożytków w ciągu 12 miesięcy

Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe – czas 

aktywowania wynosi do 12 miesięcy 

background image

 

 

PASYWA 

Kapitał własny = aktywa netto 

= aktywa – zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

Rezerwy na zobowiązania – zobowiązania, których termin 

wymagalności lub kwota nie są pewne. Rezerwy tworzy się na 

pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe 

zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny 

oszacować, a w szczególności na stary z transakcji 

gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, 

poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się 

postępowania sądowego

Zobowiązania długoterminowe – obowiązek wykonania 

świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują 

wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów 

jednostki później niż w ciągu przyszłych 12 miesięcy. 

background image

 

 

PASYWA cd

Zobowiązania krótkoterminowe – obowiązek 
wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, 
które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub 
przyszłych aktywów jednostki w ciągu przyszłych 12 
miesięcy.

Rozliczenia międzyokresowe – koszty lub przychody 
dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych oraz 
przypadające na ten okres sprawozdawczy oraz 
przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które 
jeszcze nie zostały poniesione.

background image

 

 

ZADANIA ZWIĄZANE Z 

KONSTRUKACJĄ BILNASU

background image

 

 

2. RACHUNEK ZYSKÓW I 
STRAT

Wykazany w bilansie wynik działalności danej 

jednostki gospodarczej, przedstawiony jest w 

formie analitycznej w sprawozdaniu zwanym 

rachunkiem zysków i strat. 

W sprawozdaniu tym zamieszczone są dane 

pozwalające określić, 

co składało się na zysk 

lub stratę bilansową netto

Rachunek może być sporządzany według wariantu 

porównawczego lub kalkulacyjnego. Zależy to 

przede wszystkim od zasad ewidencji kosztów. 

background image

 

 

A.

Przychody netto ze sprzedaży

Przychody netto ze sprzedaż produktów
Zmiana stanu produktów
Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby 
jednostki
Przychody netto ze sprzedaż towarów i materiałów

B.

Koszty działalności operacyjnej

Amortyzacja
Zużycie materiałów i energii
Usługi obce
Podatki i opłaty
Wynagrodzenia
Ubezpieczenia i inne świadczenia
Pozostałe koszty rodzajowe
Wartość sprzedanych towarów i materiałów

C.

Zysk (strata) ze sprzedaży (A-B)

D. 

Pozostałe przychody operacyjne

Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
Dotacje
Inne przychody operacyjne

E.

Pozostałe koszty operacyjne

Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
Aktualizacja niefinansowych aktywów trwałych
Inne koszty operacyjne

F.

Zysk (strata) na działalności operacyjnej (C+D-E)

RA

C

H

N

EK

 Z

YS

K

 

Ó

 W

 I S

TR

AT

background image

 

 

G. Przychody finansowe

Dywidendy i udziały w zyskach
Odsetki
Zysk ze zbycia aktywów finansowych
Aktualizacja wartości aktywów 

finansowych

Inne

H. Koszty finansowe

Odsetki
Strata ze zbycia aktywów finansowych
Aktualizacja wartości aktywów 

finansowych

Inne

I.

Zysk (strata) na działalności gospodarczej 
(F+G+H)

J.

Wynik zdarzeń nadzwyczajnych

K. Zysk (strata) brutto (I+J)

L. Podatek dochodowy

M. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku

N. Zysk (strata) netto (K-L-M) 

RA

C

H

N

EK

 Z

YS

KO

W

 I S

TR

AT

 c

d

background image

 

 

Przez działalność operacyjną rozumie się podstawowy rodzaj działalności jednostki 

oraz inne rodzaje działalności, niezaliczone do działalności inwestycyjnej lub 

finansowej

Pozostałe przychody i koszty operacyjne – związane pośrednio ze zwykłą 

działalnością operacyjna: np.: działalność socjalna, odszkodowania, kary umowne, 

darowizny, pewne dotacje i subwencje, opłaty i koszty postępowania sadowego, 

sprzedaż środków trwałych, sprzedaż wartości niematerialnych i prawnych

Przychody i koszty finansowe związane są z działalnością finansową jednostki 

(zaciąganie kredytów i pożyczek, odsetki za zwłokę, zakup papierów wartościowych, 

nabywanie udziałów, różnice kursowe). Działania te są prowadzone w oczekiwaniu, 

że w ten sposób jednostka osiągnie wyższe przychody i zyski, niż gdyby środki 

pieniężne były angażowane w działalność operacyjną lub inwestycje rzeczowe

Zyski i straty nadzwyczajne - powstające na skutek zdarzeń trudnych do 

przewidzenia, poza działalnością operacyjna  jednostki i niezwiązane z ogólnym 

ryzykiem jej prowadzenia. Przykładowo, do zysków nadzwyczajnych należą 

m.in.:odszkodowania z tytułu strat nadzwyczajnych; w przypadku zniszczenia 

maszyn - odzyski w postaci złomu; przychody ze sprzedaży zorganizowanej części 

przedsiębiorstwa, np. jednego z jego wydziałów, oddziałów, ośrodków wczasowych 

(taki przychód nie jest efektem regularnej działalności przedsiębiorstwa). 

Przykładowe straty nadzwyczajne: zmiany metod produkcji, postanowienia 

postępowania układowego lub naprawczego.

background image

 

 

koszt wytworzenia sprzedanych 

produktow, 

koszty sprzedazy, 

koszty ogolnego zarzadu 

zysk (strata) na sprzedazy 

przychod ze sprzedazy 

produktow, towarow i 

materialow 

pozostale koszty operacyjne 

pozostale przychody opreacyjne 

zysk (strata) na dzialalnosci operacyjnej 

koszty finansowe 

przychody finansowe 

zysk (strata) na dzialalnosci 

finansowej 

zysk (strata) na dzialalnosci 

gospodarczej 

zyski nadzwyczajne 

straty nadzwyczajne 

zysk (strata) brutto 

podatek dochodowy 

zysk (strata) netto 

DO B

ILAN

SU

background image

 

 

amortyzacja

Środki trwale w procesie gospodarczym stopniowo ulegają zużyciu. Tracą swoja wartość i 

przenoszą ja na wytwarzany produkt.

Koszt zużycia środków trwałych to amortyzacja. 

Amortyzacja jest kosztem niepieniężnym (to znaczy nie pociąga za sobą wydatków w bieżącym 

okresie). Jednak jako koszt rachunkowy, powoduje zmniejszenie dochodu a wiec i podatku.

Amortyzacja powinna byc źródłem finansowanie inwestycji odtworzeniowych. Z pomocą 

amortyzacji nakłady na zakup czy wytworzenie środka trwałego są stopniowo zaliczane w koszty 

poszczególnych okresów, co pozwala (przynajmniej teoretycznie) zgromadzić fundusze na zakup 

nowych środków trwałych po całkowitym zamortyzowaniu starych.

Podstawowe metody ustalania amortyzacji:

liniowa (równomierna): zakłada, ze środek trwały zużywa się przez cały okres eksploatacji 

w takim samym stopniu. Comiesięczne, równe odpisy według stawek ustalanych przez MF dla 

poszczególnych grup i rodzajów środków trwałych w Klasyfikacji Rodzajowej Śródków Trwałych.

degresywna (przyspieszona): stawki malejące, w przypadku niektórych środków, np 

urządzenia techniczne, środki transportu (z wyjątkiem samochodów osobowych), narzędzia. 

Dzięki tej metodzie występuje przyspieszenie naliczenia amortyzacji w pierwszych latach 

użytkowania srodków.

         indywidualna, progresywna, naturalna

background image

 

 

3. ANALIZA SPRAWOZDAŃ 
FINANSOWYCH

Dane wynikające ze sprawozdań finansowych są 

podstawą 

oceny sytuacji majątkowej i 

finansowej

 danej jednostki, a w 

szczególności wielkości i struktury majątku, 

zabezpieczenia jednostki przed przyszłymi 

stratami czy ryzykiem gospodarczym, a także 

wpływu zadłużenia na sytuację finansową. 

Ocena pozycji firmy jest dokonywana przez:

a) czytanie bilansu i rachunku zysków i strat
b) analizę wskaźnikową 

background image

 

 

a)    CZYTANIE BILANSU I 
RACHUNKU ZIS

z bilansu – można odczytać m.in. które pozycje 

w majątku jednostki dominują, jaki jest stan 

zapasów, jak kształtują się należności i 

zobowiązania, czy jednostka ma długi 

przeterminowane, w jakiej wysokości posiada 

kapitały, czy zaciąga kredyty, czy udziela 

pożyczek.

z rachunku zis – można odczytać m.in. na jakim 

poziomie i z jakich tytułów osiągnięto przychody, 

jakie były koszty uzyskania tych przychodów, na 

jakim poziomie ukształtował się wynik finansowy.

background image

 

 

Analiza pozioma i pionowa

Analiza pozioma= porównywanie poszczególnych pozycji w 

różnych okresach obrachunkowych lub z danymi 

przewidywanymi w roku następnym. Chodzi tu o określenie 

dynamiki

 (przyrost absolutny, względny) 

Analiza pionowa = ustalanie i analizowanie 

struktury

 

majątku i źródeł jego finansowania.

– Przy tego typu analizie oblicza się udział poszczególnych 

składników aktywów i pasywów w łącznej sumie bilansowej. 

Wielkość tę ustala się w procentach dla każdej pozycji majątku 

w relacji do ogólnej wartości środków gospodarczych, którą 

przyjmuje się za 100%. W przypadku rachunku zis punktem 

odniesienia jest przychód ze sprzedaży, ewentualnie koszt 

własny sprzedaży traktowany jako 100%.

– Wskaźniki struktury mogą być porównywane w czasie

co umożliwia ustalenie zmian strukturalnych badanej 

wielkości. 

background image

 

 

Analiza pionowa cd

Dzięki badaniom struktury bilansu możliwe jest określenie przesunięć, jakie 

nastąpiły w 

aktywach

 i 

pasywach.

 

Udział majątku trwałego i obrotowego w całości aktywów określa, czy dana 

jednostka gospodarcza odznacza się dużą płynnością czy też nie. Im więcej 

środków ulokowanych jest w majątku trwałym, tym firma ma mniejszą 

płynność i większą trudność w zmianie rodzaju działalności 

gospodarczej. Przy większej wartości ulokowanej w majątku obrotowym, 

łatwiejsze jest angażowanie się w działalność gospodarczą.

Struktura majątku zależy przede wszystkim od branży, którą 

reprezentuje dana firma. Niekiedy niska wartość majątku trwałego może być 

wynikiem przestarzałej bazy, co w konsekwencji prowadzi do dużego wzrostu 

nakładów na inwestycje.

Pozytywnym zjawiskiem jest zmniejszenie się stanu zapasów, bądź 

utrzymywanie ich na dotychczasowym poziomie przy wzroście produkcji.

Analiza pasywów bilansu pozwala określić tendencje w rozwoju firmy i zmiany 

zachodzące w źródłach finansowania majątku. Istotny jest udział 

poszczególnych kapitałów w kapitale całkowitym oraz wewnętrzna struktura 

kapitałów własnych. Duży udział kapitałów własnych świadczy o mocnej 

pozycji finansowej firmy. Duży udział kapitału obcego w ogólnej sumie 

pasywów określa stopień zadłużenia firmy i może spowodować trudności w 

terminowym regulowaniu płatności. Sytuacja firmy staje się mniej stabilna. 

Jednocześnie jednak firma ma możliwość korzystania z dźwigni 

finansowej.

Analiza dynamiki danych wynikających z rachunku zis pozwala ustalić źródła 

osiągniętego wyniku finansowego danej jednostki

background image

 

 

b)  ANALIZA WSKAŹNIKOWA

A1. 

Mierzy on „natychmiastową” zdolność firmy do spłacania długów. Wskaźnik 

nie powinien być niższy od 1, gdyż wskazywałby, że jednostka nie ma 

możliwości pokrycia wymagalnych zobowiązań. Niski poziom tego 

wskaźnika oznacza, że jednostka pracuje bez zabezpieczenia 

przyszłości.

A2.  

Informuje o zdolności jednostki do spłaty krótkoterminowych zobowiązań z 

zapasów obrotowych. Wskazuje on, w jakim stopniu bieżące aktywa 

(majątek obrotowy) pokrywają lub są zdolne pokryć bieżące 

zobowiązania. Im wyższy poziom tego wskaźnika, tym sytuacja 

korzystniejsza. Jeśli będzie on wyższy od 2, to bardzo dobrze, bo 

wówczas stanowi on realne zabezpieczenie spłaty zobowiązań. 

A. WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI

ia

zobowiazan

owe

krotkoter

naleznosci

pieniezne

srodki

OR

szybki

wskaznik

_

min

_

_

_

ia

zobowiazan

owe

krotkoter

obrotowy

majatek

biezacy

wskaznik

_

min

_

_

background image

 

 

B1.

Zwany też wskaźnikiem zadłużenia długoterminowego. Obrazuje udział 

zadłużenia długoterminowego w finansowaniu majątku jednostki.

B2.

Stosunek kapitału obcego do całkowitego jest wskaźnikiem ogólnego 

zadłużenia. Im niższym ten skalnik, tym sytuacja jednostki jest 

korzystniejsza, gdyż mniejszy jest udział kapitału obcego w 

finansowaniu działalności danej jednostki. Każde zwiększenie udziału 

kapitału obcego w finansowaniu działalności jednostki wymaga spłaty 

nie tylko długów, ale i odsetek.

B. WSKAŹNIKI STRUKTURY KAPITAŁÓW

wlasny

kapital

ia

zobowiazan

owe

dlugoter

zadluzenia

stopien

_

_

min

_

calkowity

kapital

obcy

kapital

obcego

kapitalu

udzial

_

_

_

_

background image

 

 

C1.

Wskaźnik zwany również stopa zwrotu kapitału własnego. Jest 

wskaźnikiem ważnym dla udziałowców, gdyż wskazuje zdolność 

jednostki do osiągania zysków. Im wskaźniki wyższy, tym 

korzystniejsza ocena, ponieważ wyższa jest efektywność kapitału 

własnego w różnych jego formach, co stwarza możliwość większego 

rozwoju jednostki;

C2.   

Wskaźnik określany też jako wskaźnik zyskowności, wskaźnik stopy 

zysku. Informuje jaki procent zysku przynosi dana wartość sprzedaży; 

im niższy jest ten wskaźnik, tym większa wartość sprzedaży musi być 

zrealizowana dla osiągnięcia określonej kwoty zysku. Im wskaźnik jest 

wyższy, tym wyższa jest efektywność poniesionych nakładów i 

osiągniętych dochodów.

C3. 

Zwany też stopą zwrotu aktywów, czyli wskaźnikiem zysku aktywów.

C. WSKAŹNIKI RENTOWNOŚCI

wlasny

kapital

netto

zysk

ROE

wlasnego

kapitalu

rentownosc

_

_

_

_

_

)

(

_

_

_

sprzedaz

obrot

netto

zysk

ROS

sprzedazy

rentownosc

aktywa

netto

zysk

ROA

majatku

rentownosc

_

_

_

background image

 

 

D1.

Stosunek między sprzedażą a zaangażowanym kapitałem. Wskazana jest 

sytuacja, by przy danym kapitale osiągnąć jak największą sprzedaż. 

D. WSKAŹNIKI OBROTOWOŚCI

calkowity

kapital

netto

sprzedaz

o

calkowiteg

kapitalu

obrotowosc

_

_

_

_

background image

 

 

ZADANIA ZWIĄZANE Z ANALIZĄ 

BILANSU 

ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT


Document Outline