LICZBOWE SKALOWANIE OBRAŻEŃ CIAŁA

LICZBOWE SKALOWANIE

OBRAŻEŃ CIAŁA

Zastosowanie metod

skalowania



Klasyfikacja stopnia ciężkości urazu



Kontrola leczenia chorego



Prognozowanie



Porównywanie terapii i jej wyników
grup chorych różnych ośrodków



Określanie i przewidywanie kosztów
leczenia i technicznego zaplecza
oddziału

Parametry skal



Reakcje fizjologiczne organizmu



Diagnozy anatomiczno patologiczne



Badania laboratoryjne



Wiek chorego



Choroby przebyte

Obecnie większość skal korzysta z różnych kombinacji

tych parametrów

Systemy



Przedklinicznej oceny chorego



Definitywnej oceny ciężkości urazu



Obserwacji przebiegu choroby

Skale fizjologiczne

Pozwalają na miarodajną ocenę
ciężkości obrażeń, opartą na
prostych parametrach funkcji
życiowych

Glasgow Coma Scale

W celu ujednolicenia oceny i ujęcia jej w wymiernych

punktach autorzy szkoccy wprowadzili przyjętą dziś
powszechnie skalę

śpiączki (GCS)

W skali tej ocenia się odpowiedzi świadome i

odruchowe na polecenia słowne i bodźce bólowe
Na punktację końcową składa się suma trzech
najlepszych odpowiedzi
Ocena najwyższa wynosi 14, a najniższa 3
Potwierdzono ścisła korelację pomiędzy liczbą punktów
a rokowaniem.
Przy wyniku w granicach 3 – 6 punktów rokowanie jest
zdecydowanie niepomyślne.

Trauma Score (1981)



Częstość oddychania 0 - 4



Wysiłek oddechowy 0 - 1



RR skurczowe 0 - 4



Gra naczyniowa 0 - 2



Wartości GCS 1 - 5

Wartość maksymalna – 16 punktów
Wartość poniżej 12 punktów – transport do centrum urazowego
Wartości skali korelują bardzo dobrze z przeżyciem chorego

Revision of the Trauma

Score (RTS)

1989 r.

W skali tej ograniczono ilość parametrów.
Nie obejmuje :

mechaniki oddychania

- tętna włośniczkowego

Wartości tej skali prawie linearnie korelują ze

śmiertelnością

Skala CRAMS

C -  circulation
R -  respiration
A -  abdomen
M - motoric
S   - speech

Ocenia krążenie, oddychanie, objawy brzuszne, motorykę i
mowę w przedziale od 0 do 2 punktów.
Przy ilości punktów mniejszej niż 9 punktów pacjenta
kwalifikuje się jako ciężko rannego.
Skala ta dobrze określa statystyczne prawdopodobieństwo
śmierci.

A I S – Abbreviated Injury

Scale

Wprowadzona w 1971 roku

porządkuje wszystkie pojedyncze
urazy do jednego z sześciu stopni
ciężkości i pięciu regionów ciała.

Stopnie ciężkości urazu wg

AIS

Obrażenia lekkie

Obrażenia średnio ciężkie

Obrażenia ciężkie nie zagrażające
życiu

Obrażenia ciężkie zagrażające życiu

Obrażenia krytyczne

Obrażenia śmiertelne

Regiony ciała wg A I S



Głowa i szyja



Klatka piersiowa



Jama brzuszna



Kości miednicy i kończyn



Skóra i powłoki

I S S – Injury Severity

Score

W klasyfikacji tej sumuje się podnoszone do kwadratu

punkty skali A I S trzech najbardziej dotkniętych okolic
ciała

ISS = AIS

+ AIS

2 2

+ AIS

3 2

Najwyższą wartością tej skali jest 75 punktów

Słabe strony skali ISS to :
- niedostateczna ocena wielomiejscowych uszkodzeń

jednej okolicy ciała

- relatywne niedocenianie urazów czaszkowo -

mózgowych

Liczbowa Skala Obrażeń

(LSO)

Polscy naukowcy  Brongel i
Gedliczka opracowali własną
modyfikację systemu ISS -   LSO
W dużej mierze usuwa ona
niedostatki skal AIS i ISS.
Wykazuje lepszą korelację ze
śmiertelnością

Obie te skale służą do
porównawczej oceny wyników
leczenia

dużych grup chorych

z obrażeniami ciała w różnych
ośrodkach

w różnych

okresach

leczonych różnymi

metodami

Inne klasyfikacje szans

przeżycia (szpitalne)

Anatomisches Profil „ - AP”

(1990 r.)

Każda komponenta oceniana jest jako pierwiastek sumy

podniesionych do kwadratu wartości AIS
poszczególnych urazów

Komp
onent

Region ciała

AIS

Czaszka, mózg, rdzeń

kręgowy

3-5

Szyja i klatka piersiowa

3-5

Brzuch, miednica, kręgosłup,

kończyny

3-5

Twarz
Wszystkie regiony ciała

1-3
1-2

TRISS

Skala popularna w USA (1987 r.).

Określa prawdopodobieństwo przeżycia

rannego na podstawie parametrów
fizjologicznych RTS, anatomiczno
patologicznych (ISS), a także uwzględnia
wiek chorego i mechanizm urazu.

Wiarygodność tej skali określa się na
99,3 %

ASCOT

Wprowadzona w 1990 roku.
Zawiera:



Wartości punktowe RTS / GCS, RR

skurczowe, częstość oddechu



Wartości komponentów A, B, C profilu A.P.



Wiek poszkodowanego

Polytraumaschl

essel

(P.T.S.)

Skala o wysokiej wartości
prognostycznej.

Obejmuje liczne czynniki anatomiczno –
patologiczne i biochemiczne.

Gdy liczba punktów przekroczy 30,
chory określany jest jako ciężko ranny i
generalnie wymaga zaintubowania

System

APACHE II (

Acute

physiology and chronic health

avaluation)

Jedyny system uwzględniający choroby już

przebyte przez poszkodowanego.

   Wada – wysoki udział punktów G.C.S.
   Wartość progowa ryzyka – 13 punktów

    Przy wartości powyżej 21 punktów brak

szans przeżycia.

Skala ta jest usystematyzowanym i standardowym

instrumentem kontroli przebiegu leczenia – obniżenie

wartości liczbowych w toku leczenia świadczy o jego
efektywności

Klasyfikacja rannego do leczenia w
szpitalu najwyższego szczebla wg
Zimmer – Gembeck i wsp. z USA.

Kryteria :

Fizjologiczne :

RR poniżej 90 mmHg

Oddech poniżej 10/min lub

powyżej 29/min

GCS poniżej 13 punktów.

B) Anatomiczne :



Penetrujące rany głowy



Amputacje powyżej nadgarstka lub
kostek



Uszkodzenie rdzenia kręgowego



Klatka piersiowa wiotka



Dwa lub więcej oczywiste złamania
bliższych kości długich

C) Mechanizm urazu :



Śmierć innej osoby w tym samym
pojeździe



Ranny „wyrzucony” z pojazdu



Czas „wydobywania” z pojazdu powyżej

20 minut

Document Outline