ODCZULANIE

                                        

RENATA BATOR

●

Immunoterapia swoista

 potocznie 

nazywana jest odczulaniem lub 

szczepieniem przeciwko alergii. 

●

Polega na podawaniu w iniekcjach 

podskórnych substancji (alergenów) na 

którą pacjent jest uczulony. 

●

Ilość podawanego alergenu stopniowo 

wzrasta, aż osiąga dawkę podtrzymującą, 

która powinna być podawana regularnie 

przez kilka lat. 

●

Celem takiego postępowania jest 

wytworzenie w organizmie pacjenta 

tolerancji na alergen, aby po kontakcie z 

nim nie występowały objawy chorobowe.

●

W czasie leczenia początkowego 

wzrastającymi dawkami alergenu iniekcje 

są podawane co 7 - 14 dni, a później 

dawki podtrzymujące otrzymuje pacjent w 

odstępach co 4 - 8 tygodni.

●

 W zależności od rodzaju szczepionki 

odczulanie jest prowadzone w systemie 

całorocznym lub przedsezonowym.

●

Przed i po iniekcji jest przeprowadzana 

kontrola czynności dróg oddechowych - 

pomiar szczytowego przepływu 

wydechowego (PEF).

●

Po iniekcji pacjent pozostaje pod 

obserwacją co najmniej 30 minut.

●

 Każdy objaw który pojawi się w tym 

czasie musi być natychmiast zgłoszony

●

 Przed opuszczeniem Poradni 

Alergologicznej sprawdzane jest również 

miejsce iniekcji.

   

W dniu iniekcji pacjent powinien zażyć lek 

antyhistaminowy - o ile takie są zalecenia 

lekarza.

●

Również w dniu iniekcji pacjenci uczuleni 

na pyłki roślin powinni wyeliminować z 

diety pokarmy reagujące krzyżowo z 

pyłkami roślin np. niektóre warzywa i 

owoce.

●

 Natomiast pacjenci uczuleni na roztocza 

kurzu domowego w dniu iniekcji powinni 

wyeliminować z diety ślimaki i "owoce 

morza" (kraby, krewetki, homary).

●

W ciągu 24 godzin po szczepieniu pacjent 

powinien unikać:

●

 natężonych wysiłków fizycznych, 

●

opalania, 

●

długotrwałej kąpieli w gorącej wodzie.

●

Jeżeli występują objawy późne i są one 

bardzo dokuczliwe, a zdarza się to rzadko, 

pacjent powinien skontaktować się z 

lekarzem

W trakcie immunoterapii mogą 

wystąpić następujące reakcje 

niepożądane

:

●

obrzęk, rumień i świąd skóry, w miejscu 

iniekcji, występujące 10 - 15 minut po 

podaniu szczepionki; 

●

obrzęk tkanki podskórnej z 

towarzyszącym swędzeniem występujący 

6 - 24 godzin po podaniu szczepionki; 

●

objawy ogólnoustrojowe, takie jak: 

pokrzywka, świąd skóry, objawy choroby 

zasadniczej; 

●

reakcja anafilaktyczna; 

●

Podczas każdej następnej wizyty, przed 

kolejnym podaniem szczepionki lekarz i 

pielęgniarka rejestrują informacje o 

ewentualnych późnych reakcjach po 

poprzedniej iniekcji szczepionki i zmiany 

w stanie klinicznym, jakie zaszły w tym 

czasie.

●

W pewnych sytuacjach wymagane jest 

przesunięcie terminu wstrzyknięcia 

szczepionki.

  Są to np.:

●

 infekcje dróg oddechowych, 

●

złe samopoczucie pacjenta sugerujące 

inną chorobę ogólnoustrojową lub 

infekcję, 

●

objawy zaostrzenia astmy, 

●

podanie w tym dniu lub kilka dni 

wcześniej innej szczepionki

●

Do immunoterapii swoistej stosowane są 

szczepionki standaryzowane, czyli takie w 

których kontrolowane jest zawartość 

alergenów głównych w składzie preparatu.

●

Obecnie stosowane są szczepionki 

zawierające alergoidy, czyli alergeny 

modyfikowane chemicznie. 

●

Proces modyfikacji prowadzi do zmiany 

struktury przestrzennej alergenów, co 

wiąże się ze wzrostem skuteczności 

odczulania i spadkiem częstości 

występowania objawów niepożądanych.

●

Immunoterapia

 jest tylko jedną z 

metod stosowanych w leczeniu chorób 

alergicznych.

●

 U większości pacjentów zachodzi 

potrzeba stosowania jednocześnie leków 

zmniejszających objawy choroby. 

●

W miarę uzyskiwania poprawy lekarz 

może stopniowo zmniejszać dawki lub 

odstawiać kolejne leki.

●

 Immunoterapię uzupełnia się również 

unikaniem kontaktu z alergenem

●

Oceny skuteczności odczulania dokonuje 

się już po roku od rozpoczęcia podawania 

dawek podtrzymujących. 

●

Jeżeli poprawy nie odnotujemy po dwóch 

latach podawania dawki podtrzymującej, 

uzasadnione jest przerwanie odczulania

●

W przypadku alergii sezonowej 

(pyłkowica) dla uzyskania zauważalnej 

poprawy konieczny jest okres 2 - 3 lat.

●

Choć immunoterapia swoista najszerzej 

stosowana jest w uczuleniu na alergeny 

wziewne, to ważnym wskazaniem do 

odczulania jest również alergia na jad 

owadów błonkoskrzydłych (osy, pszczoły). 

●

Do odczulenia kwalifikowane są osoby, 

które po użądleniach tych owadów mają 

ciężkie układowe reakcje alergiczne np.

●

 spadek ciśnienia, 

●

duszność, 

●

zapaść, 

●

utrata przytomności

●

Drugim obok stopnia ciężkości reakcji 

alergicznej, warunkiem podjęcia szczepień 

w alergii na jady owadów są :

●

dodatnie wyniki testu skórnego

●

 i / lub obecność swoistych IgE w surowicy 

chorego.

●

Stosowane są najczęściej dwie 

metody odczulania na jad owadów:

●

metoda ultraszybka ("ultrarush"), gdzie 

dawkę podtrzymującą osiąga się po 3 - 5 

godzinach (6 iniekcji co 30 minut). 

Wymaga ona jednodniowego pobytu w 

szpitalu; 

●

metoda konwencjonalna, gdzie dawkę 

podtrzymującą osiąga się po kilkunastu 

tygodniach (1 iniekcja co 7 dni). 

●

Immunoterapia alergenowa

   jest obok eliminacji alergenów z otoczenia 

- jedyną możliwością przyczynowego 

leczenia atopowych chorób alergicznych

  W ostatnim dziesięcioleciu udowodniono, 

że immunoterapia, poza działaniem 

objawowym działa również profilaktycznie, 

gdyż:

  

zapobiega występowaniu nowych uczuleń 

u chorych z alergią monowalentną; 

  jej efekt działania trwa dłużej niż czas 

leczenia; 

  wpływa korzystnie na przebieg alergii 

atopowej, zmniejszając ryzyko rozwoju 
astmy u dzieci cierpiących na alergiczny 
nieżyt nosa; 

DZIĘKUJĘ