Gospodarka regionalna i lokalna
Gospodarka regionalna i lokalna
wykład 14.04.2010.
wykład 14.04.2010.
Kapitał społeczny w gospodarce
Kapitał społeczny w gospodarce
regionalnej
regionalnej
i lokalnej
i lokalnej
Gospodarka regionalna i lokalna
Gospodarka regionalna i lokalna
wykład 14.04.2010.
wykład 14.04.2010.
Kapitał społeczny w gospodarce
Kapitał społeczny w gospodarce
regionalnej
regionalnej
i lokalnej
i lokalnej
Zagadnienia poruszane na
dzisiejszym wykładzie
Aspekty społeczne w polityce
regionalnej
Definiowanie kapitału społecznego i
ludzkiego
Pomiar kapitału społecznego i ludzkiego
Zróżnicowanie regionalne
Czynniki społeczne rozwoju
regionalnego to:
zmiany w liczbie ludności i strukturze demograficznej,
tempo i charakter procesów urbanizacji, aglomeracji i
metropolizacji,
rozwój i doskonalenie infrastruktury społecznej,
zmiany w stratyfikacji społecznej,
zmiany w poziomie i stylu życia,
poprawa wykształcenia,
postęp kulturalny,
aktywność władz i społeczeństwa,
sprawność funkcjonowania samorządów terytorialnych i ich
organów,
udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji regionalnych
i lokalnych.
podano za: W. Kosiedowski, Zarządzanie rozwojem regionalnym i lokalnym, w: Gospodarka
regionalna i lokalna, red. nauk. Z. Strzelecki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s.
235.
Przystosowanie do nowych
wyzwań globalizacyjnych
Wiodącą rolę w rozwoju i przystosowaniu
odgrywają
tzw. czynniki nowoczesne, czyli
kapitał społeczny i ludzki
, stanowiące o
atrakcyjności i konkurencyjności regionów.
R. Domański uważa, że w XXI wieku to
właśnie kapitał społeczny będzie
decydował o poziomie rozwoju
gospodarczego.
(za: R. Domański, Gospodarka przestrzenna. Podstawy teoretyczne, Wydawnictwo Naukowe PWN,
Warszawa 2007, s. 83).
Kapitał ludzi a kapitał
społeczny
Kapitał ludzki jest pierwotny w stosunku
do kapitału społecznego, ale
w
procesach rozwojowych istotne jest
współwystępowanie obu kapitałów.
Należy zauważyć, że pomiędzy
kapitałem ludzkim i społecznym
występują ścisłe związki i wzajemne
uwarunkowania.
Kapitał ludzki
Kapitał ludzki należy odróżnić od
zasobów ludzkich, które dotyczą
ilościowego aspektu zasobów.
Kapitał ludzki ma wyraźnie charakter
jakościowy, a analizując ten rodzaj
kapitału badamy: wykształcenie,
doświadczenie zawodowe oraz
umiejętności wykorzystania postępu
naukowo-technicznego.
Kapitał społeczny
F. Fukuyama
kapitał społeczny utożsamia z
zaufaniem,
a w późniejszych swoich pracach
zwraca uwagę także na rozwój jako główną funkcję
kapitału społecznego. Kapitał społeczny uznaje za
podstawę stabilnej demokracji liberalnej i
efektywnego funkcjonowania nowoczesnej
gospodarki, stanowiącą także nieformalną normę
współpracy pomiędzy jednostkami. Fukuyama
traktuje kapitał społeczny jako dobro
prywatne i służące do osiągania celów przez
jednostki.
Za: F. Fukuyama, Zaufanie. Kapitał społeczny a droga do dobrobytu, Wydawnictwo
Naukowe PWN, Warszawa-Wrocław 1997
.
Kapitał społeczny
R. Putnam uważa, że
kapitał społeczny to
zaangażowanie obywatelskie we
wspólnocie,
kooperacja jest tym łatwiejsza im
więcej norm wzajemnych i sieci społecznego
zaangażowania.
Putnam uważa, że
na kapitał społeczny składają
się: zaufanie, normy oraz sieci stowarzyszeń.
Kapitał społeczny jest więc, jego zdaniem,
dobrem publicznym
, a nie jak uważa Fukuyama
dobrem prywatnym.
R. Putnam swoją koncepcję kapitału społecznego przedstawił w pracy: Budowanie sprawnej
demokracji. Tradycje obywatelskie we współczesnych Włoszech, Wydawnictwo Znak, Kraków 1995.
Wskaźniki opisujące kapitał
ludzki
Zaliczono do nich:
wskaźniki demograficzne: do tej grupy zaliczono
przyrost naturalny na 1000 ludności, saldo migracji
wewnętrznych i zagranicznych na 100 000 ludności
czy udział ludności w wieku produkcyjnym w ogóle
ludności,
wskaźniki edukacyjne np. współczynnik skolaryzacji
netto, liczba studentów na 1 000 mieszkańców,
udział ludności z wyższym wykształceniem w wieku
25-59 lat, liczba absolwentów szkół wyższych na
1 000 ludności w wieku 20-29 lat.
Za: W. Dziemianowicz, J. Łukomska, A. Górska, M. Pawluczuk, Trendy rozwojowe regionów, Warszawa,
styczeń 2009, s. 17, www. mrr.gov.pl
Syntetyczny wskaźnik kapitału
ludzkiego
Obejmuje następujące zagadnienia:
wykształcenie (mierzone liczbą lat nauki),
kompetencje cywilizacyjne (czyli korzystanie z
komputera, z Internetu, znajomość języka
angielskiego, ustawiczne dokształcanie).
Za: Diagnoza Społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków. Raport, red. J. Czapiński, T. Panek,
www.diagnoza.com/pliki/raporty/Diagnoza_raport_2009.pdf
, s. 93-94.
Wskaźniki opisujące kapitał
społeczny
Aktywność na rzecz środowiska lokalnego,
udział w wyborach parlamentarnych,
referendach udział w nieobowiązkowych
zebraniach i zabieranie na nich głosu,
pozytywny stosunek do demokracji,
przynależność do organizacji i pełnienie w
nich jakichś funkcji,
przekonanie, że większości ludzi można
ufać.
Za: Diagnoza Społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków. Raport, red. J. Czapiński, T. Panek,
www.diagnoza.com/pliki/raporty/Diagnoza_raport_2009.pdf
, s. 93-94.
Wskaźniki opisujące kapitał
społeczny
frekwencja wyborcza - w wyborach prezydenckich, parlamentarnych
jak i samorządowych,
obecność prasy i mediów lokalnych,
liczba przestępstw świadcząca raczej o dezintegracji i dezorganizacji
społecznej, czyli o brakach kapitału ludzkiego,
wskaźnik dobrowolnej przynależności do organizacji, w tym pełnienie
funkcji w tych organizacjach, inicjowanie wspólnych działań,
liczba organizacji pozarządowych na mieszkańca,
liczba honorowych krwiodawców na 1000 mieszkańców, zdaniem
badaczy łączący w sobie chęć pomocy innym i zaufanie,
inne wskaźniki stosowane przez badaczy, ale już w konkretnych tylko
układach przestrzennych związanych z tzw. miejskością jakiegoś
wskaźnika to np. liczba wolontariuszy Wielkiej Orkiestry Świątecznej
Pomocy na 1000 mieszkańców.
Za: W. Dziemianowicz, J. Łukomska, A. Górska, M. Pawluczuk, Trendy rozwojowe
regionów, Warszawa, styczeń 2009, s. 18-19, www. mrr.gov.pl
Pamiętaj !!!
Kapitał społeczny wpływa
na rozwój gospodarczy i
poprawę jakości życia w
skali regionalnej i
lokalnej, choć trudno to
jednoznacznie,
empirycznie udowodnić.
Kapitał społeczny w Polsce
Dziękuję za uwagę
Dziękuję za uwagę