Wybrane zagadnienia
Wybrane zagadnienia
prawa
prawa
Warszawa, 3 listopada 2009 r.
Warszawa, 3 listopada 2009 r.
Wybrane zagadnienia
Wybrane zagadnienia
prawa
prawa
Warszawa, 3 listopada 2009 r.
Warszawa, 3 listopada 2009 r.
System sądownictwa w
System sądownictwa w
Polsce
Polsce
Konstytucyjne organy wymiaru sprawiedliwości:
Konstytucyjne organy wymiaru sprawiedliwości:
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
1.
1.
Sądy powszechne
Sądy powszechne
2.
2.
Sądy administracyjne
Sądy administracyjne
3.
3.
Sądy wojskowe
Sądy wojskowe
Trybunał Konstytucyjny
Trybunał Konstytucyjny
Trybunał Stanu
Trybunał Stanu
Trybunały międzynarodowe
Trybunały międzynarodowe
Pozakonstytucyjne organy ścigania:
Pozakonstytucyjne organy ścigania:
1.
1.
Prokuratura
Prokuratura
2.
2.
Policja
Policja
3.
3.
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro
Antykorupcyjne, Straż Graniczna, Straż Miejska, Straż
Antykorupcyjne, Straż Graniczna, Straż Miejska, Straż
Lasów Państwowych i in.
Lasów Państwowych i in.
4.
4.
Międzynarodowe organy ścigania: Interpol, Europol
Międzynarodowe organy ścigania: Interpol, Europol
Zasady wymiaru
Zasady wymiaru
sprawiedliwości
sprawiedliwości
Zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości – wyroki wydawać
Zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości – wyroki wydawać
mogą tylko sądy (wyjątek – mandat za wykroczenie), pozbawiać
mogą tylko sądy (wyjątek – mandat za wykroczenie), pozbawiać
wolności mogą tylko sądy
wolności mogą tylko sądy
Zasada niezależności sądownictwa – trzecia władza państwowa
Zasada niezależności sądownictwa – trzecia władza państwowa
(wyjątek – prawo łaski Prezydenta RP)
(wyjątek – prawo łaski Prezydenta RP)
Zasada niezawisłości sędziów – wobec stron i innych organów
Zasada niezawisłości sędziów – wobec stron i innych organów
władzy
władzy
:
:
Podległość tylko Konstytucji i ustawom/aktom międzynarodowym
Podległość tylko Konstytucji i ustawom/aktom międzynarodowym
wyższego lub równego rzędu – prawo skierowania do TK zapytania o
wyższego lub równego rzędu – prawo skierowania do TK zapytania o
zgodność ustawy z Konstytucją
zgodność ustawy z Konstytucją
Powołanie na czas nieoznaczony przez Prezydenta na wniosek
Powołanie na czas nieoznaczony przez Prezydenta na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa – nieusuwalność sędziów – tylko z
Krajowej Rady Sądownictwa – nieusuwalność sędziów – tylko z
ustawowo określonych wypadkach wyłącznie na mocy orzeczenia
ustawowo określonych wypadkach wyłącznie na mocy orzeczenia
sądu
sądu
Immunitet formalny – ściganie za przestępstwa tylko za zgodą sądu
Immunitet formalny – ściganie za przestępstwa tylko za zgodą sądu
dyscyplinarnego, ściganie za wykroczenia – tylko dyscyplinarne
dyscyplinarnego, ściganie za wykroczenia – tylko dyscyplinarne
Zakaz przynależności do partii politycznych, sprawowania mandatu
Zakaz przynależności do partii politycznych, sprawowania mandatu
parlamentarnego oraz powołania na stanowisko w administracji
parlamentarnego oraz powołania na stanowisko w administracji
państwowej
państwowej
Zasada udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru
Zasada udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru
sprawiedliwości
sprawiedliwości
Zasada wieloinstancyjności postępowania
Zasada wieloinstancyjności postępowania
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
Organizacja:
Organizacja:
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego – powoływany przez
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego – powoływany przez
Prezydenta spośród kandydatów przedstawionych przez
Prezydenta spośród kandydatów przedstawionych przez
Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN na okres 6 lat
Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN na okres 6 lat
Prezesi Sądu Najwyższego – powoływani przez Prezydenta na
Prezesi Sądu Najwyższego – powoływani przez Prezydenta na
wniosek Pierwszego Prezesa SN spośród sędziów SN w stanie
wniosek Pierwszego Prezesa SN spośród sędziów SN w stanie
czynnym – zastępcy Pierwszego Prezesa kierujący izbą SN:
czynnym – zastępcy Pierwszego Prezesa kierujący izbą SN:
1.
1.
Cywilną
Cywilną
2.
2.
Karną
Karną
3.
3.
Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
4.
4.
Wojskową
Wojskową
Funkcje:
Funkcje:
Rozpatrywanie kasacji od orzeczeń
Rozpatrywanie kasacji od orzeczeń
Podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne –
Podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne –
wykładania przepisów prawa – nie mają waloru powszechnego
wykładania przepisów prawa – nie mają waloru powszechnego
obowiązywania, wiążą tylko inne składy SN, jeśli uzyskały rangę
obowiązywania, wiążą tylko inne składy SN, jeśli uzyskały rangę
zasady prawnej
zasady prawnej
Stwierdzanie ważności wyborów do Sejmu, Senatu i na urząd
Stwierdzanie ważności wyborów do Sejmu, Senatu i na urząd
Prezydenta oraz ważności referendów krajowych
Prezydenta oraz ważności referendów krajowych
Podejmowanie rozstrzygnięć instancyjnych nad organami
Podejmowanie rozstrzygnięć instancyjnych nad organami
dyscyplinarnymi samorządów zawodowych – adwokatów, lekarzy
dyscyplinarnymi samorządów zawodowych – adwokatów, lekarzy
itp
itp
Sądy powszechne
Sądy powszechne
Sąd Najwyższy
(kasacyjny)
Sąd Apelacyjny
(odwoławczy
II instancja)
Sąd Okręgowy
(odwoławczy
II instancja)
Sąd Okręgowy
(I instancja)
Sąd Rejonowy
(I instancja)
Cywilny
Karny
Rodzinny, opiekuńczy
i nieletnich
Grodzki
Pracy
Gospodarczy
Ksiąg wieczystych
Rejestrowy (KRS)
Cywilny i rodzinny
Karny
Gospodarczy
Pracy i ubezpieczeń
społecznych
Sądownictwo administracyjne
Sądownictwo administracyjne
Naczelny
Sąd Administracyjny
Administracyjny
Sąd Wojewódzki
Izba Finansowa
Izba Gospodarcza
Izba
Ogólnoadministracyjna
Organ władzy państwowej
(odwoławczy – III instancja)
Samorządowe Kolegia
Odwoławcze
(II instancja)
Organ władzy państwowej
(odwoławczy II instancja)
Organ władzy
Samorządowej
(organ I instancji)
Organ władzy państwowej
lub samorządowej w ramach
zadań zleconych (organ I instancji)
Sądownictwo wojskowe
Sądownictwo wojskowe
Sąd Najwyższy
Izba Wojskowa
Wojskowe Sądy Okręgowe
Wojskowe Sądy Garnizonowe
Do zobaczenia za tydzień!
Do zobaczenia za tydzień!