PROCES PODEJMOWANIA DECYZJI

  Potrzeba decydowania w 
organizacji  pojawia się gdy:

1. nie potwierdzają się dotychczasowe 

doświadczenia

2. występują odchylenia od planu

3. wzrasta efektywność konkurentów

4. inni przedstawiają kierownikom 
problemy  do rozwiązania 

Podstawową funkcją procesu 
decyzyjnego

 

jest zapewnienie ciągłości 
funkcjonowania organizacji; 
funkcję tę można sprowadzić do 
koordynacji różnorodnych działań, 
do  zmian we wzorcach zachowań 
oraz do utrzymywania równowagi 
pomiędzy rozbieżnymi tendencjami 
w organizacji. Wiąże się więc ona 
ze sterowaniem zmianą (i) lub z 
utrzymywaniem status quo w 
organizacji.

   

Podejmowanie decyzji

 

to dokonywanie nielosowego 
wyboru spośród zbioru 
alternatyw mających znaczenie 
w działaniu kierowniczym. 
Dokonywanie wyboru to 
dawanie z jakiegoś względu 
pierwszeństwa jednemu 
elementowi zbioru przed innymi.

    Przykłady korzyści z 
posiadania       informacji 
użytecznej

 

Proces zarządzania

 jest realizowany przez ciągłe 

podejmowanie decyzji na 
różnych szczeblach organizacji w 
różnych sferach jej działania.

Zarządzanie jest sekwencyjnym, 
wieloetapowym procesem 
podejmowania decyzji.

Słowo decyzja pochodzi od 
łacińskiego wyrażenia 
decisio, które znaczy 
„postanawiam”, 
„rozstrzygam”.

Termin decyzja ma dwa 

podstawowe znaczenia:

1.wynik określonego wyboru

2.procedura wyboru

Decyzja jest to wybór jednej 
możliwości spośród zbioru 
możliwych decyzji.

Proces wyboru, często z wielu 
wariantów nazywa się 
procesem podejmowania 
decyzji, a naukę zajmującą się 
tym problemem – teorią 
podejmowania decyzji.

Teorie decyzji to obszar 
zainteresowań wielu dziedzin 
nauki, obejmuje analizę i 
wspomaganie procesu 
podejmowania decyzji. 
Korzystają z niej i rozwijając 
ją:

kognitywistyka, matematyka, 
statystyka, psychologia, 
socjologia, ekonomia, 
zarządzanie, filozofia, 
informatyka, medycyna.

Teorie decyzji wykorzystuje się 
tam, gdzie podjęcie decyzji jest 
z pewnych powodów trudne, 
np.: 

- skomplikowany proces decyzyjny,   
                 - duża liczba możliwych 
wariantów,                   - możliwość 
wysokich korzyści 

          

lub dużych lub dużych strat, 

     

         - skomplikowana sytuacja 
decyzyjna.

   Proces podejmowania 

decyzji

1.określenie przedmiotu i celu decyzji

2.poszukiwanie alternatywy

3.porównywania i analizowanie 

alternatyw

4.akt wyboru

5.sterowanie realizacją decyzji

6.kontrola

  

Co jest istotne w 

procesie                  
podejmowania decyzji?

Kryteria wyboru decyzji – czynniki 
mające  znaczenie przy podejmowaniu 
decyzji 

- kryterium korzyści ogólnonarodowej
- kryterium korzyści jakiejś grupy społecznej
- kryterium korzyści osobistej
- kryterium opłacalności
- kryterium szybkości uzyskania celu
- kryterium skuteczności

Czym jest wdrażanie 
decyzji?

przekształcenie decyzji w czyn; 
obejmuje jej przekazanie tym, 
których dotyczy i 
doprowadzenie do ich 
zaangażowania się w nią.

Typy decyzji

Ze względu na specyfikę decyzji można 
wyróżnić:

- Decyzje międzynarodowe – mają najszerszy 
zasięg 

oddziaływania, np. decyzje 

podejmowanie przez 

NATO, ONZ

- Decyzje polityczne – wiążą się z istniejącym 
systemem 

politycznym, mają na celu 

uzyskanie albo umocnienie 

władzy

- Decyzje administracyjne – ich przedmiotem 
są stosunki 

społeczne

- Decyzje kierownicze

   

Klasyfikacja decyzji 

kierowniczych:

I.  Kryterium funkcji zarządzania - decyzje:

-  planistyczne

-  organizatorskie

-  koordynacyjne

-  rozkazodawcze

-  kontrolne

II.  Kryterium stopnia uczestnictwa 
podwładnych w procesie decyzyjnym - decyzje:

-  indywidualne kierowników

-  indywidualne kierowników ze zbiorowym 
rozpoznaniem

-  zbiorowe

III. Kryterium wariantów decyzji - decyzje:

-  zamknięte - tzw. problemy oceny

-  otwarte - problemy poszukiwawcze i rozwojowe

IV. 

Kryterium stosowanych technik decyzyjnych - 

decyzje:

 

-  programowane
-  nieprogramowane

V.  Kryterium ilości informacji którymi 
dysponuje decydent - decyzje:       

-  podejmowane w warunkach pewności

-  podejmowane w warunkach ryzyka

-  podejmowane w warunkach niepewności

VI.  Kryterium poziomu hierarchicznego 

 

(szczebla decyzyjnego) - decyzje:

-  strategiczne

-  taktyczne

-  operacyjne

Decyzje programowane:

 

dotyczą problemów 
decyzyjnych rutynowych, 
powtarzalnych, dla których 
można opracować rutyny 
(procedury) postępowania, np. 
zwyczaje, modele statystyczne, 
modele matematyczne.

Decyzje 
nieprogramowane:

dotyczą problemów decyzyjnych 
pojawiających się 
nieoczekiwanie, jednorazowych, 
często słabo 
ustrukturyzowanych, 
podejmowane są za pomocą 
ogólnej metodologii 
rozwiązywania problemów 
decyzyjnych.

Warunki podejmowania 
decyzji

Menedżer podejmuje decyzje 
w warunkach pewności 
wtedy, gdy zna wszystkie 
możliwe warianty rozwiązania 
danego problemu oraz zna 
skutki każdego z wariantów. 
Takie decyzje podejmowane są 
przez niego niezwykle rzadko. 
Są to najczęściej decyzje 
zaprogramowane.

Menedżer podejmuje decyzje 
w warunkach ryzyka, gdy zna 
lub potrafi oszacować 
prawdopodobieństwo 
wystąpienia skutków każdego z 
wariantów. 

   Z takimi 

decyzjami ma on do czynienia 
stosunkowo często. Wymagają 
one od niego prawidłowego 
określenia 
prawdopodobieństwa 
wystąpienia skutków każdego z 
wariantów.

Decyzje podejmowane w 
warunkach niepewności 
charakteryzują się tym, że 
menedżer podejmując decyzję 
nie zna wszystkich wariantów 
rozwiązania danego problemu, 
nie zna i nie potrafi oszacować 
prawdopodobieństwa 
wystąpienia skutków 
poszczególnych wariantów.

Kryterium szczebla 
decyzyjnego:

Decyzje strategiczne – 
dotyczą najczęściej całej 
organizacji i polegają na 
wyborze długofalowych 
kierunków działania w okresie 
wieloletnim, 

  są 

niepowtarzalne, jednostkowe, 
podejmowane od czasu do 
czasu

Decyzje taktyczne – 
determinują cele  i sposoby ich 
realizacji w krótszych 
okresach, dotyczą 
rozwiązywania konfliktów 
między strategią a 
wykonawstwem, mają na celu 
zapewnienie warunków do 
sprawnej realizacji celów 
instytucji

Decyzje operacyjne – 
określają doraźne zadania i 
warunki ich realizacji w 
okresach krótszych niż jeden 
rok, są to decyzje powtarzalne, 
jest ich duża liczba, są 
podejmowane często, dotyczą 
optymalizacji wykorzystania 
zasobów organizacji

Sposób 

podejmow

ania 

decyzji

    

     Fazy procesu decyzyjnego

rozpoznani

e

projektowani

a

wybór

    
jednoosobo
we

menedżer    
       grupa 
grupa

      menedżer
      menedżer 
      grupa

menedżer    
menedżer 
menedżer

grupowe

grupa

grupa

  grupa

Sposoby podejmowania 
decyzji

Decyzje jednoosobowe - są decyzjami, 
które zostały podjęte przez menedżera, 
który sam uczestniczył w całym procesie 
decyzyjnym, a więc sam rozpoznawał 
sytuację decyzyjną, projektował warianty 
rozwiązań, a także dokonywał wyboru 
najlepszego rozwiązania. Decyzjami 
jednoosobowymi są również takie decyzje 
podejmowane przez menedżera, w których 
w pierwszych dwóch etapach procesu 
decyzyjnego uczestniczy więcej niż jedna 
osoba.

Decyzje grupowe - charakteryzują się 
tym, że we wszystkich fazach procesu 
decyzyjnego uczestniczy więcej niż jedna 
osoba.

  Decyzje jednoosobowe

Zalety:

- stosunkowo duża szybkość podejmowania decyzji
- jednoznaczna odpowiedzialność menedżera za 
podjętą decyzję

Wady:

- podejmowanie decyzji w oparciu o ograniczoną 
ilość informacji

- rozważanie małej liczby wariantów rozwiązania 
danego problemu 

decyzyjnego

- nieakceptowanie decyzji przez podwładnych

     

Decyzje grupowe 

/zespołowe/ - 

cechy 

wyróżniające

- decyzje grupowe są bardziej 
ryzykowne

- w grupie znajdują się przywódcy 
i ludzie 

wpływowi, którzy 

preferują wyższy  poziom ryzyka 
od przeciętnego

- grupa dysponuje większą ilością 

informacji co zmniejsza jej 

niepewność

- skutek decydowania grupowego 
stanowi 

wynik złożonych procesów 

grupowych, takich jak konformistyczne 
myślenie, 

tendencyjna selekcja 

informacji,  superoptymizm, złudzenie 
inicjatywne

- w grupie lepiej rozpoznaje się problem 

decyzyjny i warianty jego 

rozwiązania i 

prawdopodobnie 

wybierze się najlepsze  rozwiązanie

- mankamentem jest czasochłonność i 

konieczność poniesienia wyższych 

nakładów

Podczas grupowego podejmowania decyzji 
może  wystąpić zjawisko myślenia 
grupowego.

Symptomy myślenia grupowego:

1. Fałszywa jednomyślność

2. Bezwarunkowa wiara w moralność grupy

3. Racjonalizacja

4. Stereotypizacja

5. Autocenzura

6. Cenzura grupy

7. Stróże prawomyślności

8. Iluzja jednomyślności

Racjonalność 
podejmowania decyzji

Racjonalność – określenie 
wyborów konsekwentnych i 
maksymalizujących wartość 
przy danych ograniczeniach

Menedżer powinien dążyć do 
tego, aby podejmowane 
decyzje były racjonalne, czyli 
najlepsze jakie można podjąć w 
określonych warunkach.

Można powiedzieć, że jest to 
działanie rozumne oparte na 
logice, wiedzy i faktach.

Prakseologia wyróżnia dwa 
rodzaje racjonalności 
decyzji:                  
metodologiczną i rzeczową.

Decyzja racjonalna 
metodologicznie, to taki wybór 
działania, który dokonany został 
na podstawie dostępnych dla 
decydującego informacji, i 
zgodnie z zasadami 
podejmowania decyzji. 

 

Racjonalność w sensie 
rzeczowym -polega na wyborze 
takiego wariantu, którego 
realizacja doprowadza do 
osiągnięcia zamierzonego celu. 
Decyzja przeistoczona w działanie 
jest zgodna z rzeczywistością, 
zgodna z prawami nią rządzącymi 
a także z warunkami działania.

Ludzie… często szukają 
rozwiązań…  wystarczająco 
dobrych

    

Bariery racjonalności

- bariera informacyjna
- bariera zasobowa
- bariera osobowościowa i kompetencyjna
- bariera społeczna
- bariera motywacyjna
- bariera organizacyjna
- bariera biurokratyczna
- bariera konkurencyjna