Ogólne zasady ćwiczeń 

Ogólne zasady ćwiczeń 

czynnych

czynnych

Ćwiczenia czynne przebiegają w wyniku 

Ćwiczenia czynne przebiegają w wyniku 

dowolnej akcji mięśni bez udziału siły 

dowolnej akcji mięśni bez udziału siły 

zewnętrznej. Są wykonywane przez 

zewnętrznej. Są wykonywane przez 

pacjenta na polecenie i pod kontrolą 

pacjenta na polecenie i pod kontrolą 

fizjoterapeuty. Najczęściej dzieli się je na:

fizjoterapeuty. Najczęściej dzieli się je na:



Czynne właściwe

Czynne właściwe



Czynne wolne

Czynne wolne



Czynne w odciążeniu

Czynne w odciążeniu



Czynne w odciążeniu z oporem

Czynne w odciążeniu z oporem



Ćwiczenia czynne z oporem  

Ćwiczenia czynne z oporem  

Podstawą takiego podziału jest 

Podstawą takiego podziału jest 

wielkość aktualnej siły ćwiczonej 

wielkość aktualnej siły ćwiczonej 

grupy mięśni. Z praktycznego 

grupy mięśni. Z praktycznego 

punktu widzenia podział taki ma 

punktu widzenia podział taki ma 

swoje uzasadnienie w podstawowym 

swoje uzasadnienie w podstawowym 

kryterium dla stosowania tych 

kryterium dla stosowania tych 

ćwiczeń a mianowicie „ mięsień, 

ćwiczeń a mianowicie „ mięsień, 

grupa mięśni jest zdolna do 

grupa mięśni jest zdolna do 

wyzwolenia siły potrzebnej do 

wyzwolenia siły potrzebnej do 

wykonania ruchu oraz w wielu 

wykonania ruchu oraz w wielu 

przypadkach do pokonania 

przypadkach do pokonania 

dodatkowego oporu siły 

dodatkowego oporu siły 

zewnętrznej.

zewnętrznej.

  

  

Pozycja wyjściowa

Pozycja wyjściowa



Jest stałym elementem każdego ćwiczenia. 

Jest stałym elementem każdego ćwiczenia. 

Dobrze dobrana stwarza optymalne warunki 

Dobrze dobrana stwarza optymalne warunki 

dla poprawnego wykonania ruchu. Wyodrębnia 

dla poprawnego wykonania ruchu. Wyodrębnia 

się:

się:



Pozycje izolowane – eliminują zbędne ruchy, 

Pozycje izolowane – eliminują zbędne ruchy, 

zabezpieczają i ustalają odcinki ciała nie 

zabezpieczają i ustalają odcinki ciała nie 

biorące udziału w ruchu. Należą do nich: siady, 

biorące udziału w ruchu. Należą do nich: siady, 

leżenia w niektórych przypadkach zwisy i 

leżenia w niektórych przypadkach zwisy i 

podpory.

podpory.



Pozycje chwiejne – płaszczyzna podparcia jest 

Pozycje chwiejne – płaszczyzna podparcia jest 

niewielka, środek ciężkości położony wysoko. 

niewielka, środek ciężkości położony wysoko. 

Należą do nich pozycje stojące.  

Należą do nich pozycje stojące.  

Charakter ruchu

Charakter ruchu



Jest to nazwa czynności jakiejś części ciała. 

Jest to nazwa czynności jakiejś części ciała. 

Określa charakter wykonania tej czynności. 

Określa charakter wykonania tej czynności. 



Dla kończyn górnych to: wznosy, opusty, 

Dla kończyn górnych to: wznosy, opusty, 

przenosy, wymachy, skurcze, wyrzuty, krążenia.

przenosy, wymachy, skurcze, wyrzuty, krążenia.



Dla kończyn dolnych to: wznosy, opusty, 

Dla kończyn dolnych to: wznosy, opusty, 

wymachy, krążenia itp. ale także rozkroki, 

wymachy, krążenia itp. ale także rozkroki, 

wykroki, przysiady, podskoki, skoki, marsze, 

wykroki, przysiady, podskoki, skoki, marsze, 

biegi. 

biegi. 



Dla głowy, szyi, tułowia to: skłony, skręty, 

Dla głowy, szyi, tułowia to: skłony, skręty, 

skrętoskłony, krążenia, opady. 

skrętoskłony, krążenia, opady. 

 

 

Przebieg ruchu

Przebieg ruchu



Na przebieg ruchu składa się 

Na przebieg ruchu składa się 

pozycja wyjściowa, pozycja 

pozycja wyjściowa, pozycja 

końcowa i droga ruchu.

końcowa i droga ruchu.

Pozycja końcowa

Pozycja końcowa



Określa czy ruch został wykonany 

Określa czy ruch został wykonany 

poprawnie.

poprawnie.

Odpoczynek 

Odpoczynek 



Zależy od stanu pacjenta i może mieć 

Zależy od stanu pacjenta i może mieć 

miejsce po każdym pojedynczym ćwiczeniu, 

miejsce po każdym pojedynczym ćwiczeniu, 

po serii ruchów, po kilku seriach.

po serii ruchów, po kilku seriach.



Może być:

Może być:



 

 

bierny - stosuje się go po jednej serii lub 

bierny - stosuje się go po jednej serii lub 

jednym ćwiczeniu.

jednym ćwiczeniu.



Czynny – stosuje się tu dodatkowe ćwiczenia 

Czynny – stosuje się tu dodatkowe ćwiczenia 

takie jak oddechowe, relaksacyjne.

takie jak oddechowe, relaksacyjne.

Uwaga: odpoczynek decyduje o poprawności 

Uwaga: odpoczynek decyduje o poprawności 

wykonania następnego ćwiczenia oraz o 

wykonania następnego ćwiczenia oraz o 

właściwie rozłożonym obciążeniu.

właściwie rozłożonym obciążeniu.

Tempo ćwiczenia

Tempo ćwiczenia



Decyduje w znacznym stopniu o 

Decyduje w znacznym stopniu o 

obciążeniu. Jednak również 

obciążeniu. Jednak również 

ułatwia lub utrudnia wykonanie 

ułatwia lub utrudnia wykonanie 

ćwiczenia. 

ćwiczenia. 



Zależy od złożoności ćwiczenia a 

Zależy od złożoności ćwiczenia a 

także od stanu pacjenta

także od stanu pacjenta

Liczba powtórzeń, czas 

Liczba powtórzeń, czas 

trwania ćwiczeń

trwania ćwiczeń



Zależą od rodzaju ćwiczeń i stanu 

Zależą od rodzaju ćwiczeń i stanu 

pacjenta.

pacjenta.



 

 

Najczęściej stosuje się od kilku 

Najczęściej stosuje się od kilku 

do kilkunastu powtórzeń. 

do kilkunastu powtórzeń. 

Zadanie fizjoterapeuty

Zadanie fizjoterapeuty



Powinien objaśnić, pokazać, 

Powinien objaśnić, pokazać, 

poinstruować, zachęcać, 

poinstruować, zachęcać, 

korygować, ubezpieczać. 

korygować, ubezpieczać. 

Zadania pacjenta

Zadania pacjenta



Spełnienie poleceń terapeuty

Spełnienie poleceń terapeuty