Ćw. 7.
Ćw. 7.
Odporność
komórkowa
swoista
Ćw. 7.
Ćw. 7.
Odporność
komórkowa
swoista
Odpowiedź swoista
Odpowiedź swoista
►
komórkowa
komórkowa
charakteryzuje się gromadzeniem wokół
charakteryzuje się gromadzeniem wokół
antygenu komórek, głównie limfocytów T, które bezpośrednio
antygenu komórek, głównie limfocytów T, które bezpośrednio
reagują z antygenem, a poprzez m.in. wydzielanie substancji
reagują z antygenem, a poprzez m.in. wydzielanie substancji
zwanych limfokinami włączają do odpowiedzi immunologicznej
zwanych limfokinami włączają do odpowiedzi immunologicznej
także makrofagi, granulocyty oraz inne komórki.
także makrofagi, granulocyty oraz inne komórki.
►
humoralna
humoralna
polega na wytwarzaniu i uwalnianiu do
polega na wytwarzaniu i uwalnianiu do
środowiska organizmu przeciwciał; wiąże się ona z czynnością
środowiska organizmu przeciwciał; wiąże się ona z czynnością
limfocytów B.
limfocytów B.
Odpowiedź nabyta
Odpowiedź nabyta
Różne rodzaje odporności
Różne rodzaje odporności
swoistej
swoistej
czynna
biern
a
natural
na
sztuczn
a
natural
na
sztuczn
a
(przebyte
choroby i
zakażenia)
(szczepienia
ochronne)
(przeciwciała
matki
przekazywan
e przez
łożysko)
(surowice
odpornościowe
np.
przeciwtężcow
a,
przeciwjadowa
)
Odpowiedź
Odpowiedź
immunologiczna
immunologiczna
Odporność nabyta/swoista
Odporność nabyta/swoista
– powstaje w wyniku kontaktu z czynnikiem
– powstaje w wyniku kontaktu z czynnikiem
szkodliwym, rozwija się w ciągu całego życia. Jest cechą osobniczą,
szkodliwym, rozwija się w ciągu całego życia. Jest cechą osobniczą,
uzyskaną w ciągu życia płodowego lub po urodzeniu.
uzyskaną w ciągu życia płodowego lub po urodzeniu.
Wytworzenia tej odporności jest wywołane przez wyspecjalizowany układ
Wytworzenia tej odporności jest wywołane przez wyspecjalizowany układ
komórkowy, ma charakter swoisty tzn. ściśle związany z czynnikiem
komórkowy, ma charakter swoisty tzn. ściśle związany z czynnikiem
szkodliwym.
szkodliwym.
►
Odporność nabyta biernie w sposób naturalny
Odporność nabyta biernie w sposób naturalny
-
-
przeciwciała
przeciwciała
matki przechodzą do płodu przez łożysko; u noworodków z mlekiem
matki przechodzą do płodu przez łożysko; u noworodków z mlekiem
matki przez przewód pokarmowy - błona jelit jest przepuszczalna dla
matki przez przewód pokarmowy - błona jelit jest przepuszczalna dla
przeciwciał. Ma duże znaczenie, noworodek nie wytwarza własnych
przeciwciał. Ma duże znaczenie, noworodek nie wytwarza własnych
przeciwciał, pozbawiony byłby ochrony i narażony na zakażenia. Okres
przeciwciał, pozbawiony byłby ochrony i narażony na zakażenia. Okres
półtrwania przeciwciał we krwi
półtrwania przeciwciał we krwi
≥
≥
T
T
½
½
18 miesięcy.
18 miesięcy.
►
Odporność bierna sztuczna
Odporność bierna sztuczna
– wprowadzenie surowicy zawierającej
– wprowadzenie surowicy zawierającej
przeciwciała wytworzone przez innego osobnika (homologiczne lub
przeciwciała wytworzone przez innego osobnika (homologiczne lub
heterologiczne). Rodzaj takiej odporności jest krótkotrwały, gdyż
heterologiczne). Rodzaj takiej odporności jest krótkotrwały, gdyż
przeciwciała (jako obce białka) są stosunkowo szybko usuwane z
przeciwciała (jako obce białka) są stosunkowo szybko usuwane z
organizmu.
organizmu.
Surowice odpornościowe
Surowice odpornościowe
Surowice odpornościowe
Surowice odpornościowe
zawierają gotowe przeciwciała. Są
zawierają gotowe przeciwciała. Są
podawane, kiedy organizm nie może dostatecznie szybko
podawane, kiedy organizm nie może dostatecznie szybko
uruchomić mechanizmów odporności czynnej.
uruchomić mechanizmów odporności czynnej.
►
Odporność czynna naturalna
Odporność czynna naturalna
-
-
powstaje po przebyciu
powstaje po przebyciu
choroby zakaźnej lub częstych zakażeń bezobjawowych.
choroby zakaźnej lub częstych zakażeń bezobjawowych.
Charakteryzuje się dużą trwałością, zaczyna się wykształcać
Charakteryzuje się dużą trwałością, zaczyna się wykształcać
podczas początków choroby aż do wyzdrowienia. Po przebyciu
podczas początków choroby aż do wyzdrowienia. Po przebyciu
niektórych chorób zakaźnych (ospa, odra, płonica) odporność
niektórych chorób zakaźnych (ospa, odra, płonica) odporność
utrzymuje się do końca życia.
utrzymuje się do końca życia.
►
Odporność czynna sztuczna – szczepionki
Odporność czynna sztuczna – szczepionki
-
-
są to
są to
preparaty zawierające żywe, lecz pozbawione zjadliwości
preparaty zawierające żywe, lecz pozbawione zjadliwości
drobnoustroje lub ich martwe elementy. Składnikami
drobnoustroje lub ich martwe elementy. Składnikami
szczepionek mogą być również toksyny będące produktami
szczepionek mogą być również toksyny będące produktami
przemiany materii drobnoustrojów.
przemiany materii drobnoustrojów.
Odpowiedź
Odpowiedź
immunologiczna
immunologiczna
Pamięć immunologiczna
Pamięć immunologiczna
silniejsza i szybsza reakcja na
silniejsza i szybsza reakcja na
każdy następny kontakt z określonym antygenem.
każdy następny kontakt z określonym antygenem.
Aktywność limfocytów
Aktywność limfocytów
Test transformacji blastycznej
Test transformacji blastycznej
służy do oceny funkcji limfocytów
służy do oceny funkcji limfocytów
T oraz limfocytów B, pozwala określić stan czynnościowy tych komórek.
T oraz limfocytów B, pozwala określić stan czynnościowy tych komórek.
Formy blastyczne
Formy blastyczne
tworzą się w wyniku:
tworzą się w wyniku:
oddziaływania antygenu na komórki immunokompetentne
oddziaływania antygenu na komórki immunokompetentne
in vivo
in vivo
działania nieswoistych bodźców mitogennych (lektyn)
działania nieswoistych bodźców mitogennych (lektyn)
in vitro
in vitro
:
:
fitohemaglutynina (PHA), konkawalina A (ConA), mitogen szkarłatki
fitohemaglutynina (PHA), konkawalina A (ConA), mitogen szkarłatki
(PMW), LF-7.
(PMW), LF-7.
Formy blastyczne
Formy blastyczne
– obraz w mikroskopie:
– obraz w mikroskopie:
komórki jednojądrzaste o średnicy 20-30
komórki jednojądrzaste o średnicy 20-30
m
m
duże jądro z licznymi jąderkami
duże jądro z licznymi jąderkami
w cytoplazmie widoczne liczne wodniczki i rybosomy.
w cytoplazmie widoczne liczne wodniczki i rybosomy.
Test transformacji
blastycznej -
metoda morfologiczna
O 8-16%
PHA 55-
70%
transformacja
blastyczna
limfocyt
blast
PHA
PHA
limfoc
yt
blas
t
Test transformacji
blastycznej