background image

 

 

 

 

CUKRZYCA   -     PROBLEM 

CUKRZYCA   -     PROBLEM 

SPOŁECZNY

SPOŁECZNY

Cukrzyca jest chorobą, która trwa od momentu powstania 

Cukrzyca jest chorobą, która trwa od momentu powstania 

przez całe życie chorego, z reguły przez kilkadziesiąt lat.

przez całe życie chorego, z reguły przez kilkadziesiąt lat.

Jest ona jednym z głównych bezpośrednich i pośrednich 

Jest ona jednym z głównych bezpośrednich i pośrednich 

sprawców inwalidztwa i wcześniejszej umieralności a więc 

sprawców inwalidztwa i wcześniejszej umieralności a więc 

wielkich strat indywidualnych, społecznych i 

wielkich strat indywidualnych, społecznych i 

produkcyjnych.

produkcyjnych.

Leczenie cukrzycy pochłania wiele wysiłków i nakładów 

Leczenie cukrzycy pochłania wiele wysiłków i nakładów 

co powoduje że choroba ta jest nie tylko bardzo 

co powoduje że choroba ta jest nie tylko bardzo 

poważnym problemem indywidualnym chorego ale także 

poważnym problemem indywidualnym chorego ale także 

jednym

jednym

z głównych problemów zdrowotnych współczesnych 

z głównych problemów zdrowotnych współczesnych 

społeczeństw i państw.

społeczeństw i państw.

background image

 

 

 

 

Zwalczanie cukrzycy to nie tylko cel

Zwalczanie cukrzycy to nie tylko cel

dla każdego chorego

dla każdego chorego

 – to także istotny cel społeczny

 – to także istotny cel społeczny

 i państwowy.

 i państwowy.

background image

 

 

 

 

Cukrzycę jako chorobę społeczną 

Cukrzycę jako chorobę społeczną 

determinuje:

determinuje:

Chorobowość wynosząca wg różnych danych 

Chorobowość wynosząca wg różnych danych 

3 – 4% populacji

3 – 4% populacji

Fakt, że choroba trwa do końca życia i ma 

Fakt, że choroba trwa do końca życia i ma 

charakter postępujący

charakter postępujący

W proces leczenia wciągnięta jest rodzina 

W proces leczenia wciągnięta jest rodzina 

pacjenta

pacjenta

 a niejednokrotnie także środowisko pracy

 a niejednokrotnie także środowisko pracy

Częstość występowania cukrzycy zwiększa się

Częstość występowania cukrzycy zwiększa się

 w populacjach świata.

 w populacjach świata.

background image

 

 

 

 

Prognozy częstości cukrzycy na świecie

Prognozy częstości cukrzycy na świecie

w latach 2000 – 2025

w latach 2000 – 2025

           

           

rok                 cukrzyca u osób 

rok                 cukrzyca u osób 

≥ 20 lat

≥ 20 lat

2000

2000

151.0 mln

151.0 mln

2010

2010

200.7 mln

200.7 mln

2025

2025

  

  

300.0 mln

300.0 mln

W roku 2025 na świecie ilość chorych na 

W roku 2025 na świecie ilość chorych na 

cukrzycę ulegnie podwojeniu, chociaż prognozy 

cukrzycę ulegnie podwojeniu, chociaż prognozy 

demograficzne nie przewidują podwojenia się 

demograficzne nie przewidują podwojenia się 

liczebności populacji świata. 

liczebności populacji świata. 

background image

 

 

 

 

Prognozy częstości cukrzycy w Polsce

Prognozy częstości cukrzycy w Polsce

 

 

Rok               cukrzyca u osób > 20 lat

Rok               cukrzyca u osób > 20 lat

         

         

1995          1 041 000  tj. 3.95 % 

1995          1 041 000  tj. 3.95 % 

populacji

populacji

         

         

2025          1 425 000  tj. 4.7 % populacji

2025          1 425 000  tj. 4.7 % populacji

Do tych danych należy dodać takie 

Do tych danych należy dodać takie 

same liczby przypadków cukrzycy 

same liczby przypadków cukrzycy 

nierozpoznanej – co stanowi

nierozpoznanej – co stanowi

ok. 2 mln obecnie i ok. 3 mln 

ok. 2 mln obecnie i ok. 3 mln 

przypadków w 2025 roku.

przypadków w 2025 roku.

background image

 

 

 

 

Zapadalność na cukrzycę typu 1 

Zapadalność na cukrzycę typu 1 

na świecie:

na świecie:

 

 

Przewiduje się, że w 2010 roku zapadalność 

Przewiduje się, że w 2010 roku zapadalność 

będzie o 40 % wyższa niż w roku 1998 roku.

będzie o 40 % wyższa niż w roku 1998 roku.

 

 

Wg ostatniego raportu WHO na cukrzycę 

Wg ostatniego raportu WHO na cukrzycę 

choruje na świecie 135 mln ludzi, przy czym

choruje na świecie 135 mln ludzi, przy czym

w Europie i Ameryce Północnej chorzy na 

w Europie i Ameryce Północnej chorzy na 

cukrzycę typu 1 stanowią ok. 10 % ogółu 

cukrzycę typu 1 stanowią ok. 10 % ogółu 

chorych na cukrzycę.

chorych na cukrzycę.

Możemy więc mówić o światowej epidemii 

Możemy więc mówić o światowej epidemii 

cukrzycy.

cukrzycy.

background image

 

 

 

 

Szacunkowa liczba chorych na 

Szacunkowa liczba chorych na 

cukrzycę typu 1 w Polsce:

cukrzycę typu 1 w Polsce:

 

 

W roku 2000             205 000 chorych

W roku 2000             205 000 chorych

W roku 2010             273 000 chorych

W roku 2010             273 000 chorych

background image

 

 

 

 

Badania epidemiologiczne nad 

Badania epidemiologiczne nad 

występowaniem cukrzycy w różnych 

występowaniem cukrzycy w różnych 

regionach Polski wskazują na wzrost 

regionach Polski wskazują na wzrost 

wskaźnika zapadalności również 

wskaźnika zapadalności również 

w populacji rozwojowej, przy czym wskaźnik 

w populacji rozwojowej, przy czym wskaźnik 

ten wzrasta znacznie szybciej w regionach 

ten wzrasta znacznie szybciej w regionach 

uprzemysłowionych i miejskich (populacja 

uprzemysłowionych i miejskich (populacja 

śląska), niż w słabiej zaludnionych regionach 

śląska), niż w słabiej zaludnionych regionach 

rolniczych.

rolniczych.

background image

 

 

 

 

Zapadalność na cukrzycę typu 2 wyraźnie 

Zapadalność na cukrzycę typu 2 wyraźnie 

zwiększa się z wiekiem.

zwiększa się z wiekiem.

W krajach uprzemysłowionych największa 

W krajach uprzemysłowionych największa 

chorobowość przypada na okres powyżej 65 

chorobowość przypada na okres powyżej 65 

roku życia a w krajach rozwijających się  - na 

roku życia a w krajach rozwijających się  - na 

wiek 45- 65 lat.

wiek 45- 65 lat.

Stosunkowo łagodne dolegliwości i objawy 

Stosunkowo łagodne dolegliwości i objawy 

cukrzycy typu 2 oraz duża częstość 

cukrzycy typu 2 oraz duża częstość 

przypadków z bezobjawową hiperglikemią 

przypadków z bezobjawową hiperglikemią 

sprawiają, że

sprawiają, że

u około 50 % chorych na cukrzycę typu 2 

u około 50 % chorych na cukrzycę typu 2 

pozostaje ona przez długi czas nierozpoznana

pozostaje ona przez długi czas nierozpoznana

i zostaje stwierdzona przypadkowo lub przy 

i zostaje stwierdzona przypadkowo lub przy 

okazji innych badań.

okazji innych badań.

background image

 

 

 

 

Wraz ze wzrostem zapadalności na 

Wraz ze wzrostem zapadalności na 

cukrzycę typu 2 zwiększa się ryzyko tych 

cukrzycę typu 2 zwiększa się ryzyko tych 

powikłań, które powodują że częstość 

powikłań, które powodują że częstość 

zgonów w tej chorobie z powodu zawału 

zgonów w tej chorobie z powodu zawału 

serca lub udaru mózgu jest 2 – 3 krotnie 

serca lub udaru mózgu jest 2 – 3 krotnie 

większa od stwierdzanej w populacji 

większa od stwierdzanej w populacji 

ogólnej, a częstość kalectwa 

ogólnej, a częstość kalectwa 

spowodowanego zgorzelą stopy

spowodowanego zgorzelą stopy

i amputacją chorej kończyny jest 20 krotnie 

i amputacją chorej kończyny jest 20 krotnie 

większa.

większa.

background image

 

 

 

 

Zwiększona śmiertelność z powodów sercowo- 

Zwiększona śmiertelność z powodów sercowo- 

naczyniowych legła u podstaw wprowadzenia 

naczyniowych legła u podstaw wprowadzenia 

nowych kryteriów rozpoznawania cukrzycy.

nowych kryteriów rozpoznawania cukrzycy.

Nowe kryteria rozpoznawania cukrzycy są 

Nowe kryteria rozpoznawania cukrzycy są 

następujące:

następujące:

 

 

1. Jednorazowy przygodny pomiar glukozy na czczo 

1. Jednorazowy przygodny pomiar glukozy na czczo 

> 200 mg/dl oraz objawy cukrzycy

> 200 mg/dl oraz objawy cukrzycy

2. Stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej na czczo 

2. Stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej na czczo 

> 125 mg/dl

> 125 mg/dl

3. Stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej po 120 min. 

3. Stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej po 120 min. 

testu doustnego obciążenia 75g > 200mg/dl

testu doustnego obciążenia 75g > 200mg/dl

Duże badania kliniczne wykazały, że już glikemia 

Duże badania kliniczne wykazały, że już glikemia 

na czczo w zakresie 125 – 140 mg/dl wiąże się ze 

na czczo w zakresie 125 – 140 mg/dl wiąże się ze 

zwiększonym ryzykiem wystąpienia powikłań 

zwiększonym ryzykiem wystąpienia powikłań 

cukrzycy o typie makroangiopatii.

cukrzycy o typie makroangiopatii.

background image

 

 

 

 

Zadania w zakresie prewencji 

Zadania w zakresie prewencji 

cukrzycy:

cukrzycy:

Wczesne wykrywanie choroby

Wczesne wykrywanie choroby

Szybkie podjęcie skutecznej terapii

Szybkie podjęcie skutecznej terapii

Zapobieganie powikłaniom

Zapobieganie powikłaniom

background image

 

 

 

 

Prewencja pierwotna

Prewencja pierwotna

W celu wczesnego wykrywania cukrzycy 

W celu wczesnego wykrywania cukrzycy 

bezobjawowej WHO zaleca:

bezobjawowej WHO zaleca:

 

 

wykonywanie oznaczenia glikemii na 

wykonywanie oznaczenia glikemii na 

czczo 

czczo 

    u  wszystkich osób > 45 roku życia

    u  wszystkich osób > 45 roku życia

 

 

powtarzanie tego badania co 3 lata. 

powtarzanie tego badania co 3 lata. 

Zaleca się ponadto poszukiwanie cukrzycy 

Zaleca się ponadto poszukiwanie cukrzycy 

w grupach ryzyka.

w grupach ryzyka.

background image

 

 

 

 

Prewencja drugorzędowa

Prewencja drugorzędowa

– to skuteczna terapia

– to skuteczna terapia

                

                

Wykazano, że leczenie intensywne, 

Wykazano, że leczenie intensywne, 

kompleksowe, specjalistyczne jest finansowo 

kompleksowe, specjalistyczne jest finansowo 

bardziej opłacalne niż leczenie insuliną w 

bardziej opłacalne niż leczenie insuliną w 

ramach opieki powszechnej.

ramach opieki powszechnej.

W odniesieniu do cukrzycy typu 2 wykazano, 

W odniesieniu do cukrzycy typu 2 wykazano, 

że podwyższenie odsetka hemoglobiny 

że podwyższenie odsetka hemoglobiny 

glikowanej zwiększa wzrost kosztów 2 krotnie, 

glikowanej zwiększa wzrost kosztów 2 krotnie, 

a podwyższenie np. z poziomu 8% do 10% 

a podwyższenie np. z poziomu 8% do 10% 

zwiększa koszt leczenia nawet 3 krotnie.

zwiększa koszt leczenia nawet 3 krotnie.

background image

 

 

 

 

Badania amerykańskie wykazały, że 

Badania amerykańskie wykazały, że 

redukcja hemoglobiny glikowanej do 

redukcja hemoglobiny glikowanej do 

poziomu 7.2% obniża

poziomu 7.2% obniża

 

 

występowanie utraty wzroku o 72%

występowanie utraty wzroku o 72%

 

 

schyłkowej niewydolności nerek o 

schyłkowej niewydolności nerek o 

87% 

87% 

 

 

amputacji kończyn dolnych o 67%

amputacji kończyn dolnych o 67%

background image

 

 

 

 

wszystkich powikłań cukrzycy o 24%

wszystkich powikłań cukrzycy o 24%

zgonów związanych z cukrzycą o 32%

zgonów związanych z cukrzycą o 32%

udarów mózgu o 44% 

udarów mózgu o 44% 

niewydolności krążenia o 37%

niewydolności krążenia o 37%

W badaniach wykazano, że w cukrzycy typu 
2obniżenie hemoglobiny glikowanej z 7.9% 
do 7.0% zmniejsza występowanie wszystkich 
powikłań cukrzycy o 12%.

Dowiedziono też, że dodatkowe rozpoczęcie 
intensywnej terapii nadciśnienia tętniczego u 
tych chorych i redukcja ciśnienia krwi do 
poziomu 144/82 mm Hg powoduje 
zmniejszenie:

background image

 

 

 

 

Dane amerykańskie wykazują, że koszt opieki 

Dane amerykańskie wykazują, że koszt opieki 

zdrowotnej jednego chorego na cukrzycę jest prawie 

zdrowotnej jednego chorego na cukrzycę jest prawie 

4 krotnie wyższy niż osób nie mających cukrzycy.

4 krotnie wyższy niż osób nie mających cukrzycy.

W Polsce pomimo zainteresowania tym problemem, 

W Polsce pomimo zainteresowania tym problemem, 

brak jest dobrze policzonych kosztów cukrzycy.

brak jest dobrze policzonych kosztów cukrzycy.

W pojęciu kosztów cukrzycy  należy uwzględnić też 

W pojęciu kosztów cukrzycy  należy uwzględnić też 

sytuacje nie rzutujące na bezpośrednie i pośrednie 

sytuacje nie rzutujące na bezpośrednie i pośrednie 

koszty finansowe. Są to koszty wynikające 

koszty finansowe. Są to koszty wynikające 

z gorszych warunków życia chorych na cukrzycę, 

z gorszych warunków życia chorych na cukrzycę, 

gorszego wykształcenia czy gorszej jakości życia.

gorszego wykształcenia czy gorszej jakości życia.

Koszty związane z leczeniem 

Koszty związane z leczeniem 

cukrzycy

cukrzycy

background image

 

 

 

 

Wczesne wykrywanie cukrzycy, 

Wczesne wykrywanie cukrzycy, 

przeprowadzanie długotrwałego procesu 

przeprowadzanie długotrwałego procesu 

edukacyjnego,  precyzyjne monitorowanie, 

edukacyjnego,  precyzyjne monitorowanie, 

szybkie podjęcie skutecznej terapii, 

szybkie podjęcie skutecznej terapii, 

zespołowe postępowanie specjalistyczne 

zespołowe postępowanie specjalistyczne 

od chwili rozpoznania – mogą choremu na 

od chwili rozpoznania – mogą choremu na 

cukrzycę, a co za tym idzie także 

cukrzycę, a co za tym idzie także 

społeczeństwu, zaoszczędzić tych kosztów 

społeczeństwu, zaoszczędzić tych kosztów 

społecznych jakie niesie za sobą cukrzyca.

społecznych jakie niesie za sobą cukrzyca.


Document Outline