Zabezpieczenie 

przenośników taśmowych.

- Urządzenia kontroli 

ruchu.

- Samoczynnie 

uruchamiane 

urządzenia gaśnicze. 

 

2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki 

w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia 

ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia 

przeciwpożarowego 

w podziemnych zakładach górniczych

z dnia 28.06.2002 ze zmianami z dnia 12.07.2006

   §360 (w nowym brzmieniu)

W wyrobiskach górniczych stosuje się materiały 

chemiczne i wyroby z tworzyw sztucznych 

spełniające wymagania trudnopalności, 

antyelektrostatyczności i nietoksyczności, 

a przenośniki taśmowe wyposaża się w taśmę 

trudno palną, urządzenia kontroli ruchu oraz 

samoczynnie uruchamiane urządzenia gaśnicze. 

 

3

   §565 

1. Zatrzymanie przenośnika taśmowego 

powinno być możliwe z każdego miejsca 

trasy, gdzie mogą przebywać ludzie podczas 

ruchu przenośnika. 

Załącznik nr 4. Punkt 6.13.7

 

Przenośnik wyposaża się w czujniki ruchu 
i spiętrzenia, czujniki temperatury oraz 
wyłączniki awaryjne powodujące wyłączenie 
silników napędowych.

 

4

Kontrola pracy czujników zabezpieczających 
realizowana jest poprzez układ sterowania:

-Dla pracy pojedynczego przenośnika – zespół 
sterowania lokalnego ZLS, AT-ZL dla systemu 
SAT-36

-Dla pracy ciągu przenośników – zespół 
sterowania centralnego AT-ZC dla systemu 
SAT-36.

 

5

Zespół lokalnego sterowania typu ZLS

 

jest przeznaczony do sterowania, sygnalizacji, 

kontroli stanu pracy i blokady przenośników taśmowych

.

umożliwia wyświetlenie informacji o 
zadziałaniu:

-czujnika ruchu taśmy, 

-czujnika spiętrzenia, 

-czujników temperatury, 

-urządzenia samogaszącego, 

-wyłącznika  awaryjnego wraz        
  z identyfikacją numeru,

-bramek jazda ludzi/transport materiałów,

-rodzaju pracy zespołu,
oraz  zaniku napięcia na linii priorytetu  
urządzenia nadającego sygnał ostrzegawczy. 

 

6

Mikroprocesorowy system automatyzacji 

górniczych przenośników taśmowych typu 

SAT-36 

Stanowi zestaw aparatury przeznaczony do sterowania i kontroli 
pracy ciągów prostych i rozgałęzionych przenośników. 
Zainstalowanie systemu SAT-36 pozwala na sterowanie z 
centralnego punktu ciągiem o dużej liczbie przenośników oraz 
wielu trasach, dostarczając operatorowi aktualnych informacji o 
stanie pracy tych przenośników oraz o przyczynach wyłączenia.

 

7

Urządzenia kontroli 

ruchu

1. Czujnik ruchu taśmy 
2. Czujnik spiętrzenia urobku
3. Czujniki temperatury
4. Wyłączniki awaryjne

 

8

Rozmieszczenie czujników

na przenośniku PTGM 50/1000

CS – czujnik spiętrzenia 
urobku
CT – czujnik temperatury
CP – czujnik ruchu taśmy
WA – wyłącznik awaryjny

 

9

Rozmieszczenie czujników

na przenośniku PTGM 50/1000

CS – czujnik spiętrzenia 
urobku
CT – czujnik temperatury
CP – czujnik ruchu taśmy
WA – wyłącznik awaryjny

 

10

Rozmieszczenie czujników

na przenośniku GWAREK

CS – czujnik spiętrzenia urobku
CT – czujnik temperatury
CP – czujnik ruchu taśmy
WA – wyłącznik awaryjny

 

11

Rozmieszczenie czujników

na przenośniku GWAREK

CS – czujnik spiętrzenia 
urobku
CT – czujnik temperatury
CP – czujnik ruchu taśmy
WA – wyłącznik awaryjny

 

12

Czujnik ruchu taśmy CP

Czujnik kontroluje prędkość taśmy i powoduje 

wyłączenie napędu przenośnika :

1.  W czasie 

3  sekund

 przy obniżeniu prędkości 

biegu taśmy poniżej 0,7 prędkości nominalnej

2.

 Bezzwłocznie

 przy przekroczeniu prędkości 

biegu taśmy powyżej 1,2 prędkości 
nominalnej 

Prawidłowość działania czujnika ruch należy 

sprawdzić przez podniesienie jego 
konstrukcji.

 

13

Czujnik ruchu taśmy

typ   CI-z

 

14

Czujnik spiętrzenia 

urobku CS

Czujnik spiętrzenia instaluje się nad 
przesypem tak, aby sonda nie dotykała 
strugi urobku. 

Prawidłowość działania czujnika należy 
sprawdzić przez spowodowanie odgięcia 
sondy. 

Po pobudzeniu sondy czujnika napęd 
przenośnika powinien wyłączyć się po 2 
sekundach.

 

15

Czujnik spiętrzenia 

urobku

typ  BOCIAN - 2u

 

16

Czujniki temperatury CT

Czujniki temperaturowe przeznaczone są 
do zabezpieczenia elementów przenośnika 
tj. zwrotni, napędu oraz pętlicy przed 
nadmiernym wzrostem temperatury 
wynikający z nieprawidłowej pracy 
przenośnika – schodzenie taśmy z bębnów 
napędowych, zwrotnych, wysypowych. 

 

17

Czujniki temperatury

typ   CTm

 

18

Wyłącznik awaryjny WA

1.Wyłączniki awaryjne powinny mieć możliwość 

wyłączenia   i zablokowania napędu w pozycji 
wyłączonej oraz powinny być rozmieszczone w 
odległości nie większej niż 70m wzdłuż 
przenośnika,

2.Linka wyłącznika awaryjnego powinna umożliwić 

jego uruchomienie poprzez pociągnięcie w 
dowolną stronę i być rozwieszona w zasięgu ręki 
od strony przejścia oraz w miejscach przebywania 
ludzi w czasie pracy przenośnika.

 

19

Samoczynnie 

uruchamiane urządzenia 

gaśnicze. 

1.Urządzenie pozwala na 

natychmiastowe, samoczynne 
gaszenie zaistniałego pożaru przy 
przenośnikach taśmowych bez 
udziału obsługi.

2.Urządzenie wyłącza napęd 

przenośnika taśmowego spod 
napięcia w chwili wykrycia 
zagrożenia pożarowego. 

 

20

Samoczynnie uruchamiane 

urządzenia gaśnicze. 

   W zależności od tego czy przenośnik 

taśmowy wyposażony jest w pętlicowy 
zasobnik taśmy rozróżniamy:

1. UKŁAD I  -  Strefa gaszenia ( ~ 8 m ) 

obejmuje:    

   zwrotnie i napęd współpracujących 

przenośników.

2. UKŁAD II  -  Strefa gaszenia ( ~ 10 m ) 

obejmuje: zwrotnie i napęd 
współpracujących przenośników wraz z 
bębnem stałym pętlicy.

 

21

Samoczynnie uruchamiane 

urządzenia gaśnicze.

   Urządzenie można instalować również w 

dowolnym miejscu przenośnika (np. napęd 

zabudowany 

w środku trasy) przy następujących rygorach:

• Zużycie wody dla urządzenia nie może być 

większe 

niż 400 litrów/min, stąd liczba dysz zespołu 

gaszącego nie może przekroczyć 10 sztuk.

• Długości przewodów od zaworu odcinającego 

do czujników topikowych nie mogą być 

dłuższe 

niż 8 metrów.

 

22

Samoczynnie uruchamiane 

urządzenia gaśnicze. 

UKŁAD I

1- Zawór odcinający z czujnikiem ciśnienia

2- Zespół wyzwalający z czujnikami topikowymi 

3- Zespół zraszający

4- Zawór odcinający – do kontroli działania 
urządzenia

 

23

UKŁAD   I 

rozmieszczenie czujników 

topikowych

1. Pod stropem.

2. W napędzie między taśmami.

3. Pod zwrotnią w odległości 10 cm od płyt 

bocznych.

4. Pod wysięgnikiem nad zwrotnią.

5. Zawór odcinający - do kontroli działania 

urządzenia

 

24

1- Zawór odcinający z czujnikiem ciśnienia

2- Zespół wyzwalający z czujnikami topikowymi

3- Zespół zraszający

4- Zawór odcinający - do kontroli działania 
urządzenia

Samoczynnie uruchamiane 

urządzenia gaśnicze.

 

UKŁAD II

 

25

UKŁAD   II

rozmieszczenie czujników 

topikowych

1. Pod stropem.

2. W napędzie między taśmami.

3. Pod zwrotnią w odległości 10 cm od płyt 

bocznych.

4. Pod wysięgnikiem nad zwrotnią.

5. Przy bębnie stałym pętlicy.

6. Zawór odcinający – do kontroli działania 

urządzenia.

 

26

Samoczynnie uruchamiane 

urządzenia gaśnicze.

 

W celu zapewnienia pełnej sprawności 
technicznej urządzenia i pewności jego 
działania należy przeprowadzać przeglądy 
bieżące i okresowe. 

-Przegląd tygodniowy wykonuje osoba dozoru 
średniego ruchu maszynowego.

Prawidłowość działania sprawdza się przez 
otwarcie zaworu odcinającego, w celu 
zasymulowania działania czujników 
topikowych, co powinno spowodować 
jednoczesne zadziałanie czujnika ciśnienia 
(wyłączenie napędu przenośnika z urządzenia 
samogaszącego SAGA) i wypływ wody z dysz 
zespołu gaszącego.

 

27

  

Kontrole układów transportu 

przenośnikami 

Rozp. Ministra Gospodarki z dn. 28.06.2002r.  

Załącznik nr 4. Punkt 6.15

 

6.15.1  Każdy układ transportu przenośnikami 

powinien być: 

    1)  raz na dobę przed uruchomieniem oraz 

każdorazowo przed rozpoczęciem jazdy ludzi poddany 

przeglądowi przez uprawnioną do tego osobę,

    2)  raz na tydzień skontrolowany przez osobę dozoru 

średniego,

    3)  raz na miesiąc skontrolowany przez osobę 

wyższego dozoru górniczego i energomechanicznego.

 

28

Kontrole układów 

transportu przenośnikami –  

cd. 

6.15.5  Kontrole miesięczne obejmują zakres 
kontroli tygodniowej poszerzonej o 

próby 

funkcjonalne przenośnika, czujników, 
działania blokad

, sprawdzenia stanu taśmy i 

jej połączeń.

6.15.8  Kontrole tygodniowe i miesięczne 
odnotowuje się w książce okresowych 
kontroli. Szczegółowy zakres i warunki 
kontroli oraz przeglądów dla danego 
urządzenia ustala kierownik ruchu zakładu 
górniczego.

 

29

Na podstawie punktu 6.15.8 załącznik nr 4  
Kierownik Ruchu Zakładu Górniczego 
KWK „Halemba” wydał Zarządzenie nr 
21/2003
z dn.17.02.2003r. w sprawie zakresu i 
warunków kontroli oraz przeglądów 
układów transportowych przenośnikami w 
KWK „Halemba”.

Kontrole układów 

transportu przenośnikami –  

cd.