Choroby reumatyczne

Choroby reumatyczne

 Są to przewlekłe zmiany zapalne w

obrębie tkanki łącznej

 Najczęściej spowodowane są

reakcjami autoimmunologicznymi

 Zmiany chorobowe powstają

głównie w stawach i kościach

 Objawiają się bólem oraz

ograniczeniem ruchomości w
stawach, nawet do ich całkowitego
usztywnienia

Podział chorób reumatycznych wg ARA

(Amerykańskie Towarzystwo

Reumatologiczne)

 Uogólnione choroby tkanki łącznej
- Reumatoidalne zapalenie stawów
- Młodzieńcze przewlekłe zapalenie stawów
- Toczeń rumieniowaty układowy
- Twardzina układowa
- Uogólnione zapalenie powięzi
- Zapalenie wielomięśniowe
- Zapalenie naczyń z martwicą (guzkowe zapalenie tętnic)
- Zespół Sjgrena
- Zespoły nakładania
- Inne

 Zapalenia stawów z zajęciem stawów kręgosłupa

- Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

- Zespół Reitera

- Łuszczycowe zapalenie stawów

- Zapalenie stawów w przebiegu chorób jelit

 Choroba zwyrodnieniowa stawów

- Pierwotna
Dotycząca stawów obwodowych
Dotycząca stawów kręgosłupa

- Wtórna

 Zespoły chorobowe związane z czynnikami zakaźnymi

 Choroby wywołane zaburzeniami metabolicznymi i

hormonalnymi

- Choroby wywołane przez kryształy

- Inne zaburzenia biochemiczne i hormonalne

 Nowotwory
- Pierwotne
- Wtórne

 Zaburzenia "naczyniowo-nerwowe"

- Zespoły uciskowe

 Choroby kości i chrząstek

- Osteoporoza

 Zmiany okołostawowe
- Zmiany przystawowe
Zapalenie kaletek
Zapalenie ścięgien
Entezopatie
Torbiele

- Dyskopatie

 Zmiany w stawach w przebiegu różnych zespołów

chorobowych

Diagnostyka chorób reumatycznych-

badanie pacjenta

Wywiad- badanie podmiotowe



Dane osobowe



Informacje dotyczące dolegliwości

Powód wizyty

Objawy poprzedzające początek choroby (np. wzrost

temperatury ciała, zmniejszenie masy ciała,

osłabienie)

Czynniki, które mogły przyczynić się do wystąpienia

lub nasilenia objawów choroby (uraz, zimno, wypicie

alkoholu)

Początek choroby (nagły lub powolny)

- Przebieg choroby (postępujący z okresami zaostrzenia

i remisji, w postaci napadów, rzutów)

- Charakter (słaby, silny) i umiejscowienie bólu, wielkość

i umiejscowienie obrzęku, ograniczenie ruchomości,

sztywność poranna

- Dolegliwości ze strony innych układów
- Choroby przebyte
- Dotychczasowe leczenie

 Wywiad rodzinny

 Warunki socjoekonomiczne, rodzaj pracy

2. Badanie przedmiotowe
 Ogólne
- Zmiany budowy ciała (wrodzone lub nabyte

zniekształcenia)

- Nieprawidłowe ułożenie ciała (np. wady postawy,

wadliwy chód, poruszanie się na wózku inwalidzkim,
przy pomocy kul, przybywanie w pozycji leżącej)

- Zmiany skórne (np. łuszczyca, owrzodzenie, rumień)
- Zaburzenia ucieplenia i wilgotności skóry, obrzęki,

obecność guzków podskórnych

- Powiększenie węzłów chłonnych

 Szczegółowe
- Badanie stawów
• Kręgosłupa- ukształtowanie krzywizn; zniekształcenia

(skolioza); bolesność kręgów przez opukiwanie i

palpacyjnie; ruchomość

• Krzyżowo- biodrowych- bolesność przy opukiwaniu i

ucisku

• Kończyn- symetryczne lub niesymetryczne zajęcie

stawów; zabarwienie, napięcie, ucieplenie skóry;

obrzęk, powiększenie obrysu stawu, wysięk w jamie

stawowej (objaw chełbotania i balotowania rzepki);

wyrośla kostne, guzy; trzeszczenie; zniekształcenia;

obecność guzków, torbieli okołostawowych; bolesność,

wrażliwość na ucisk; ruchomość

Patomechanika narządu ruchu w

chorobach reumatycznych

Prawidłowa budowa stawu:

 Stałe elementy

- Powierzchnie stawowe pokryte

chrząstką

- Torebka stawowa składająca

się z błony maziowej i

włóknistej

- Jama stawowa

 Dodatkowe elementy

- Krążki stawowe

- Łąkotki

- Obrąbki

- Więzadła

- Kaletki

- Przyczep ścięgnisty

 W zdrowym stawie ruch

pomiędzy
powierzchniami
stawowymi odbywa się
na zasadzie wzajemnego
poślizgu obu
powierzchni stawowych

 Gdy chrząstka jest

idealnie gładka,
współczynnik tarcia jest
zbliżony do zera

 W większość chorób

reumatycznych następuje
niszczenie chrząstki stawowej

 Nie obserwuje się samoistnej

regeneracji chrząstki stawowej

 Uszkodzeniu ulegają także:
- Ścięgna (rozluźnienie, zerwanie)
- Więzadła (rozluźnienie,

skrócenie)

- Mięśnie (zaniki pierwotne i

wtórne)

- Kości (ubytek masy i zaburzenia

struktury)

 W stawie występuje wysięk,

obrzęk, przerost błony maziowej i
niestabilność

 Uszkodzenie chrząstki zwiększa współczynnik tarcia

 Zwiększone tarcie powoduje ból, co zwiększa napięcie

mięśniowe i wywołuje przeciążenie łańcucha
kinetyczno- dynamicznego kończyn, a także ich
deformację

 Każda deformacja prowadzi do zaburzenia

prawidłowych wzorców ruchowych i wywołuje
przeciążenie całego systemu

 Pojawiają się mechanizmy kompensacji wewnętrznej

Leczenie chorób reumatycznych

 Farmakoterapia

 Chirurgia
- Zapobiegawcza
- Korekcyjno- rekonstrukcyjna

 Fizjoterapia
- Kinezyterapia
- Fizykoterapia
- Balneoterapia
- Zaopatrzenie ortopedyczne

 Program usprawniania ruchowego obejmuje
- Zmniejszenie bólu
- Zmniejszenie stanu zapalnego stawów
- Zapobieganie deformacjom
- Leczenie istniejących deformacji lub zapobieganie ich

narastaniu

- Utrzymanie prawidłowej siły mięśniowej
- Sterowanie prawidłową kompensacją

 Kinezyterapia

- Przy planowaniu zabiegów kinezyterapeutycznych

należy
uwzględnić:

• Stopień uszkodzenia chrząstki stawowej
• Stan układu więzadłowego i mięśniowego
• Wielkość i strukturę istniejących i zagrażających

deformacji

Natężenie ćwiczeń powinno zależeć od stopnia

uszkodzenia stawu:

• I stopień – pełen zakres ruchomości z obciążeniem trochę

mniejszym od normalnego; płynny, niebolesny ruch-

ćwiczenia z połową maksymalnego oporu

• II stopień uszkodzenia – ruch czynny w pełnym zakresie,

włączenie oporu powoduje ból, zmniejsza zakres ruchu i

zaburza płynność- ćwiczenia w odciążeniu stawu z

oporem dla mięśni

• III stopień – pełen zakres ruchów jedynie w odciążeniu;

pokonanie ciężaru własnej kończyny ogranicza zakres

ruchu i jego płynność, powoduje ból- ćwiczenia w

odciążeniu

• IV stopień – ruch w odciążeniu bolesny, ograniczony,

zaburzona jego płynność- ćwiczenia w zachowanym

zakresie ruchów

- Zadanie kinezyterapii w chorobach reumatycznych
• Odżywienie chrząstki stawowej
• Zwiększenie zakresu ruchomości- ćwiczenia bierne,

samowspomagane, czynne wolne, w odciążeniu, z
oporem, stretching

• Likwidacja przykurczów - wyciągi, mobilizacje

technikami manualnymi

• Przywrócenie prawidłowej pracy mięśni - ćwiczenia

izometryczne, z oporem, ćwiczenia w wodzie, PNF,
stretching, terapia manualna

• Działanie przeciwbólowe- ćwiczenia rozluźniające,

wzmacniające i wytrzymałościowe

 Fizykoterapia

- Działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie oraz reguluje

napięcie mięśni

- Stosowana przed kinezyterapią
- Termoterapia, TENS elektroterapia (stymulacja, DD,

galwanizacja, interdyn), laser, ultradźwięki,
magnetoterapia, hydroterapia oraz masaż ręczny

 Zaopatrzenie ortopedyczne

- Zadaniem zaopatrzenia ortopedycznego jest

zmniejszenie
bólu, odciążenie, stabilizacja, zapobieganie upadkom,
wczesne uruchomienie po zabiegach operacyjnych

 Balneoterapia- leczenie

uzdrowiskowe

- W chorobach

reumatycznych
najkorzystniej działają:

• Kąpiele solankowe
• Kąpiele siarczkowo-

siarkowodorowe

• Kąpiele i okłady

borowinowe

Document Outline