Dr n. med. Mariola Głowacka

PROBLEMY   

PIELĘGNACYJNE 

PACJENTÓW   

PRZEWLEKLE CHORYCH-

starych

Struktura 

pacjentów 

w 

Zakładzie 

Pielęgnacyjno-  Opiekuńczym 

wg  wieku

 

% pacjentów

23%

44%

33%

70 - 79
80 - 89
90 i więcej

Struktura pacjentów w ZPO wg  

miejsca zamieszkania

46

31

16

13

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

Miasto

Wieś

L

ic

zb

a

 p

a

c

je

n

tó

w

K obiety
M ężczyźni

Struktura 

pacjentów 

w 

Zakładzie 

Pielęgnacyjno-  Opiekuńczym 

wg  stanu 

cywilnego

 

49

17

11

13

12

4

0

10

20

30

40

50

60

70

Wdowa/wdowiec

Zamężna/żonaty

Panna/kawaler

L

ic

zb

a

 p

a

c

je

n

tó

w

Mężczyźni
Kobiety

Warunki  rodzinno  –  materialne  pacjentów 
przebywających w Zakładzie Pielęgnacyjno- 
Opiekuńczym 

Stopień wydolności

A

B

C

Sytuacja

%

%

%

Sytuacja mieszkaniowa

12,3

45,3

42,5

Wydolność opiekuńcza rodziny

0

30,2

69,8

Zakres wymaganej opieki przed przyjęciem do ZPO

0

25,5

74,5

Choroby współistniejące u pacjentów 

przebywających w ZPO

• Stan otępienny - 

73,6 %

• Niedowłady - 

40,6 %

• Stan po udarze mózgu

- 

37,7 %

• ChNS -  

31,1 %

• Nadciśnienie tętnicze

- 

31,1 %

• Niedowidzenie - 

30,2 %

• Miażdżyca uogólniona

- 

29,3 %

• Osteoporoza z następstwami w zakresie ograniczenia ruchomości do 

niedowładów włącznie -  

27,6 %

• Cukrzyca - 

25,5 %

• Stan po urazach/ zabiegach ortopedycznych - 

21,7 %

• Choroba Alzhaimera - 

17,9 %

• Stan po operacji w obrębie układu pokarmowego

- 

17,9 %

• Zmiany zapalne w drogach oddechowych

- 

16 %

• Niewydolność nerek - 

16 %

• Owrzodzenia podudzia/ stopy

- 

11,3 %

• Jaskra - 

10,4 %

• Inne - 

26,4 %

ZJAWISKO   WIELOCHOROBOWOŚCI

0

5

10

15

20

25

30

35

L ic z b a  p a c je n tó w  

o d  1 d o  2

o d  3 d o  4

o d  5 d o  6

p o w yż e j 6

L ic z b a  c h o ró b  w sp ó łistn ie ją cyc h

Ko b ie ty
M ę ż c z yź n i

Powikłania występujące u  pacjentów            

                w  czasie pobytu w ZPO

17

23

40

35

41

39

33

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

Oddechowe

NZK

Gorączka

Odleżyny

Odparzenia

Zakażenia

wewnątrzszpitalne

Zejścia śmiertelne

Problemy pielęgnacyjne pacjentów  w ZPO

• Ograniczona ruchomość

100 %

• Fragmentacja snu

89,6 %

• Suchość skóry

82,1 %

•  Brak akceptacji siebie

70,8 %

• Lęk przed śmiercią  

68,9 %

• Poczucie osamotnienia

68,9 %

• Zdeformowana sylwetka

68,9 %

• Niska samoocena

58,5 %

• Niedosłuch

56,6 %

• Bezwiednie oddawanie moczu i/ lub stolca   

53,8 %

• Zaburzenia nastroju 

53,8 %

• Niechęć do przyjmowania pokarmów

 

42,5 %

• Odparzenia 

38,7 %

• Stany podgorączkowe/ gorączka 

37,7 %

• Zaburzenia pamięci  

36,8 %

• Trudności w połykaniu

36,8 %

• Zaparcia

 

34,9 %

• Utrudniony kontakt słowny 

34,9 %

• Odleżyny 

33,3 %

• Trudności w oddychaniu 

31,1 %

Zakres zabiegów pielęgnacyjnych stosowanych u 

pacjentów

ZAKRES  KOMPENSACJI

Całkowity

Częściowy

Wspierajaco -
edukacyjny

Rodzaj czynności

%

%

%

Toaleta częściowa

67,9

21,7

10,4

Toaleta całego ciała

100

0

0

Toaleta
przeciwodleżynowa

87,7

12,3

0

Zmiana pampersów,
wkładek,
pieluchomajtek

47,2

6,6

0

Karmienie

58,5

25,5

16

Pojenie

53,8

30,2

16

Przyjmowanie leków

68,9

34,9

3,8

Słanie łóżka/ zmiana
pościeli

97,2

2,8

0

Siadanie

50

44,3

5,7

Pionizacja

67,9

32,1

0

Chodzenie

63,2

31,1

5,7

Ubieranie/
rozbieranie

40,6

51,9

7,6

Czesanie

48,1

45,3

6,6

Wykonywanie
zleceń lekarskich

89,6

7,6

2,8

Monitorowanie
parametrów
życiowych

100

0

0

Inne

39,6

54,7

5,7

ZAKRES WYMAGANEJ OPIEKI PRZED 

PRZYJĘCIEM DO ZPO

0%

26%

74%

A
B
C

Stopień samodzielności pacjentów przy 

przyjęciu i wypisie

0

2

4

6

8

1 0

1 2

1 4

1 6

%  p a c je n tó w

P o ru s z a n ie  s ię

M y c ie ,

c z e s a n ie , 

G o le n ie

J e d z e n ie  i p ic ie

W y d a la n ie

O rg a n iz a c ja

c z a s u  w o ln e g o

Z a k r e s  s p r a w n o ś c i

P rz y ję c ie

W y p is

Ograniczona sprawność pacjentów przy przyjęciu 

i wypisie

0

10

20

30

40

50

60

70

80

Poruszanie

się

Mycie,

czesanie, 

Golenie

J edzenie i

picie

Wydalanie

Organizacja

czasu

wolnego

Zakres sprawności

%

p

a

cj

e

n

tó

w

Przyjęcie
Wypis

PACJENCI  ZALEŻNI

0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

100

Poruszanie

się

Mycie,

czesanie, 

Golenie

J edzenie i

picie

Wydalanie

Organizacja

czasu

wolnego

%

 p

a

cj

e

n

tó

w

P rzyjęci

Wypisani

WNIOSKI

1.  W zakładzie pielęgnacyjno- 

opiekuńczym przebywają 

najczęściej osoby po 80 r.ż. z 

wieloma stanami patologicznymi 

oraz licznymi i wielorakimi 

problemami pielęgnacyjnymi.

2. Wielość i wielorakość problemów 

pacjentów wymaga kompleksowej 

opieki i  ścisłej współpracy 

pielęgniarek, lekarzy, rehabilitantów, 

dietetyków, terapeutów zajęciowych, 

psychologów, duchownych, pacjentów 

i ich rodzin. Realizacja tak szerokiego 

zakresu świadczeń jest możliwa dzięki 

pracy metodą procesu pielęgnowania 

w oparciu o teorię  V. Henderson, D. 

Orem i H. Peplau.

3. Obszary działań pielęgniarskich w 

opiece nad człowiekiem starym i 

przewlekle chorym wytyczają jego 

deficyty w zakresie samoopieki i 

samopielęgnacji, a w szczególności 

ograniczenia i zakresy zależności 

od osób drugich

4. Osiągnięta poprawa wydolności 

samoopiekuńczych i 

samopielęgnacyjnych oraz ew. 

wdrożenie  rodziny do 

kompensowania braków pacjentów 

w tych zakresach wymagają 

kontynuowania, po wypisaniu z 

ZPO, w ramach opieki 

długoterminowej domowej lub 

podstawowej opieki zdrowotnej. 

5. Dla większej integracji działań 

pielęgniarskich w zakresie opieki 

długoterminowej z działalnością 

pielęgniarek podstawowej opieki 

zdrowotnej zasadnym byłoby 

włączenie pielęgniarki opieki 

długoterminowej do zespołu 

podstawowej opieki zdrowotnej z 

jasnym i jednoznacznym 

podziałem kompetencji dla tych 

dwóch grup. 

6. Zastosowanie skali Barthel 

umożliwia obiektywny monitoring 
ewolucji stanu pacjenta w czasie 
jego przyjęcia, pobytu i wypisu z 
ZPO oraz w warunkach domowych.

Przewlekle chory – istota choroby przewlekłej, objawy podmiotowe i

                               przedmiotowe,

 stopnie dysfunkcji,

 dolegliwości i ograniczenia,

 przebieg choroby przewlekłej – okresy zaostrzeń i remisj,

 rokowanie

określenie stanu fizycznego

-stopień wydolności poszczególnych narządów  i

 układów,

- objawy subiektywne i obiektywne,

- ograniczenie aktywności,

-  konieczność stosowania specjalistycznej aparatury,

   protez,

- ból uniemożliwiający aktywność zawodową, społeczną,

   samoopiekę, samopielęgnację

 

- 

określenie stanu psychicznego

-    niepokój o rodzinę, pracę zawodową

-  zniechęcenie, przygnębienie, lęk, rozpacz, zobojętnienie,

apatia, brak zainteresowania,

-  potrzeba stałej opieki ze strony innych,

-  konieczność życia z chorobą,

-  wpływ rokowania na stan psychiczny,

-  tęsknota i troska o bliskich,

-  narastający egocentryzm, wzmożona potrzeba kontaktu z

innymi i zainteresowanie swoimi problemami,

-  poczucie doznanej krzywdy, żalu, nienawiści,

-  wiara lub jej brak w pomyślny przebieg terapii,

-  zmęczenie i wyczerpanie,

dolegliwości w procesie umierania (leżenie, trudności w

oddychaniu, duszność, wyniszczenie, pragnienie, zaburzenia

wydalania)

określenie stanu społecznego

-  wiek,

-  płeć,

-  praca zawodowa,

-  warunki mieszkaniowe,

-  styl życia,

-  nałogi,

-  przebyte choroby,

-  predyspozycje rodzinne, choroby w rodzinie,

-  stosunki rodzinne,

-  wsparcie społeczne,

-  wydolność opiekuńcza rodziny,

-  sytuacja materialna

a. w planie działań.

wykonanie pomiarów- badania podstawowe, dodatkowe,

specjalistyczne

analiza dokumentacji – historia pielęgnowania, karta

gorączkowa, karta obserwacyjna, indywidualna karta zleceń,

wyniki badań ogólnych, dodatkowych, pomocniczych,

specjalistycznych; historia choroby.

b. sformułowanie diagnozy pielęgniarskiej,

c. określenie celów opieki,

d. sporządzenie planu opieki,

uzasadnienie  uwzględnionych

DZIĘKUJĘ

ZA 

UWAGĘ