CZYNNIKI 
KSZTAŁTUJĄCE 
STOSUNKI 
MIĘDZYNARODOWE

POJĘCIE BEZPIECZENSTWO



Bezpieczeństwo to stan, który daje poczucie pewności i 

gwarancje jego zachowania oraz szanse na doskonalenie. Jest 

to jedna z podstawowych potrzeb człowieka. Odznacza się 

brakiem ryzyka utraty czegoś dla człowieka szczególnie 

cennego – życia, zdrowia, pracy, szacunku, uczuć, dóbr 

materialnych i dóbr niematerialnych.



Bezpieczeństwo jest naczelną potrzebą człowieka i grup 

społecznych, jest także podstawową potrzebą państw i 

systemów międzynarodowych; jego brak wywołuje niepokój i 

poczucie zagrożenia. Człowiek, grupa społeczna, państwo, 

organizacja międzynarodowa starają się oddziaływać na 

swoje otoczenie zewnętrzne i sferę wewnętrzną, by usuwać a 

przynajmniej oddalać zagrożenia, eliminując własny lęk, 

obawy, niepokój i niepewność. Zagrożenia mogą być 

skierowane na zewnątrz i do wewnątrz; tak samo powinny 

być skierowane działania w celu ich likwidowania.

Czynniki oddziałujące na 
stosunki międzynarodowe



Kryterium siły i zasięgu oddziaływania:



A) czynniki warunkujące: 

geograficzny; demograficzny; 

narodowy; ideologiczny; religijny; Ich 

działanie i wpływ przejawia się w 

dłuższych okresach czasu.



B) czynniki realizujące: ekonomiczno-

techniczny; militarny; organizacyjno-

społeczny; osobowościowy; Wpływ 

ujawnia się w krótszych okresach czasu 

CZYNNIK IDEOLOGICZNY



Ideologiczne – u podstaw tkwią ustroje 

państw i systemy wartości które 

poszczególne państwa reprezentują. Po II 

wojnie wpływ ideologii był duży. Jest to 

zmienny wpływ. Pojawił się dopiero 

niedawno, zaczął odgrywać rolę po II wojnie. 

Państwa mało się różniły, każde nosiło inne 

cechy. Państwa należące do tej samej grupy 

bardzo się różniły, np. Chiny – ZSRR. Różnice 

ideologiczne wypływają z doktryn. Ideologie 

nadal istnieją: państwa socjalistyczne Kuba, 

Korea Pn. Wg Fukuyamy nastąpił 

ideologiczny koniec historii.

CZYNNIKI ORGANIZACYJNO-
NORMATYWNE



takie jak: czynnik 



organizacyjny odzwierciedlający podział świata 

na ponad 190 państw, które w swych działaniach 

kierują się egoizmem państwowym, wyrażającym 

się w polityce opartej na racji stanu, podczas gdy 

istnieje wiele problemów globalnych 

wymagających podjęcia działań wspólnych;



 czynnik normatywny, obejmujący przyjęte 

przez społeczność międzynarodową normy 

prawne, polityczne i moralne; 



czynnik humanitarny odnoszący się do praw 

jednostki ludzkiej, gwarantowanych przez 

społeczność międzynarodową.

CZYNNIKI 
ORGANIZACYJNO-
NORMATYWNE



Pierwsza grupa czynników określa współzależność i 

sprzeczności między rozwojem techniki i stanem środowiska 

naturalnego człowieka;



 druga - między wzrastającymi potrzebami coraz liczniejszej 

ludności świata i ograniczonymi możliwościami ich zaspokojenia; 



trzecia - między ideologiami uniwersalistycznymi i ich 

pluralistycznym podłożem kulturowym, 



 czwarta grupa - między istniejącą strukturą organizacyjną 

współczesnych stosunków międzynarodowych i uznanymi przez 

państwa normami regulującymi zachowania uczestników tych 

stosunków.



 Można stwierdzić, że wymienione czynniki kształtują stosunki 

międzynarodowe w sposób najbardziej podstawowy, natomiast 

w ujęciu bezpośrednim stanowią one funkcję działań 

poszczególnych państw, głównie tych, które dysponują 

największym potencjałem ekonomicznym, militarnym, 

politycznym i moralnym. 

CZYNNIK NORMATYWNY



określa współzależność między istniejąca 
strukturą organizacyjną współczesnych 
stosunków międzynarodowych i uznanymi 
przez państwa normami regulującymi 
zachowania uczestników tych stosunków.



obejmujący przyjęte przez społeczność 
międzynarodową normy prawne, polityczne i 
moralne



czyli normy określające współdziałanie 
jednostek w ramach tej instytucji 



Przygotowała: Izabela Czupryniak