Ryszard Stykowski

specjalista ratownictwa medycznego

WYTYCZNE 2005

RESUSCUTACJI

KRĄŻENIOWO - ODDECHOWEJ

Proces tworzenia 

Wytycznych 2005

• 1993 ILCOR (Międzynarodowy Komitet 

Łącznikowy ds. Resuscytacji)

• 22 oficjalne spotkania w okresie 1993-2005
• Wytyczne 2000 (Guidelines 2000 for 

Cardiopulmonary Resuscitation)

• Wytyczne 2005 (Consensus on Science and 

Treatment Recommendation = CoSTR2005)

• Wytyczne 2010?

Łańcuch przeżycia 2005

Podstawowe zabiegi 

resuscytacyjne

Zmiany w wytycznych resuscytacji krążeniowo-oddechowej 2005 

Europejska Rada Resuscytacji

Polska Rada Resuscytacji

Oceń 

przytomność

Oceń 

przytomność

Zapytaj i 

potrząśnij

Udrożnij drogi 

oddechowe

Udrożnij drogi 

oddechowe

Odchyl głowę/  

unieś żuchwę

Sprawdź oddech

Sprawdź oddech

Wzrokiem, 

słuchem, 

dotykiem

Jeśli oddycha:

pozycja 

bezpieczna

Sztuczne 

oddychanie

Sztuczne 

oddychanie

Wykonaj 2 

efektywne 

oddechy

Ocena krążenia

Max. 10 sek.

Ocena krążenia

Max. 10 sek.

Poszukuj oznak 

krążenia

Brak krążenia

Rozpocznij masaż 

serca

Brak krążenia

Rozpocznij masaż 

serca

Krążenie 

zachowane

Kontynuuj sztuczne 

oddychanie

Krążenie 

zachowane

Kontynuuj sztuczne 

oddychanie

Częstość: 100/min.

Sekwencja: 

15 uciśnięć : 2 

oddechy

Kontroluj krążenie 

co 1 min.

Udrożnij drogi oddechowe

30 uciśnięć

klatki piersiowej

2 oddechy ratownicze

30 uciśnięć klatki piersiowej

Zawołaj o pomoc

Zadzwoń na numer112*

Podstawowe zabiegi 

resuscytacyjne 

NIE REAGUJE

BRAK PRAWIDŁOWEGO ODDECHU

*lub krajowy numer ratunkowy
  [999 (przyp. tłum.)]

Oceń bezpieczeństwo

Oceń czy poszkodowany 

reaguje

Wołaj o pomoc

Udrożnij drogi oddechowe

Oceń oddech

Jeżeli poszkodowany 

nie 

oddycha prawidłowo 

wezwij   

pomoc

Decyzję o rozpoczęciu 

resuscytacji krążeniowo-

oddechowej (RKO) 

podejmuje się, gdy 

poszkodowany nie reaguje 

i nie oddycha prawidłowo.

W przypadku dorosłych 

pomija się 2 początkowe 

oddechy ratownicze i 

uciska klatkę piersiową 30 

razy 

natychmiast po 

potwierdzeniu NZK

Rozpocznij uciskanie klatki 

piersiowej

Ratownicy powinni być 

nauczani 

układania rąk 

centralnie na klatce 

piersiowej

, a nie 

czasochłonną metodą  

identyfikacji łuku 

żebrowego.

… 

WTYCZNE 

Guidelines 2000 for Cardiopulmonary Resuscitation

Wykonaj  dwa oddechy

1 sek.

Każdy oddech ratowniczy 

powinien być wykonywany 

przez 

1 sek.

, a nie 2 sek.

BLS

2x

30
x

W przypadku osoby 

dorosłej stosunek uciśnięć 

klatki piersiowej do 

oddechów wynosi 

30:2

.

Defibrylacja i 

automatyczna defibrylacja 

zewnętrzna

Zmiany w wytycznych resuscytacji krążeniowo-oddechowej 2005 

Europejska Rada Resuscytacji

Polska Rada Resuscytacji

Defibrylacja

• Jest kluczowym ogniwem łańcucha przeżycia.
• Jest jedną z kilku interwencji o udowodnionym 

naukowo, pozytywnym wpływie na 

przeżywalność pacjentów  z zatrzymaniem 

krążenia w mechanizmie VF/VT.

Łyżki a elektrody do 

defibrylacji

• Elektrody do defibrylacji są 

skuteczne i bezpieczne, preferuje 
się ich użycie w stosunku do 
standardowych łyżek, szczególnie 
w sytuacjach kiedy dostęp do 
pacjenta jest ograniczony.

RKO przed defibrylacją

• Jest sensowne aby personel 

medyczny prowadził przed 
defibrylacją RKO przez około 2 
minuty (5 cykli 30:2) w 
przypadkach kiedy pacjent przez 
długi czas był nieprzytomny a nikt 
nie podjął wcześniej resuscytacji.

1 czy 3 defibrylacje

• Zaleca się wykonywanie 

pojedynczych defibrylacji w 
odstępach 2 minutowych.

• Brak dowodów 

potwierdzających większą 
skuteczność jednego 
kształtu fali dwufazowej 
lub defibrylatora nad 
innymi.

Energia defibrylacji

• W przypadku defibrylatorów 

jednofazowych ze względu na 
ich niższą skuteczność w 
przerywaniu migotania komór 
zaleca się wykonywanie 
wszystkich defibrylacji energią 
360J.

Energia defibrylacji

Pierwsza defibrylacja

• W przypadku defibrylatorów 

dwufazowych zaleca się aby energia 
pierwszej defibrylacji wynosiła nie mniej 
niż 120J dla RLB i 150J dla BTE. 

• Optymalnie pierwsza wartość energii 

impulsu dwufazowego powinna wynosić 
co najmniej 150J dla wszystkich 
rodzajów fali.

Energia defibrylacji

Pierwsza defibrylacja

• Producent powinien w widocznym 

miejscu na defibrylatorze umieścić 
zalecane przez niego wartości energii 
defibrylacji.

• Jeżeli ratownik nie zna zalecanych przez 

producenta energii powinien wykonać 
pierwszą defibrylację energią 200J.

Energia defibrylacji

Kolejne defibrylacje

• Brak dowodów naukowych aby 

zalecić którąś z dwóch strategii 
defibrylacji:

– zastosowanie stałej wartości 

energii

– zastosowanie wzrastających 

wartości energii.

Energia defibrylacji

Kolejne defibrylacje

• Jeżeli ratownik nie zna zalecanych 

przez producenta energii powinien 
wykonać kolejne defibrylacje 
energią 200J lub wyższą.

AED (Automated External 

Defibrillator)

• Zaleca się 

dostosowanie 
poleceń 
głosowych AED 
do nowych 
wytycznych.

Nie reaguje

RKO 30:2

Do momentu podłączenia AED

AED

ocena rytmu

Defibrylacja

zalecana

Defibrylacja

nie zalecana

1 Defibrylacja

150-360 J (dwufazowa)

lub 360 J (jednofazowa)

Udrożnij drogi oddechowe

Brak prawidłowego oddechu

Natychmiast podejmij

RKO 30:2 

przez 2 min

Wyślij kogoś lub

idź po AED

Zadzwoń 112*

Natychmiast podejmij

RKO 30:2 

przez 2 min

Kontynuuj dopóki poszkodowany nie

zacznie oddychać prawidłowo

Wołaj o pomoc

*lub krajowy numer ratunkowy
  [999 (przyp. tłum.)]

AED (Automated External 

Defibrillator)

• Programy wczesnej 

defibrylacji i publicznego 

dostępu do defibrylacji 

(PAD) zwiększają 

częstość podejmowania 

resuscytacji przez 

świadków zdarzenia oraz 

szansę wykonania 

szybkiej defibrylacji a 

więc pozytywnie 

wpływają na 

przeżywalność NZK.

AED (Automated External 

Defibrillator)

• Programy publicznego 

dostępu do defibrylacji 
(PAD) powinny być 
wdrażane w miejscach 
gdzie istnieje 
prawdopodobieństwo 
wystąpienia co 
najmniej jednego NZK 
w ciągu 2 lat.

Specjalistyczne zabiegi 

resuscytacyjne u osób 

dorosłych (ALS)

Zmiany w wytycznych resuscytacji krążeniowo-oddechowej 2005 

Europejska Rada Resuscytacji

Polska Rada Resuscytacji

ERC Guidelines 2005

• Prewencja NZK
• Wewnątrzszpitalne NZK 
• Zewnątrzszpitalne NZK
• Opieka poresuscytacyjna

ERC Guidelines 2005

Prewencja NZK

• Ocena pacjenta ABCDE
• Skale oceny /EWS, kryteria 

wezwania/

• MET, zespół resuscytacyjny

ERC Guidelines 2005

NZK VF/VT

• Pojedyncze wyładowania
• RKO 30:2 bezpośrednio po defibrylacji
• Pętle trwające 2 minuty
• Energia 150-200J dla 1. defibrylacji
• Energia 150-360J dla kolejnych
• 360J dla defibrylatorów jednofazowych

ERC Guidelines 2005

NZK VF/VT

•Adrenalina po 2. defibrylacji 
   1 mg co 3-5min 
•Amiodaron po 3. defibrylacji
   300 mg iv + 

/ew.150 mg iv/

 + wlew 900 mg/24h

•Lek-defibrylacja-RKO-ocena rytmu

RKO 30:2

do momentu podłączenia 

defibrylatora/monitora

Oceń

rytm

Defibrylacja

wskazana

(VF/VT bez tętna)

Defibrylacja

nie wskazana

(PEA/asystolia)

1 Defibrylacja

150-360 J (dwufazowa)

lub 360 J 

(jednofazowa)

Natychmiast podejmij:

RKO 30:2 

przez 2 min

Wezwij
zespół
resuscytacyjny

   W trakcie RKO

• lecz odwracalne przyczyny NZK*

• sprawdź położenie i przyleganie     elektrod

• wykonaj/sprawdź:
      dostęp donaczyniowy
      drożnośc dróg oddechowych        
      i tlenoterapia

• nie przerywaj uciśnięć klatki 
   piersiowej po zabezpieczeniu dróg 
   oddechowych

• podawaj adrenalinę co 3-5 min

• rozważ amiodaron, atropinę, 
  magnez

                                          * 

Odwracalne przyczyny NZK

Hipoksja

Odma prężna (Tension pneumothorax) 

Hipowolemia

Tamponada osierdzia

Hipo/Hiperkaliwmia, zab. metaboliczne

Toksyny 

Hipotermia

Thrombembolia (wieńcowa lub płucna)

Natychmiast podejmij:

RKO 30:2 

przez 2 min

• 1 mg adrenaliny iv natychmiast po 

uzyskaniu dostępu dożylnego

• Kolejna dawka co 3-5 min, aż do 

powrotu spontanicznego krążenia.

ERC Guidelines 2005

Asystolia/PEA

• W przypadku wątpliwego 

rozpoznania niskonapięciowego 
VF defibrylacja NIE zalecana.

• Kontynuacja RKO przez 2 minuty.

ERC Guidelines 2005

ERC Guidelines 2005

• 

Tromboliza w trakcie resuscytacji

•Etiologia zatorowa

•Przedłużenie czynności 
 resuscytacyjnych /60-90 min/

ERC Guidelines 2005

zewnątrzszpitalne, niezauważone 

NZK

• W zewnątrzszpitalnym, 

niezauważonym NZK RKO przez 
2 min przed defibrylacją (5 
cykli 30:2).

• Terapeutyczna hipotermia

/32-34ºC przez 12-24h/

– Zewnątrzszpitalne NZK (VF/VT)
– Zewnątrzszpitalne NZK (nie VF/VT)
– Wewnątrzszpitalne NZK

ERC Guidelines 2005

Opieka poresuscytacyjna

• Kardiowersja w przypadku 

niestabilnego pacjenta w przebiegu 
częstoskurczu - niezależnie od jego 
pochodzenia 

• Amiodaron po 3. kardiowersji 300 mg 

przez 10-20 min. iv + wlew 900 mg/24h

ERC Guidelines 2005

częstoskurcze z tętnem

Resuscytacja dzieci      

       i noworodków

Zmiany w wytycznych resuscytacji krążeniowo-oddechowej 2005 

Europejska Rada Resuscytacji

Polska Rada Resuscytacji

„EPLS

”

Nowości

• Zniesiony podział na dzieci 

poniżej i powyżej 8-ego roku 
życia

• Uproszczenie zasad 

resuscytacji     i ujednolicenie 
ich z wytycznymi resuscytacji 
osób dorosłych

Kto to jest pacjent 

pediatryczny?

• Noworodek: od urodzenia do 1 miesiąca 

życia

• Niemowlę: od 1 miesiąca życia do 1 roku 

życia

• Dziecko: od 1 roku życia do okresu 

pokwitania

• Nie jest ważne ścisłe określenie wieku 

dziecka, jeśli ratownik uważa że 

poszkodowany jest dzieckiem, należy użyć 

algorytmów dla pacjentów pediatrycznych.

BLS wykonywany przez 

ratowników 

przedmedycznych

• Po stwierdzeniu zatrzymania 

krążenia należy wykonać 5 
oddechów ratowniczych a 
następnie rozpocząć 
resuscytację w stosunku 30 
uciśnięć klatki piersiowej do 2 
oddechów ratowniczych.

BLS wykonywany przez 

personel medyczny

• W przypadku stwierdzenia NZK 

stosunek uciśnięć do 

wentylacji wynosi 15:2. 

• Samotny ratownik może 

prowadzić resuscytację 

używając stosunku 30:2.

Udrożnij dr. oddechowe

2 oddechów ratowniczych

30 uciśnięć klatki piersiowej

Wołaj o pomoc

Podstawowe 
zabiegi 
resuscytacyjn
e u dzieci

NIE REAGUJE

NIE ODDYCHA PRAWIDŁOWO

30 uciśnięć klatki piersiowej

5 oddechów ratowniczych

Po 1 minucie RKO 

zadzwoń 112 lub 

narodowy numer 

ratunkowy 999 

(przyp. tłum.)

AED i defibrylacja

• Zalecane jest użycie 

AED u dzieci powyżej 

pierwszego roku życia.

• Pomiędzy 1 a 8 rokiem 

życia zalecane jest 

stosowanie urządzeń 

obniżających 

dostarczaną energię.

• Stosuję się jedną dawkę 

energii defibrylacji 4 

J/kg.

RKO 15:2

do momentu podłączenia 

defibrylatora/monitora

Oceń

rytm

Defibrylacja

wskazana

(VF/VT bez tętna)

Defibrylacja

nie wskazana

(PEA/asystolia)

1 Defibrylacja

4 J/ kg lub AED 

przystosowane dla 

dzieci

Natychmiast podejmij:

RKO 15:2 

przez 2 min

Wezwij
zespół
resuscytacyjny

   W trakcie RKO

• lecz odwracalne przyczyny NZK*

• sprawdź położenie i przyleganie     elektrod

• wykonaj/sprawdź:
      dostęp donaczyniowy
      drożnośc dróg oddechowych        
      i tlenoterapia

• nie przerywaj uciśnięć klatki 
   piersiowej po zabezpieczeniu dróg 
   oddechowych

• podawaj adrenalinę co 3-5 min

• rozważ amiodaron, atropinę, 
  magnez

                                          * 

Odwracalne przyczyny NZK

Hipoksja

Odma prężna (Tension pneumothorax) 

Hipowolemia

Tamponada osierdzia

Hipo/Hiperkaliwmia, zab. metaboliczne

Toksyny 

Hipotermia

Thrombembolia (wieńcowa lub płucna)

Natychmiast podejmij:

RKO 15:2 

przez 2 min

Hipotermia

• Zalecane jest zastosowanie 

łagodnej hipotermii u dzieci w 
stanie śpiączki po powrocie 
spontanicznego krążenia.

Noworodki

• Wcześniaka należy po porodzie okryć 

folią bez uprzedniego osuszania i 
umieścić pod promiennikiem ciepła.

• Nie jest obecnie zalecane odsysanie 

smółki z ust i nosa dziecka w trakcie 
porodu, gdyż nie zmniejsza to 
częstości i ciężkości przebiegu 
zespołu aspiracji smółki.

Noworodki

• Nie jest zalecane stosowanie 

adrenaliny dotchawiczo, jeśli 
trzeba użyć tej drogi dawka 
wynosi 100μg/kg

• Akceptowalne jest stosowanie 

stężeń tlenu mniejszych niż 
100%.

pytania …

www.prc.krakow.pl

dziękuje za 
uwagę

foto: R. STYKOWSKI