background image
background image

            

(łac. mors, exitus letalis) – stan 

(łac. mors, exitus letalis) – stan 
charakteryzujący

 się ustaniem oznak 

 się ustaniem oznak 

życia, spowodowany nieodwracalnym 

życia, spowodowany nieodwracalnym 

zachwianiem równowagi funkcjonalnej 

zachwianiem równowagi funkcjonalnej 

i załamania wewnętrznej organizacji 

i załamania wewnętrznej organizacji 

ustroju. 

ustroju. 

background image

Hospicjum w swojej najpopularniejszej formule jest 

Hospicjum w swojej najpopularniejszej formule jest 

rozumiane jako towarzyszenie umieraniu i śmierci. 

rozumiane jako towarzyszenie umieraniu i śmierci. 

W rzeczywistości jest formą sprawowania opieki i 

W rzeczywistości jest formą sprawowania opieki i 

pielęgnowania śmiertelnie chorych.

pielęgnowania śmiertelnie chorych.

Zgodnie z filozofią hospicjum nie można okłamywać 

Zgodnie z filozofią hospicjum nie można okłamywać 

chorych. Jednak przekazanie prawdy nie może być 

chorych. Jednak przekazanie prawdy nie może być 

brutalne. Wiadomość o końcu drogi życia powinna 

brutalne. Wiadomość o końcu drogi życia powinna 

być dawkowana, stopniowo ujawniana albo 

być dawkowana, stopniowo ujawniana albo 

przekazywana w sposób niezmiernie delikatny z 

przekazywana w sposób niezmiernie delikatny z 

zachowaniem pewnej ostrożności i rozwagi.

zachowaniem pewnej ostrożności i rozwagi.

background image

Śmierć jest stale obecna w posłudze hospicyjnej, 

Śmierć jest stale obecna w posłudze hospicyjnej, 

ale nie w fakcie zgonu, lecz w przeczuciu jej 

ale nie w fakcie zgonu, lecz w przeczuciu jej 

bliskości. Dramat umierania łagodzi życzliwość 

bliskości. Dramat umierania łagodzi życzliwość 

drugiej osoby, głęboka wiara, uśmierzenie bólu, 

drugiej osoby, głęboka wiara, uśmierzenie bólu, 

dobra ocena życia, przygotowanie na śmierć. 

dobra ocena życia, przygotowanie na śmierć. 

Również ważnym czynnikiem łagodzącym jest 

Również ważnym czynnikiem łagodzącym jest 

obecność umierającego w towarzystwie rodziny i 

obecność umierającego w towarzystwie rodziny i 

osób bliskich jego sercu. Sam moment śmierci 

osób bliskich jego sercu. Sam moment śmierci 

jest z reguły spokojny i niemal zawsze chory jest 

jest z reguły spokojny i niemal zawsze chory jest 

w stanie snu lub nieświadomości. Rzadko 

w stanie snu lub nieświadomości. Rzadko 

zdarzają się osoby umierające będąc zupełnie 

zdarzają się osoby umierające będąc zupełnie 

przytomne. Chory jest w stanie przejść ten 

przytomne. Chory jest w stanie przejść ten 

moment spokojnie, gdy jest z nim ktoś bliski. Nie 

moment spokojnie, gdy jest z nim ktoś bliski. Nie 

można zapobiec rozstaniu, ale na pewno można 

można zapobiec rozstaniu, ale na pewno można 

je złagodzić.

je złagodzić.

background image

 

Hospicjum 

 

(

łac. -gospoda, gościnny dom) – 

łac. -gospoda, gościnny dom) – 

instytucja opieki zdrowotnej zapewniający całościową 

instytucja opieki zdrowotnej zapewniający całościową 

opiekę nad chorym w terminalnym okresie choroby. 

opiekę nad chorym w terminalnym okresie choroby. 

Historycznie, pojęcie hospicjum zostało ukształtowane 

w Szkocji, jako nazwa miejsca przyjmującego i 

otaczającego opieką podróżnych. Wywodzi się od 

łacińskiego słowa „hospes” oznaczającego gościa. 

Pierwsze instytucjonalne regulacje dotyczące 

przytułków dla ubogich znajdują się wśród uchwał 

soboru nicejskiego z 325 roku. Postanawiał on, że 

każde miasto powinno stworzyć pozostające pod 

nadzorem diakona położone poza granicami miasta 

miejsce, w którym znajdowaliby schronienie wszyscy 

ludzie znajdujący się w potrzebie. Od tego czasu 

rozpoczyna się powstawanie przytułków, zakładanych 

zarówno przez świeckich jak i duchownych. Dużą 

rolę odgrywały zwłaszcza te tworzone przez 

zgromadzenia duchowne, których charyzmat 

obejmował służbę ludziom chorym i potrzebującym. 

Zjawisko to rozwinęło się szczególnie w XI i XII 

wieku, w związku z silną migracją ludzi ze wsi do 

miast oraz z rozkwitem ruchu pielgrzymkowego. 

Duża sieć hospicjów powstała wzdłuż tras, którymi 

pielgrzymowali chrześcijanie do Ziemi Świętej.

     

     

background image

Idea opieki hospicyjnej związana jest ze społecznym zjawiskiem 

Idea opieki hospicyjnej związana jest ze społecznym zjawiskiem 

przeżywania śmierci i procesu umierania. Przez wiele stuleci 

przeżywania śmierci i procesu umierania. Przez wiele stuleci 

umieranie w obecności rodziny i bliskich było normą, 

umieranie w obecności rodziny i bliskich było normą, 

ważnym elementem życia.

ważnym elementem życia.

Opieka hospicyjna oznacza aktywną i wszechstronną opiekę 

nad osobami cierpiącymi na postępujące, przewlekłe 

choroby o niekorzystnym rokowaniu. Pojęcie opieki 

paliatywnej i jej rozwój mają stosunkowo krótką historię. 

Według powstałego w 1990 roku raportu Światowej 

Organizacji Zdrowia (WHO) opieka hospicyjna jest to 

„aktywna, dotycząca wszystkich sfer życia opieka nad 

pacjentem cierpiącym na schorzenie niepoddające się 

leczeniu przyczynowemu”. Definicja ta wskazywać może 

również na pomoc chorym nieznajdującym się w stanie 

terminalnym, z potencjalną możliwością wyleczenia. W 

późniejszym czasie opieka paliatywna została przez WHO 

określona jako „podejście poprawiające jakość życia 

pacjentów oraz ich rodzin w obliczu śmiertelnych chorób”. 

Jej zadaniem nie jest przyspieszenie czy opóźnienie śmierci 

chorego. Jest ona nakierowana na utrzymanie najwyższej 

możliwej jakości życia pacjenta.

 

background image

I -

I -

 ZASADA DOTYCZY LECZENIA 

 ZASADA DOTYCZY LECZENIA 

OBJAWOWEGO I OPIEKI PSYCHICZNEJ I 

OBJAWOWEGO I OPIEKI PSYCHICZNEJ I 

DUCHOWEJ

DUCHOWEJ

II -

II -

  ZASADA RESPEKTOWANIA 

  ZASADA RESPEKTOWANIA 

PODMIOTOWOŚCI PACJENTA

PODMIOTOWOŚCI PACJENTA

III -

III -

  ZASADA OPIEKI NAD RODZINĄ CHOREGO

  ZASADA OPIEKI NAD RODZINĄ CHOREGO

IV -

IV -

  ZASADA WŁĄCZENIA RODZINY DO OPIEKI 

  ZASADA WŁĄCZENIA RODZINY DO OPIEKI 

NAD CHORYM

NAD CHORYM

background image

V -

V -

  ZASADA  OPIEKĘ NAD CHORYM 

  ZASADA  OPIEKĘ NAD CHORYM 

SPRAWUJE ZESPÓŁ A NIE JEDNOSTKA

SPRAWUJE ZESPÓŁ A NIE JEDNOSTKA

VI -

VI -

  ZASADA  OPIEKA HOSPICYJNA MA 

  ZASADA  OPIEKA HOSPICYJNA MA 

CHARAKTER CIĄGŁY

CHARAKTER CIĄGŁY

VII -

VII -

  ZASADA DOSTĘPNOŚĆ PERSONELU

  ZASADA DOSTĘPNOŚĆ PERSONELU

background image

Zespół opieki 

hospicyjnej

background image

 

 

Współczesny model opieki hospicyjnej stworzyła Cicely 

Współczesny model opieki hospicyjnej stworzyła Cicely 

Saunders – angielka, która w 1967 roku otworzyła w 

Saunders – angielka, która w 1967 roku otworzyła w 

Londynie specjalistyczny ośrodek opieki nad chorymi 

Londynie specjalistyczny ośrodek opieki nad chorymi 

umierającymi – Hospicjum Świętego Krzysztofa. 

umierającymi – Hospicjum Świętego Krzysztofa. 

      

      

Urodzona w 1918 roku Cicely pragnęła zostać 

Urodzona w 1918 roku Cicely pragnęła zostać 

pielęgniarką, jednak sprzeciw rodziców sprawił, że 

pielęgniarką, jednak sprzeciw rodziców sprawił, że 

udało się jej zrealizować to marzenie dopiero w 1944 

udało się jej zrealizować to marzenie dopiero w 1944 

roku. 

roku. 

        

        

Pracując jako pielęgniarka w londyńskim szpitalu 

Pracując jako pielęgniarka w londyńskim szpitalu 

Świętego Łazarza opiekowała się nieuleczalnie 

Świętego Łazarza opiekowała się nieuleczalnie 

chorym polskim lotnikiem - Dawidem Taśmą. 

chorym polskim lotnikiem - Dawidem Taśmą. 

background image

 

 

Z rozmów, jakie z nim przeprowadziła, 

Z rozmów, jakie z nim przeprowadziła, 

zrodziła się idea miejsca przeznaczonego 

zrodziła się idea miejsca przeznaczonego 

dla ludzi umierających. Miejsca, w którym 

dla ludzi umierających. Miejsca, w którym 

będą mogli, otoczeni opieką, wolni od bólu, 

będą mogli, otoczeni opieką, wolni od bólu, 

uporządkować swoje sprawy oraz 

uporządkować swoje sprawy oraz 

przygotować się do odejścia. Realizacja tej 

przygotować się do odejścia. Realizacja tej 

idei trwała 19 lat, w trakcie których Cicely 

idei trwała 19 lat, w trakcie których Cicely 

Saunders ukończyła studia medyczne oraz 

Saunders ukończyła studia medyczne oraz 

odbyła praktykę lekarską w szpitalu 

odbyła praktykę lekarską w szpitalu 

Świętego Józefa, którego specjalizacją była 

Świętego Józefa, którego specjalizacją była 

opieka nad chorymi umierającymi.

opieka nad chorymi umierającymi.

         

         

Hospicjum Świętego Krzysztofa stało się 

Hospicjum Świętego Krzysztofa stało się 

modelem tego typu instytucji, znanym na 

modelem tego typu instytucji, znanym na 

całym świecie, obecnie prowadzącym także 

całym świecie, obecnie prowadzącym także 

szeroką działalność edukacyjną.

szeroką działalność edukacyjną.

background image

Zespoły domowej opieki hospicyjnej

Zespoły domowej opieki hospicyjnej

Hospicja stacjonarne

Hospicja stacjonarne

Ośrodki opieki dziennej

Ośrodki opieki dziennej

Ośrodki opieki paliatywnej

Ośrodki opieki paliatywnej

Ośrodki konsultacyjne

Ośrodki konsultacyjne

background image

Opieka hospicyjna ma na celu: 

Opieka hospicyjna ma na celu: 

poprawę jakości życia chorych osiąganą poprzez 

poprawę jakości życia chorych osiąganą poprzez 

łagodzenie cierpienia fizycznego, duchowego i 

łagodzenie cierpienia fizycznego, duchowego i 

społecznego, 

społecznego, 

aktywizację do możliwie pełnego życia, pomimo 

aktywizację do możliwie pełnego życia, pomimo 

postępu choroby, 

postępu choroby, 

uczynienie godnym ostatniego okresu życia chorego, 

uczynienie godnym ostatniego okresu życia chorego, 

wspomaganie rodziny  i  przyjaciół w ich wysiłku 

wspomaganie rodziny  i  przyjaciół w ich wysiłku 

towarzyszenia tym, którzy zbliżają się do kresu życia, 

towarzyszenia tym, którzy zbliżają się do kresu życia, 

pomóc bliskim w przeżyciu okresu żałoby

pomóc bliskim w przeżyciu okresu żałoby

background image

Przełamanie tabu na temat śmierci;

Złamanie stereotypów i uprzedzeń na temat oddania 

bliskich do hospicjum, domu spokojnej starości itp.;

Kształtowanie postaw prospołecznych, 

bezinteresowności i tolerancji;

Wzbudzenie wrażliwości na potrzeby drugiego 

człowieka;

Alternatywa godnej śmierci;

Przekazywanie wiedzy na temat edukacji zdrowotnej 

osób objętych opieką, członków ich rodzin oraz 

pracowników hospicjum;

Pokazanie jak ważne jest wspieranie rodzin w czasie 

trwania choroby i osierocenia;

Pokazanie, że na końcu drogi życia człowiek nie 

może zostać sam i ma prawo umrzeć spokojną 

śmiercią, otoczony ludźmi, których kocha.

background image

BIBLIOGRAFIA 

BIBLIOGRAFIA 

Górecki Mirosław  „ Hospicjum w 
służbie umierającym”

Leparczyk Irena, Pilch Tadeusz 
„Pedgagogika Społeczna”

Henryk Szeloch „Hospicjum jako 
miejsce opieki duszpasterskiej i 
paliatywnej nad człowiekiem 
ciężko chorym”

background image

Document Outline