background image

 

 

 

 

Filary w strukturze UE

Filary w strukturze UE

dr Edyta Martini

dr Edyta Martini

background image

 

 

 

 

Trójfilarowa struktura UE

Trójfilarowa struktura UE

1) I filar – Wspólnoty Europejskie 

1) I filar – Wspólnoty Europejskie 

2) II filar – Wspólna Polityka zagraniczna 

2) II filar – Wspólna Polityka zagraniczna 

i Bezpieczeństwa

i Bezpieczeństwa

3) III filar – Współpraca Policyjna i Sądowa 

3) III filar – Współpraca Policyjna i Sądowa 

w Sprawach Karnych

w Sprawach Karnych

background image

 

 

 

 

Trójfilarowa struktura UE

Trójfilarowa struktura UE

Ad. 1.

Ad. 1.

Funkcjonuje według prawa wspólnotowego

Funkcjonuje według prawa wspólnotowego

Ad. 2.

Ad. 2.

Współpraca nie wykracza poza współpracę 

Współpraca nie wykracza poza współpracę 

międzynarodową regulowaną przez prawo 

międzynarodową regulowaną przez prawo 

międzynarodowe 

międzynarodowe 

Ad.3.

Ad.3.

Tradycyjna współpraca międzynarodowa 

Tradycyjna współpraca międzynarodowa 

(Trybunał Sprawiedliwości) 

(Trybunał Sprawiedliwości) 

background image

 

 

 

 

Trójfilarowa struktura UE

Trójfilarowa struktura UE

Ad. 1 

Ad. 1 

-

Unia celna i jednolity rynek wewnętrzny,

Unia celna i jednolity rynek wewnętrzny,

-

Wspólna polityka handlowa,

Wspólna polityka handlowa,

-

Wspólna polityka rolna i rybacka,

Wspólna polityka rolna i rybacka,

-

Wspólna polityka transportowa,

Wspólna polityka transportowa,

-

Wspólne reguły konkurencji,

Wspólne reguły konkurencji,

-

Unia gospodarcza i walutowa, 

Unia gospodarcza i walutowa, 

-

Polityka społeczna i spójność społeczno-

Polityka społeczna i spójność społeczno-

gospodarcza,

gospodarcza,

-

Ochrona środowiska naturalnego,

Ochrona środowiska naturalnego,

-

Polityka badawczo-rozwojowa 

Polityka badawczo-rozwojowa 

background image

 

 

 

 

Trójfilarowa struktura UE

Trójfilarowa struktura UE

Ad.2

Ad.2

Polityka zagraniczna

Polityka zagraniczna

:

:

-

Wspólne działania, stanowiska i 

Wspólne działania, stanowiska i 

strategie,

strategie,

-

Wspieranie demokracji i 

Wspieranie demokracji i 

praworządności, ochrona praw 

praworządności, ochrona praw 

człowieka i podstawowych wolności

człowieka i podstawowych wolności

background image

 

 

 

 

Trójfilarowa struktura UE

Trójfilarowa struktura UE

Ad.2

Ad.2

Polityka bezpieczeństwa:

Polityka bezpieczeństwa:

-

Wzmocnienie bezpieczeństwa UE i jej 

Wzmocnienie bezpieczeństwa UE i jej 

państw członkowskich (finansowe 

państw członkowskich (finansowe 

aspekty obrony),

aspekty obrony),

-

Rozbrojenie i utrzymanie pokoju

Rozbrojenie i utrzymanie pokoju

background image

 

 

 

 

Trójfilarowa struktura UE

Trójfilarowa struktura UE

Ad. 3

Ad. 3

-

Współpraca sądownicza w sprawach 

Współpraca sądownicza w sprawach 

karnych,

karnych,

-

Zwalczanie rasizmu i ksenofobii,

Zwalczanie rasizmu i ksenofobii,

-

Współpraca policji (Europol)

Współpraca policji (Europol)

background image

 

 

 

 

Kompetencje Wspólnot

Kompetencje Wspólnot

Obszary kompetencji 

Obszary kompetencji 

wyłącznych Wspólnoty:

wyłącznych Wspólnoty:

 

 

reguły konkurencji, 

reguły konkurencji, 

przepisy związane z unią celną, 

przepisy związane z unią celną, 

wspólna polityka handlowa, 

wspólna polityka handlowa, 

polityka pieniężna w obszarze ero, 

polityka pieniężna w obszarze ero, 

zachowanie morskich zasobów 

zachowanie morskich zasobów 

biologicznych.

biologicznych.

background image

 

 

 

 

Obszary kompetencji dzielonych 

Obszary kompetencji dzielonych 

(mieszanych)

(mieszanych)

 pomiędzy Wspólnotę a państwa 

 pomiędzy Wspólnotę a państwa 

członkowskie:

członkowskie:

 

 

właściwe funkcjonowanie jednolitego rynku wewnętrznego, 

- stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i 
sprawiedliwości, 
- rolnictwo i rybołówstwo, 
- transport i sieci transeuropejskie, 
-energetyka, 
- niektóre aspekty polityki społecznej, 
- spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna, 
- ochrona środowiska naturalnego, 
- ochrona konsumentów, 
- niektóre aspekty zdrowia publicznego, 
- niektóre aspekty badań, rozwoju technologicznego i 
przestrzeni kosmicznej, 
- niektóre aspekty współpracy na rzecz rozwoju i pomocy 
humanitarnej.

background image

 

 

 

 

Obszary działań wspólnotowych

Obszary działań wspólnotowych

, w których 

, w których 

mamy do czynienia z 

mamy do czynienia z 

działaniami 

działaniami 

wspierającymi, koordynującymi lub 

wspierającymi, koordynującymi lub 

uzupełniającymi

uzupełniającymi

 są następujące:

 są następujące:

 

 

przemysł, 

przemysł, 

ochrona zdrowia ludzkiego, 

ochrona zdrowia ludzkiego, 

edukacja, 

edukacja, 

szkolenia zawodowe, 

szkolenia zawodowe, 

młodzież i sport, 

młodzież i sport, 

ochrona ludności.

ochrona ludności.

Unia ma ponadto 

Unia ma ponadto 

kompetencje w dziedzinie koordynowania

kompetencje w dziedzinie koordynowania

polityk gospodarczych i zatrudnienia w państwach członkowskich, 

polityk gospodarczych i zatrudnienia w państwach członkowskich, 

również w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i 

również w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i 

bezpieczeństwa, 

bezpieczeństwa, 

może również stopniowo prowadzić do powstania wspólnej obrony 

może również stopniowo prowadzić do powstania wspólnej obrony 

(konstytucja).

(konstytucja).

background image

 

 

 

 

Unia ma ponadto 

Unia ma ponadto 

kompetencje  w dziedzinie 

kompetencje  w dziedzinie 

koordynowania

koordynowania

:

:

polityk gospodarczych i zatrudnienia  

polityk gospodarczych i zatrudnienia  

w państwach członkowskich, 

w państwach członkowskich, 

również w dziedzinie wspólnej 

również w dziedzinie wspólnej 

polityki zagranicznej i 

polityki zagranicznej i 

bezpieczeństwa, 

bezpieczeństwa, 

może również stopniowo prowadzić 

może również stopniowo prowadzić 

do powstania wspólnej obrony 

do powstania wspólnej obrony 

(konstytucja).

(konstytucja).

background image

 

 

 

 

Instrumenty prawne w I 

Instrumenty prawne w I 

filarze Unii Europejskiej

filarze Unii Europejskiej

W ramach pierwszego filaru UE 

W ramach pierwszego filaru UE 

stosowane są następujące rodzaje 

stosowane są następujące rodzaje 

instrumentów prawnych: 

instrumentów prawnych: 

rozporządzenia 

rozporządzenia 

dyrektywy 

dyrektywy 

decyzje 

decyzje 

zalecenia (rekomendacje) i opinie 

zalecenia (rekomendacje) i opinie 

background image

 

 

 

 

Rozporzadzenia

Rozporzadzenia

Rozporządzenia

Rozporządzenia

 są aktami o zastosowaniu 

 są aktami o zastosowaniu 

powszechnym i bezwyjątkowym, są wiążące w całości i 

powszechnym i bezwyjątkowym, są wiążące w całości i 

w całości automatycznie stają się częścią krajowych 

w całości automatycznie stają się częścią krajowych 

systemów prawnych państw członkowskich. 

systemów prawnych państw członkowskich. 

Rozporządzenia adresowane są nie tylko do państw 

Rozporządzenia adresowane są nie tylko do państw 

członkowskich, ale także do osób fizycznych i 

członkowskich, ale także do osób fizycznych i 

prawnych. Ponieważ nie istnieje możliwość stosowania 

prawnych. Ponieważ nie istnieje możliwość stosowania 

selektywnego, bądź niepełnego stosowania przez 

selektywnego, bądź niepełnego stosowania przez 

państwa członkowskie uregulowań zawartych w 

państwa członkowskie uregulowań zawartych w 

rozporządzeniu, ograniczając skutki przepisów 

rozporządzeniu, ograniczając skutki przepisów 

wspólnotowych, nawet jeśli dane państwo głosowało 

wspólnotowych, nawet jeśli dane państwo głosowało 

przeciw uchwaleniu tegoż aktu lub też uważa je za 

przeciw uchwaleniu tegoż aktu lub też uważa je za 

sprzeczne z interesem narodowym , rozporządzenie 

sprzeczne z interesem narodowym , rozporządzenie 

jest aktem prawnym wkraczającym w sposób 

jest aktem prawnym wkraczającym w sposób 

natychmiastowy i bezpośredni w wewnętrzne porządki 

natychmiastowy i bezpośredni w wewnętrzne porządki 

prawne państw członkowskich

prawne państw członkowskich

background image

 

 

 

 

Dyrektywy

Dyrektywy

Dyrektywy

Dyrektywy

 są wiążące dla państw członkowskich 

 są wiążące dla państw członkowskich 

co do skutku określonego w dyrektywie, 

co do skutku określonego w dyrektywie, 

pozostawiając wybór środków i sposobów 

pozostawiając wybór środków i sposobów 

niezbędnych dla realizacji celów określonych 

niezbędnych dla realizacji celów określonych 

dyrektywą w gestii państw członkowskich. 

dyrektywą w gestii państw członkowskich. 

Adresatami są zazwyczaj wszystkie państwa 

Adresatami są zazwyczaj wszystkie państwa 

członkowskie, choć dyrektywy mogą być także 

członkowskie, choć dyrektywy mogą być także 

skierowane do poszczególnych krajów . 

skierowane do poszczególnych krajów . 

Dyrektywa w wewnętrznym porządku krajowym 

Dyrektywa w wewnętrznym porządku krajowym 

nie wywołuje skutku bezpośredniego, dlatego też 

nie wywołuje skutku bezpośredniego, dlatego też 

wymaga implementacji przy pomocy krajowych 

wymaga implementacji przy pomocy krajowych 

instrumentów prawnych. 

instrumentów prawnych. 

background image

 

 

 

 

Zalecenia i opinie

Zalecenia i opinie

Zalecenia i opinie

Zalecenia i opinie

 - nie mają charakteru wiążącego i są 

 - nie mają charakteru wiążącego i są 

wyrazem opinii instytucji europejskich o pożądanym 

wyrazem opinii instytucji europejskich o pożądanym 

kierunku zmian w przepisach prawnych państw 

kierunku zmian w przepisach prawnych państw 

członkowskich w określonych dziedzinach. Warto jednak 

członkowskich w określonych dziedzinach. Warto jednak 

zwrócić uwagę na fakt, iż brak mocy wiążącej zaleceń i 

zwrócić uwagę na fakt, iż brak mocy wiążącej zaleceń i 

opinii nie stanowi o braku użyteczności. Stanowią one 

opinii nie stanowi o braku użyteczności. Stanowią one 

bowiem wyraz opinii instytucji wspólnotowych o kierunku 

bowiem wyraz opinii instytucji wspólnotowych o kierunku 

pożądanych zmian prawnych w państwach członkowskich i 

pożądanych zmian prawnych w państwach członkowskich i 

mogą stanowić zapowiedź przyjęcia aktu prawnego o 

mogą stanowić zapowiedź przyjęcia aktu prawnego o 

charakterze wiążącym np. w formie rozporządzenia. 

charakterze wiążącym np. w formie rozporządzenia. 

Omawiane akty prawne z reguły dają państwom 

Omawiane akty prawne z reguły dają państwom 

członkowskim dodatkowy czas na przygotowanie systemu 

członkowskim dodatkowy czas na przygotowanie systemu 

krajowego do wprowadzenia w terminie późniejszym 

krajowego do wprowadzenia w terminie późniejszym 

regulacji wiążących w postaci dyrektywy.

regulacji wiążących w postaci dyrektywy.

background image

 

 

 

 

Akty prawne – I filar

Akty prawne – I filar

Traktat o Ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej

Traktat o Ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej

 

 

Artykuł 249 

Artykuł 249 

(por. także art.161 TEWEA)

(por. także art.161 TEWEA)

W celu wykonania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w 

W celu wykonania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w 

niniejszym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja 

niniejszym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja 

uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają 

uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają 

zalecenia i opinie. 

zalecenia i opinie. 

Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio 

Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio 

stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. 

stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. 

Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, 

Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, 

w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak 

w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak 

organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. 

organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. 

Decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest kierowana. 

Decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest kierowana. 

Zalecenia i opinie nie mają mocy wiążącej. 

Zalecenia i opinie nie mają mocy wiążącej. 

background image

 

 

 

 

Instrumenty prawne 

Instrumenty prawne 

stosowane w II filarze (art. 

stosowane w II filarze (art. 

12 TUE)

12 TUE)

zasady i ogólne wytyczne dla WPZiB 

zasady i ogólne wytyczne dla WPZiB 

wspólne strategie 

wspólne strategie 

wspólne działania 

wspólne działania 

wspólne stanowiska 

wspólne stanowiska 

działania mające na celu umacnianie 

działania mające na celu umacnianie 

współpracy państw członkowskich w 

współpracy państw członkowskich w 

ramach WPZiB 

ramach WPZiB 

background image

 

 

 

 

Akty prawne – II filar

Akty prawne – II filar

Traktat o Unii Europejskiej

Traktat o Unii Europejskiej

 

 

Artykuł 12

Artykuł 12

Unia osiąga cele określone w artykule 11 poprzez: 

Unia osiąga cele określone w artykule 11 poprzez: 

określanie zasad i ogólnych wytycznych wspólnej polityki 

określanie zasad i ogólnych wytycznych wspólnej polityki 

zagranicznej i bezpieczeństwa 

zagranicznej i bezpieczeństwa 

decydowanie o wspólnych strategiach, 

decydowanie o wspólnych strategiach, 

przyjmowanie wspólnych działań, 

przyjmowanie wspólnych działań, 

przyjmowanie wspólnych stanowisk, 

przyjmowanie wspólnych stanowisk, 

umacnianie systematycznej współpracy między Państwami 

umacnianie systematycznej współpracy między Państwami 

Członkowskimi w prowadzeniu ich polityki.

Członkowskimi w prowadzeniu ich polityki.

background image

 

 

 

 

Instrumenty prawne III 

Instrumenty prawne III 

filaru UE (art. 34 TUE)

filaru UE (art. 34 TUE)

wspólne stanowiska 

wspólne stanowiska 

decyzje ramowe 

decyzje ramowe 

decyzje 

decyzje 

konwencje między państwami 

konwencje między państwami 

członkowskimi 

członkowskimi 

background image

 

 

 

 

Akty prawne – III filar

Akty prawne – III filar

Traktat o Unii Europejskiej

Traktat o Unii Europejskiej

 

 

Artykuł 34

Artykuł 34

1. W dziedzinach objętych niniejszym tytułem Państwa 

1. W dziedzinach objętych niniejszym tytułem Państwa 

Członkowskie wzajemnie się informują i konsultują ze sobą 

Członkowskie wzajemnie się informują i konsultują ze sobą 

w ramach Rady, mając na względzie koordynację swych 

w ramach Rady, mając na względzie koordynację swych 

działań. W tym celu ustanawiają współpracę między swymi 

działań. W tym celu ustanawiają współpracę między swymi 

właściwymi jednostkami administracyjnymi.

właściwymi jednostkami administracyjnymi.

2. Rada w stosownej formie i według właściwych procedur 

2. Rada w stosownej formie i według właściwych procedur 

przewidzianych w niniejszym tytule, przyjmuje środki i 

przewidzianych w niniejszym tytule, przyjmuje środki i 

sprzyja współpracy, przyczyniając się do osiągnięcia przez 

sprzyja współpracy, przyczyniając się do osiągnięcia przez 

Unię przez jej celów. W związku z tym, stanowiąc 

Unię przez jej celów. W związku z tym, stanowiąc 

jednomyślnie z inicjatywy Państwa Członkowskiego lub 

jednomyślnie z inicjatywy Państwa Członkowskiego lub 

Komisji, Rada może: 

Komisji, Rada może: 


Document Outline