Rynek czynników produkcji

Anna Zachorowska-

Mazurkiewicz

 

 

Popyt na czynniki 
produkcji zależy od:



Kosztów poniesionych na zakup 
czynników;



Przychodów ze sprzedaży produktów

 

 

Krańcowy przychód z 
czynnika produkcji

Określa zmiana przychodu całkowitego 

przedsiębiorstwa, jaka nastąpiła w 
związku ze sprzedażą krańcowego 
produktu danego czynnika 
wytwórczego. 

 

 

Wartość krańcowego 
produktu czynnika produkcji

Oblicza się mnożąc wyrażony w 

jednostkach fizycznych krańcowy produkt 

czynnika wytwórczego przez cenę tego 

produktu. W warunkach konkurencji 

doskonałej MRP jest tożsamy z MVP, gdyż 

jedynie w tej strukturze rynku przychód 

krańcowy przedsiębiorstwa ze sprzedaży 

każdego wytworzonego produktu jest 

równy cenie tego produktu.

 

 

Krańcowy koszt czynnika 
produkcji

To koszt zatrudnienia jego dodatkowej 

jednostki; wysokość tego kosztu 
określa zmiana poziomu kosztów 
całkowitych ponoszonych przez 
przedsiębiorstwo, wywołana 
zwiększeniem nakładów określonego 
czynnika wytwórczego o kolejną 
jednostkę (ceteris paribus)

 

 

Krańcowy produkt czynnika 
wytwórczego

To zmiana produktu całkowitego, jaka 

nastąpiła – przy danych nakładach 
pozostałych środków produkcji – w 
wyniku zaangażowania w procesie 
produkcji dodatkowej jednostki tego 
czynnika.

 

 

Determinanty popytu na 
pracę



Płaca



Wydajność (produktywność) pracy



Popyt na produkt będący wynikiem 
pracy

 

 

Płaca

To cena pracy, stanowiąca wynagrodzenie za 

wykonywaną pracę



Płaca nominalna – kwota pieniężna 
otrzymywana jako wynagrodzenie za 
świadczoną pracę



Płaca realna – to płaca nominalna podzielona 
przez przeciętny poziom cen dóbr nabywanych 
w danej gospodarce. Jej poziom wyznacza ilość 
dóbr, jaką można nabyć za płacę nominalną.

 

 

Podaż pracy

Jest to relacja zachodząca pomiędzy 

ilością pracy (najczęściej wyrażoną 
przez liczbę godzin pracy), jaką 
gotowi są świadczyć ludzie w 
określonym czasie, a poziomem płac 
(ceteris paribus)

 

 

Efekt dochodowy

Wzrost dochodu powoduje zwiększenie 

konsumpcji dóbr normalnych, do 
których zalicza się także czas wolny. 
Efekt dochodowy wynikający ze 
wzrostu płacy sprawia, że pracownik 
zwiększa konsumpcje czasu wolnego, 
ograniczając tym samym czas pracy.

 

 

Efekt substytucyjny

Wzrost płacy powoduje zastępowanie 

dobra relatywnie droższego dobrem 
tańszym. Czas wolny staje się, ceteris 
paribus, dobrem droższym w 
porównaniu do innych dóbr. 
Pracownik zastępuje dobro relatywnie 
droższe (czas wolny) dobrem 
relatywnie tańszym (czasem pracy).

 

 

Dyskryminacja 

ekonomiczna

Sytuacja, gdy pracownicy o identycznych, czy 

tez bardzo zbliżonych umiejętnościach, 
doświadczeniu i wiedzy otrzymują różna 
płacę za taką samą pracę oraz różne szanse 
otrzymania pracy i awansu zawodowego.

Pracodawcy mogą dyskryminować ze względu 

na rasę, narodowość, płeć, pochodzenie 
społeczne, poglądy polityczne, religię, wiek, 
itp.

 

 

Związki zawodowe

Domeną działań związków zawodowych są 

umowy zbiorowe, czyli porozumienia 
dotyczące warunków pracy i płacy 
zawierane między reprezentantami 
pracodawców i pracowników.

Do najważniejszych celów działania związków 

zawodowych należą:



Ochrona miejsc pracy,



Wzrost płac pracowników

 

 

Renta

Pojęcie renty odnosi się do zasobów, 

których podaż jest stała, a więc 
przede wszystkim do ziemi. 

Renta gruntowa to opłata za 

korzystanie z ziemi, czyli inaczej 
dochód właściciela ziemi.

 

 

Kapitału



Rynek usług kapitału



Rynek kapitału – rynek kapitałowy

 

 

Popyt na usługi kapitału



Popyt na usługi kapitału 
pojedynczego przedsiębiorstwa,



Popyt na usługi kapitału całego rynku

 

 

Procent

Stawka najmu dóbr kapitałowych, 

będąca swoistym „wynagrodzeniem” 
kapitału, jest pewnym odsetkiem 
wartości użytkowanego kapitału.

 

 

Podaż usług kapitału



Podaż usług kapitału dla 
pojedynczego przedsiębiorstwa,



Podaż usług kapitału dostarczanych 
przez pojedyncze przedsiębiorstwo,



Rynkowa podaż usług kapitału.

 

 

Rynek kapitału



Popyt na kapitał



Podaż kapitału

Inwestowanie



Powiększanie istniejącego zasobu 
kapitału

 

 

Krańcowy przychód z 
inwestycji

Dochód pieniężny, jaki przynosi ostatnia 

dokonana inwestycja.

Krańcowa efektywność kapitału

(stopa zwrotu z inwestycji, stopa zwrotu od 

zainwestowanego kapitału) stopa 

dyskontowa, przy której wartość bieżąca 

inwestycji jest równa jej kosztowi.