background image

 

 

 

 

Ogniwo Paliwowe

Ogniwo Paliwowe

Wyk. Rafał Naczelnik

background image

 

 

 

 

 

 

Co to jest?

Co to jest?

background image

 

 

 

 

Ogniwa paliwowe 

Ogniwa paliwowe 

(ogniwa wodorowe) są 

(ogniwa wodorowe) są 

urządzeniami elektro – 

urządzeniami elektro – 

chemicznymi. 

chemicznymi. 

Pozwalają na 

Pozwalają na 

uzyskanie energii 

uzyskanie energii 

elektrycznej i ciepła 

elektrycznej i ciepła 

bezpośrednio z 

bezpośrednio z 

zachodzącej w nich 

zachodzącej w nich 

reakcji utleniania stale 

reakcji utleniania stale 

dostarczanego do 

dostarczanego do 

niego z zewnątrz 

niego z zewnątrz 

paliwa. 

paliwa. 

background image

 

 

 

 

Zasada działania ogniw 

Zasada działania ogniw 

paliwowych

paliwowych

background image

 

 

 

 

Ogniwa paliwowe są 

Ogniwa paliwowe są 

urządzeniami 

urządzeniami 

elektrochemicznymi, 

elektrochemicznymi, 

które wytwarzają 

które wytwarzają 

energię użyteczną 

energię użyteczną 

(elektryczność, ciepło) w 

(elektryczność, ciepło) w 

wyniku reakcji 

wyniku reakcji 

chemicznej wodoru z 

chemicznej wodoru z 

tlenem. Produktem 

tlenem. Produktem 

ubocznym jest woda. 

ubocznym jest woda. 

Ogniwo paliwowe 

Ogniwo paliwowe 

zbudowane jest z dwóch 

zbudowane jest z dwóch 

elektrod: anody i katody. 

elektrod: anody i katody. 

Elektrody odseparowane 

Elektrody odseparowane 

są poprzez elektrolit 

są poprzez elektrolit 

występujący w formie 

występujący w formie 

płynnej lub jako ciało 

płynnej lub jako ciało 

stałe. Elektrolit 

stałe. Elektrolit 

umożliwia przepływ 

umożliwia przepływ 

kationów, natomiast 

kationów, natomiast 

uniemożliwia przepływ 

uniemożliwia przepływ 

elektronów. 

elektronów. 

Paliwo - wodór w stanie czystym 
lub w mieszaninie z innymi 
gazami - jest doprowadzany w 
sposób ciągły do anody, a 
utleniacz - tlen w stanie czystym 
lub mieszaninie (powietrze) - 
podawany jest w sposób ciągły 
do katody

background image

 

 

 

 

Reakcja chemiczna 

Reakcja chemiczna 

zachodząca w ogniwie 

zachodząca w ogniwie 

polega na rozbiciu wodoru 

polega na rozbiciu wodoru 

na proton i elektron na 

na proton i elektron na 

anodzie, a następnie na 

anodzie, a następnie na 

połączeniu substratów 

połączeniu substratów 

reakcji na katodzie. 

reakcji na katodzie. 

Procesom 

Procesom 

elektrochemicznym 

elektrochemicznym 

towarzyszy przepływ 

towarzyszy przepływ 

elektronu od anody do 

elektronu od anody do 

katody z pominięciem 

katody z pominięciem 

nieprzepuszczalnej 

nieprzepuszczalnej 

membrany. W wyniku 

membrany. W wyniku 

elektrochemicznej reakcji 

elektrochemicznej reakcji 

wodoru i tlenu powstaje 

wodoru i tlenu powstaje 

prąd elektryczny, woda i 

prąd elektryczny, woda i 

ciepło. 

ciepło. 

Anoda – 

Katoda – 

background image

 

 

 

 

Rodzaje ogniw i ich 
zastosowanie

background image

 

 

 

 

Ogniwo paliwowe z 

Ogniwo paliwowe z 

membraną do wymiany 

membraną do wymiany 

protonów (ang. 

protonów (ang. 

Proton-

Proton-

exchange membrane – 

exchange membrane – 

PEM). 

PEM). 

Ogniwa paliwowe PEM 

Ogniwa paliwowe PEM 

zasilane są czystym 

zasilane są czystym 

wodorem lub reformatem. 

wodorem lub reformatem. 

Membraną ogniwa PEM jest 

Membraną ogniwa PEM jest 

materiał polimerowy. 

materiał polimerowy. 

Temperatura reakcji 

Temperatura reakcji 

zachodzącej w ogniwie - 60 

zachodzącej w ogniwie - 60 

do 100 stopni Celsjusza.

do 100 stopni Celsjusza.

 

 

Ogniwa PEM są stosowane 

Ogniwa PEM są stosowane 

głównie do napędzania 

głównie do napędzania 

pojazdów oraz do budowy 

pojazdów oraz do budowy 

stacjonarnych i przenośnych 

stacjonarnych i przenośnych 

generatorów energii. 

generatorów energii. 

background image

 

 

 

 

Bezpośrednie ogniwo 

Bezpośrednie ogniwo 

metanolowe (ang. 

metanolowe (ang. 

Direct-methanol fuel 

Direct-methanol fuel 

cell

cell

 - DMFC). 

 - DMFC). 

Ogniwa DMFC posiadają 

Ogniwa DMFC posiadają 

polimerową membranę, 

polimerową membranę, 

taką jak ogniwa PEM. 

taką jak ogniwa PEM. 

Różnica pomiędzy 

Różnica pomiędzy 

ogniwem DMFC, a 

ogniwem DMFC, a 

ogniwem PEM tkwi w 

ogniwem PEM tkwi w 

konstrukcji anody, która 

konstrukcji anody, która 

w ogniwie DMFC 

w ogniwie DMFC 

pozwala na dokonanie 

pozwala na dokonanie 

wewnętrznego 

wewnętrznego 

reformingu metanolu i 

reformingu metanolu i 

uzyskanie wodoru do 

uzyskanie wodoru do 

zasilania ogniwa. 

zasilania ogniwa. 

Ogniwa DMFC używane 

Ogniwa DMFC używane 

są do budowy baterii 

są do budowy baterii 

dla urządzeń 

dla urządzeń 

przenośnych. 

przenośnych. 

background image

 

 

 

 

Ogniwo paliwowe z kwasem 

Ogniwo paliwowe z kwasem 

fosforowym (ang. 

fosforowym (ang. 

Phosphoric-acid fuel cell

Phosphoric-acid fuel cell

 - 

 - 

PAFC)

PAFC)

Ogniwa PAFC są stosowane 

Ogniwa PAFC są stosowane 

do budowy systemów 

do budowy systemów 

kogeneracji energii 

kogeneracji energii 

elektrycznej i ciepła.

elektrycznej i ciepła.

Para wodna produkowana 

Para wodna produkowana 

przez ogniwo, może być 

przez ogniwo, może być 

zamieniana na ciepło. 

zamieniana na ciepło. 

Elektrolitem w ogniwie PAFC 

Elektrolitem w ogniwie PAFC 

jest kwas fosforowy. Zaletą 

jest kwas fosforowy. Zaletą 

ogniw jest wysoka tolerancja 

ogniw jest wysoka tolerancja 

na tlenki węgla co pozwala 

na tlenki węgla co pozwala 

na stosowanie wielu paliw 

na stosowanie wielu paliw 

(ważne jest jednak 

(ważne jest jednak 

odsiarczanie paliwa).

odsiarczanie paliwa).

background image

 

 

 

 

Ogniwo paliwowe ze 

Ogniwo paliwowe ze 

stopionym węglanem (ang. 

stopionym węglanem (ang. 

Molten-carbonate fuel cell

Molten-carbonate fuel cell

 - 

 - 

MCFC)

MCFC)

Ogniwa MCFC pracują w 

Ogniwa MCFC pracują w 

wysokich temperaturach 

wysokich temperaturach 

600 stopni i wyżej, 

600 stopni i wyżej, 

używane są do produkcji 

używane są do produkcji 

elektrowni małej i średniej 

elektrowni małej i średniej 

mocy. Wysoka temperatura 

mocy. Wysoka temperatura 

reakcji zachodzącej w 

reakcji zachodzącej w 

ogniwie pozwala na 

ogniwie pozwala na 

stosowanie szerokiego 

stosowanie szerokiego 

wachlarza paliw (gaz 

wachlarza paliw (gaz 

ziemny, benzyna, wodór, 

ziemny, benzyna, wodór, 

propan). 

propan). 

background image

 

 

 

 

Ogniwo paliwowe z zestalonym elektrolitem 

Ogniwo paliwowe z zestalonym elektrolitem 

tlenkowym (ang. 

tlenkowym (ang. 

Solid-oxide fuel cell

Solid-oxide fuel cell

 - SOFC)

 - SOFC)

Ogniwa SOFC posiadają membranę wykonaną z 

Ogniwa SOFC posiadają membranę wykonaną z 

ceramiki tlenkowej. Pracują w wysokich 

ceramiki tlenkowej. Pracują w wysokich 

temperaturach od 650 do 1000 stopni Celsjusza . 

temperaturach od 650 do 1000 stopni Celsjusza . 

Rezultatem wysokiej temperatury reakcji 

Rezultatem wysokiej temperatury reakcji 

przebiegającej w ogniwie SOFC jest wysoka 

przebiegającej w ogniwie SOFC jest wysoka 

sprawność w systemach kogeneracji energii 

sprawność w systemach kogeneracji energii 

elektrycznej i ciepła - nawet 85%. Ogniwa SOFC 

elektrycznej i ciepła - nawet 85%. Ogniwa SOFC 

charakteryzują się wysoką tolerancją na 

charakteryzują się wysoką tolerancją na 

zanieczyszczenia paliwa (tlenki węgla i siarki), co 

zanieczyszczenia paliwa (tlenki węgla i siarki), co 

pozwala na stosowanie szerokiego wachlarza 

pozwala na stosowanie szerokiego wachlarza 

paliw.

paliw.

background image

 

 

 

 

Inne przykłady 

Inne przykłady 

wykorzystania:

wykorzystania:

Sondy i statki kosmiczne

Sondy i statki kosmiczne

Systemy zasilania awaryjnego

Systemy zasilania awaryjnego

Dostarczenia energii w miejscach 

Dostarczenia energii w miejscach 

pozbawionych dostępu do sieci 

pozbawionych dostępu do sieci 

energetycznej

energetycznej

Robotyka i roboty

Robotyka i roboty

background image

 

 

 

 

Perspektywy wykorzystania
      ogniwa paliwowego.


Document Outline