Biochemia
Biochemia
Kliniczna
Kliniczna
Biochemia
Biochemia
Kliniczna
Kliniczna
Temat:
Temat:
Bilans wodny i
Bilans wodny i
regulacja plynów ustrojowych
regulacja plynów ustrojowych
Biomedycyna informatyczna
Biomedycyna informatyczna
Bartosz Nadolski
Bartosz Nadolski
Marek Witkowski
Marek Witkowski
Woda
Woda
Woda
Woda
Zawartość wody w organizmie dorosłego
Zawartość wody w organizmie dorosłego
człowieka wynosi ok.. 60%, i waha się w
człowieka wynosi ok.. 60%, i waha się w
zależności od wieku osoby.
zależności od wieku osoby.
U osób bardzo otyłych zawartość wody
U osób bardzo otyłych zawartość wody
nie wynosi więcej niż 55% masy ciała.
nie wynosi więcej niż 55% masy ciała.
U osób chudych woda stanowi ok. 70%
U osób chudych woda stanowi ok. 70%
masy ciała.
masy ciała.
Przestrzenie wodne
Przestrzenie wodne
Przestrzenie wodne
Przestrzenie wodne
W przestrzeni wewnątrzkomórkowej woda
W przestrzeni wewnątrzkomórkowej woda
stanowi 28 litrów
stanowi 28 litrów
W przestrzenie pozakomórkowej woda
W przestrzenie pozakomórkowej woda
stanowi 14 litrów z tego osocze zajmuje 4
stanowi 14 litrów z tego osocze zajmuje 4
litry.
litry.
Całkowity płyn śródmiąższowy
Całkowity płyn śródmiąższowy
wypełniający przestrzeń międzkomórkową
wypełniający przestrzeń międzkomórkową
stanowi 10 litrów.
stanowi 10 litrów.
Elektrolity osocza
Elektrolity osocza
Elektrolity osocza
Elektrolity osocza
W każdym płynie biologicznym suma
W każdym płynie biologicznym suma
stężeń kationów i suma stężeń anionów są
stężeń kationów i suma stężeń anionów są
sobie równe.
sobie równe.
Stężenie jonów sodowych w osoczu krwi
Stężenie jonów sodowych w osoczu krwi
wynosi 135-145mmol/l
wynosi 135-145mmol/l
Stężenie jonów potasowych 3.5-5.0 mmol/l.
Stężenie jonów potasowych 3.5-5.0 mmol/l.
Stężenie potasu w krwinkach czerwonych
Stężenie potasu w krwinkach czerwonych
jest 25-krotnie większe niż w osoczu.
jest 25-krotnie większe niż w osoczu.
Jonem dominującym osocza jest jon
Jonem dominującym osocza jest jon
chlorkowy o stężeniu 100-110mmol/l
chlorkowy o stężeniu 100-110mmol/l
Bilans wody
Bilans wody
Bilans wody
Bilans wody
Dobowe spożycie wody wynosi 0.5-2.5l i
Dobowe spożycie wody wynosi 0.5-2.5l i
tyle wody wydala się na zewnątrz,
tyle wody wydala się na zewnątrz,
większość z moczem
większość z moczem
Szybkość wydalania moczu wynosi 0.5-
Szybkość wydalania moczu wynosi 0.5-
15ml/min. I zależy przede wszystkim od
15ml/min. I zależy przede wszystkim od
ilości spożytych płynów.
ilości spożytych płynów.
Dobowa objętość moczu nie zmniejsza się
Dobowa objętość moczu nie zmniejsza się
nigdy poniżej 400ml, jest to objętość wody
nigdy poniżej 400ml, jest to objętość wody
potrzebnej do rozpuszczenia ok.. 40 g
potrzebnej do rozpuszczenia ok.. 40 g
związków stałych wydalanych w dobowej
związków stałych wydalanych w dobowej
porcji moczu
porcji moczu
Bilans wodny
Bilans wodny
Bilans wodny
Bilans wodny
Wydalanie wody z kałem jest
Wydalanie wody z kałem jest
odbiciem procesów wchłaniania i
odbiciem procesów wchłaniania i
wydzielania elektrolitów w
wydzielania elektrolitów w
przewodzie pokarmowym.
przewodzie pokarmowym.
Utrata wody z potem i powietrzem
Utrata wody z potem i powietrzem
wydechowym praktycznie biorąc nie
wydechowym praktycznie biorąc nie
podlega regulacji i dobowe straty
podlega regulacji i dobowe straty
wynoszą ok.. 1 litra, a utrata jonów
wynoszą ok.. 1 litra, a utrata jonów
sodowych sięga 30 mmoli.
sodowych sięga 30 mmoli.
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Zrównoważony bilans wodny jest
Zrównoważony bilans wodny jest
utrzymywany dzięki układowi regulującemu
utrzymywany dzięki układowi regulującemu
spożycie oraz wydalanie wody przez nerki.
spożycie oraz wydalanie wody przez nerki.
Pragnienie i wydzielanie wazopresyny
Pragnienie i wydzielanie wazopresyny
(h.antydiuretyczny) stanowią efektywny
(h.antydiuretyczny) stanowią efektywny
układ zapewniający stałość ciśnienia
układ zapewniający stałość ciśnienia
osmotycznego płynów ustrojowych.
osmotycznego płynów ustrojowych.
Układ dostosowuje się do stosunkowo
Układ dostosowuje się do stosunkowo
dużych zmian podaży oraz utraty wody
dużych zmian podaży oraz utraty wody
ustrojowej.
ustrojowej.
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
W skład układu regulującego wchodzą:
W skład układu regulującego wchodzą:
Kom. Zaopatrzone w osmoreceptory,
Kom. Zaopatrzone w osmoreceptory,
umiejscowione w podwzgórzu oraz
umiejscowione w podwzgórzu oraz
układzie wrotnym wątroby.
układzie wrotnym wątroby.
Układ integrujący, umiejscowiony w
Układ integrujący, umiejscowiony w
ośrodkowym układzie nerwowym
ośrodkowym układzie nerwowym
Neurowydzielniczy mechanizm
Neurowydzielniczy mechanizm
wytwarzający wazopresynę
wytwarzający wazopresynę
Mechanizm nerkowy wytwarzający
Mechanizm nerkowy wytwarzający
wazopresynę.
wazopresynę.
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja osmotyczna:
Regulacja osmotyczna:
Zwiększanie osmolarnosci osocza
Zwiększanie osmolarnosci osocza
powoduje przemieszczanie wody z
powoduje przemieszczanie wody z
komórek osmoreceptorowych
komórek osmoreceptorowych
podwzgórza na zewnątrz, powoduje to
podwzgórza na zewnątrz, powoduje to
zwiększenie wyładowań impulsów z
zwiększenie wyładowań impulsów z
tych neuronów do komórek
tych neuronów do komórek
wydzielniczych jądra nadwzrokowego.
wydzielniczych jądra nadwzrokowego.
Komórki te zwiększają wydzielanie
Komórki te zwiększają wydzielanie
wazopresyny do krwi.
wazopresyny do krwi.
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Związki osmotycznie czynne (mocznik,
Związki osmotycznie czynne (mocznik,
glukoza) nie pobudzają wydzielania
glukoza) nie pobudzają wydzielania
wazopresyny.
wazopresyny.
Chlorek sodowy a także heksozy silnie
Chlorek sodowy a także heksozy silnie
pobudzają do wydzielania wazopresyny.
pobudzają do wydzielania wazopresyny.
Wazopresyna posiada swoje receptory
Wazopresyna posiada swoje receptory
na błonie antylumnialnej komórek
na błonie antylumnialnej komórek
kanalików dystalnych nerek, gdzie
kanalików dystalnych nerek, gdzie
dochodzi do pobudzenia zwrotnego
dochodzi do pobudzenia zwrotnego
wchłaniania ody.
wchłaniania ody.
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Reakcja nerek jest szybka na działanie
Reakcja nerek jest szybka na działanie
wazopresyny i nie przekracza kilku
wazopresyny i nie przekracza kilku
minut.
minut.
Okres półtrwania wazopresyny w osoczu
Okres półtrwania wazopresyny w osoczu
wynosi 10-20min.
wynosi 10-20min.
Wątroba i nerki są głównymi narządami
Wątroba i nerki są głównymi narządami
gdzie dochodzi do rozkładu wazopresyny.
gdzie dochodzi do rozkładu wazopresyny.
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Istnieje ścisła zależność pomiędzy
Istnieje ścisła zależność pomiędzy
wartością osmolalności osocza i
wartością osmolalności osocza i
wydalanego moczu.
wydalanego moczu.
Wartość progowa dla wydzielenia
Wartość progowa dla wydzielenia
wazopresyny wynosi 257do 290mOsm x
wazopresyny wynosi 257do 290mOsm x
kg, przeciętnie 280 mOsm x kg.
kg, przeciętnie 280 mOsm x kg.
Mechanizm pragnienia jest sprzężony
Mechanizm pragnienia jest sprzężony
ściśle z osmolalnością płynu
ściśle z osmolalnością płynu
pozakomórkowego, przekroczenie ok.
pozakomórkowego, przekroczenie ok.
295 mOsmpowoduje uczucie pragnienia.
295 mOsmpowoduje uczucie pragnienia.
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja hemodynamiczna:
Regulacja hemodynamiczna:
Zmiany objętości płynu
Zmiany objętości płynu
pozakomórkowego są rejestrowane przez
pozakomórkowego są rejestrowane przez
receptory położone w przedsionkach
receptory położone w przedsionkach
serca, łuku aorty i w aparacie
serca, łuku aorty i w aparacie
przykłębkowym nerek.
przykłębkowym nerek.
Największym bodźcem do wydzielania
Największym bodźcem do wydzielania
wazopresyny jest zwiększenie
wazopresyny jest zwiększenie
osmolalności osocza krwi.
osmolalności osocza krwi.
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja bilansu
Regulacja bilansu
wodnego
wodnego
Regulacja objętości płynów ustrojowych
Regulacja objętości płynów ustrojowych
Objętość płynu pozakomórkowego jest
Objętość płynu pozakomórkowego jest
funkcją całkowitej zawrtości sodu w
funkcją całkowitej zawrtości sodu w
organizmie, która wynosi 3700 mmol,
organizmie, która wynosi 3700 mmol,
ztego 75% jest wymienialna
ztego 75% jest wymienialna
Im większa zawartość Na w
Im większa zawartość Na w
organizmie tym większa jest objętość
organizmie tym większa jest objętość
płynu pozakomórkowego
płynu pozakomórkowego
Hormonalna i nerwowa
Hormonalna i nerwowa
regulacja objętości płynu
regulacja objętości płynu
pozakomórkowego
pozakomórkowego
Hormonalna i nerwowa
Hormonalna i nerwowa
regulacja objętości płynu
regulacja objętości płynu
pozakomórkowego
pozakomórkowego
W skład układu wchodzą:
W skład układu wchodzą:
Receptory wrażliwe na zmiany objętości
Receptory wrażliwe na zmiany objętości
łożyska naczyniowego, zwane receptorami
łożyska naczyniowego, zwane receptorami
objętościowymi, oraz baroreceptory
objętościowymi, oraz baroreceptory
Przedsionkowy czynnik natriuretyczny-ANF
Przedsionkowy czynnik natriuretyczny-ANF
wytwarzany przez przedsionki serca
wytwarzany przez przedsionki serca
Układ renina-angiotensyna
Układ renina-angiotensyna
Aldosteron wytwarzany w korze nadnerczy
Aldosteron wytwarzany w korze nadnerczy
Nerwy nerkowe, których zakończenia są
Nerwy nerkowe, których zakończenia są
rozmieszczone wzdłuż całego nefronu
rozmieszczone wzdłuż całego nefronu
Receptory objętościowe i
Receptory objętościowe i
baroreceptory
baroreceptory
Receptory objętościowe i
Receptory objętościowe i
baroreceptory
baroreceptory
Receptory te są umieszczone w :
Receptory te są umieszczone w :
Przestrzeniach serca
Przestrzeniach serca
Duzych naczyniachwątroby
Duzych naczyniachwątroby
Zatoce szyjnej i łuku aorty
Zatoce szyjnej i łuku aorty
Aparacie przykłębkowym nerek
Aparacie przykłębkowym nerek
Przedsionkowy czynnik
Przedsionkowy czynnik
natriuretyczny
natriuretyczny
Przedsionkowy czynnik
Przedsionkowy czynnik
natriuretyczny
natriuretyczny
Zwiększenie objętości płynu
Zwiększenie objętości płynu
pozakomórkowego powoduje pobudzanie
pozakomórkowego powoduje pobudzanie
receptorów przedsionków serca, przez co
receptorów przedsionków serca, przez co
zwiększa się wydzielanie przedsionkowego
zwiększa się wydzielanie przedsionkowego
czynnika natriuetycznego (ANF),
czynnika natriuetycznego (ANF),
wytwarzanego w miocytach przedsionków
wytwarzanego w miocytach przedsionków
ANF zwiększa natriurezę i diurezę, hamuje
ANF zwiększa natriurezę i diurezę, hamuje
wydzielanie reniny i blokuje pobudzoną
wydzielanie reniny i blokuje pobudzoną
angiotensynę
angiotensynę
KONIEC
KONIEC
KONIEC
KONIEC