Choroby zakaźne
bakteryjne
Dorota Szałowska
Dorota Szałowska
Klinika Pediatrii, Kardiologii
Klinika Pediatrii, Kardiologii
Prewencyjnej
Prewencyjnej
i Immunologii Wieku Rozwojowego UM
i Immunologii Wieku Rozwojowego UM
w Łodzi.
w Łodzi.
Choroby zakaźne
bakteryjne
Dorota Szałowska
Dorota Szałowska
Klinika Pediatrii, Kardiologii
Klinika Pediatrii, Kardiologii
Prewencyjnej
Prewencyjnej
i Immunologii Wieku Rozwojowego UM
i Immunologii Wieku Rozwojowego UM
w Łodzi.
w Łodzi.
Zakażenia paciorkowcami grupy
Zakażenia paciorkowcami grupy
A beta-hemolizującymi
A beta-hemolizującymi
1. Zakażenia narządowe
1. Zakażenia narządowe
2. Płonica (scarlatina)
2. Płonica (scarlatina)
3. Róża (erysipelas)
3. Róża (erysipelas)
Płonica
Płonica
1. Zakażenie wywołują paciorkowce grupy A
1. Zakażenie wywołują paciorkowce grupy A
wytwarzające jad erytrogenny.
wytwarzające jad erytrogenny.
2. Objawy kliniczne
2. Objawy kliniczne
- nagły początek: gorączka, wymioty, bóle brzucha
- nagły początek: gorączka, wymioty, bóle brzucha
- angina: szkarłatne łuki gardłowo-podniebienne
- angina: szkarłatne łuki gardłowo-podniebienne
- obrzęk szyjnych węzłów chłonnych
- obrzęk szyjnych węzłów chłonnych
- żywoczerwona drobnoplamista wysypka,
- żywoczerwona drobnoplamista wysypka,
zlewająca się na tułowiu i zgięciach kończyn,
zlewająca się na tułowiu i zgięciach kończyn,
twarz jest objęta rumieniem na policzkach z
twarz jest objęta rumieniem na policzkach z
pozostawieniem bladego trójkąta wokół nosa i ust
pozostawieniem bladego trójkąta wokół nosa i ust
(trójkąt Fiłatowa)
(trójkąt Fiłatowa)
Płonica
Płonica
- objaw Pastii tj. linijne wybroczyny w zgięciach
- objaw Pastii tj. linijne wybroczyny w zgięciach
stawowych
stawowych
- malinowy język
- malinowy język
- płatowe łuszczenie się skóry
- płatowe łuszczenie się skóry
(objaw zależny od
(objaw zależny od
stopnia toksemii), po 1 tyg. na twarzy, po 2 tyg. na
stopnia toksemii), po 1 tyg. na twarzy, po 2 tyg. na
tułowiu, po 3-4 tyg. na stopach i dłoniach
tułowiu, po 3-4 tyg. na stopach i dłoniach
-
-
badania laboratoryjne
badania laboratoryjne
(leukocytoza z neutrocytozą i
(leukocytoza z neutrocytozą i
eozynofilią, podwyższone OB i ASO, śladowa proteinuria,
eozynofilią, podwyższone OB i ASO, śladowa proteinuria,
urobilinogen
urobilinogen
w moczu, badania bakteriologiczne- immunotesty).
w moczu, badania bakteriologiczne- immunotesty).
Leczenie:
Leczenie:
pochodne penicyliny, alternatywnie cefalosporyny do
pochodne penicyliny, alternatywnie cefalosporyny do
wyjałowienia gardła tj.
wyjałowienia gardła tj.
przez 10 dni.
przez 10 dni.
Róża (erysipelas)
Róża (erysipelas)
1. Powstaje w następstwie zakażenia
1. Powstaje w następstwie zakażenia
kontaktowego, często na twarzy lub
kontaktowego, często na twarzy lub
kończynach.
kończynach.
2. Naciek skóry, żywoczerwony, ostro
2. Naciek skóry, żywoczerwony, ostro
odgraniczony, nie ropiejący, występuje
odgraniczony, nie ropiejący, występuje
gorączka
gorączka
3. Postać: wędrująca, pęcherzykowa,
3. Postać: wędrująca, pęcherzykowa,
pęcherzowa, martwicza, krwotoczna,
pęcherzowa, martwicza, krwotoczna,
nawracająca.
nawracająca.
4. Leczenie: pochodne penicyliny.
4. Leczenie: pochodne penicyliny.
Zakażenie paciorkowcem
Zakażenie paciorkowcem
zapalenia płuc- Streptococcus
zapalenia płuc- Streptococcus
pneumoniae
pneumoniae
Gram-dodatnie dwoinki wywołujące
Gram-dodatnie dwoinki wywołujące
zapalenie płuc płatowe, zapalenie ucha
zapalenie płuc płatowe, zapalenie ucha
środkowego, ropne zapalenie opon
środkowego, ropne zapalenie opon
mózgowo-rdzeniowych, posocznicę.
mózgowo-rdzeniowych, posocznicę.
Rozpoznanie: szybkie testy
Rozpoznanie: szybkie testy
immunologiczne
immunologiczne
W badaniach laboratoryjnych: wysoka
W badaniach laboratoryjnych: wysoka
leukocytoza we krwi obwodowej.
leukocytoza we krwi obwodowej.
Leczenie: pochodne penicyliny,
Leczenie: pochodne penicyliny,
alternatywnie cefalosporyny, makrolidy.
alternatywnie cefalosporyny, makrolidy.
Zakażenia gronkowcowe
Zakażenia gronkowcowe
1. Staphylococcus aureus
1. Staphylococcus aureus
2. Staphylococcus epidermidis
2. Staphylococcus epidermidis
3. Gronkowcowe zatrucie pokarmowe
3. Gronkowcowe zatrucie pokarmowe
Leczenie: wg antybiogramu
Leczenie: wg antybiogramu
Szczepy metycylinooporne: gentamycyna,
Szczepy metycylinooporne: gentamycyna,
skojarzona z rifampicyną, cefalosporyny,
skojarzona z rifampicyną, cefalosporyny,
wankomycyna.
wankomycyna.
Pozostałe szczepy: metycylina, oksacylina
Pozostałe szczepy: metycylina, oksacylina
Inwazyjna choroba
Inwazyjna choroba
meningokokowa-IChM
meningokokowa-IChM
Neisseria meningitidis – dwoinka zapalenia opon
Neisseria meningitidis – dwoinka zapalenia opon
mózgowo-rdzeniowych
mózgowo-rdzeniowych
Zakażenie drogą kropelkową lub przez kontakt
Zakażenie drogą kropelkową lub przez kontakt
bezpośredni
bezpośredni
Kolonizuje śluzówkę nosogardzieli
Kolonizuje śluzówkę nosogardzieli
Źródłem zakażenia osoba chora lub zdrowy
Źródłem zakażenia osoba chora lub zdrowy
nosiciel
nosiciel
IChM przebiega jako sepsa lub zapalenie opon
IChM przebiega jako sepsa lub zapalenie opon
mózgowo-rdzeniowych
mózgowo-rdzeniowych
N.menigitidis może wywołać też: zapalenie płuc,
N.menigitidis może wywołać też: zapalenie płuc,
ucha środkowego, gardła, spojówek, osierdzia,
ucha środkowego, gardła, spojówek, osierdzia,
wsierdzia, szpiku kostnego, dróg moczowych,
wsierdzia, szpiku kostnego, dróg moczowych,
ropne zapalenie stawów (gł. meningokoki grupy B i
ropne zapalenie stawów (gł. meningokoki grupy B i
C).
C).
Krztusiec (koklusz)
Krztusiec (koklusz)
Ostra choroba zakaźna przebiegająca w
Ostra choroba zakaźna przebiegająca w
kolejnych typowych okresach pod postacią
kolejnych typowych okresach pod postacią
ostrego nieżytu dróg oddechowych z
ostrego nieżytu dróg oddechowych z
charakterystycznym kaszlem.
charakterystycznym kaszlem.
Etiologia: Gram-ujemna pałeczka
Etiologia: Gram-ujemna pałeczka
Bordetella pertussis.
Bordetella pertussis.
B. parapertussis i B. bronchiseptica -
B. parapertussis i B. bronchiseptica -
parakrztusiec
parakrztusiec
Okres wylęgania krztuśca: 6 – 10 dni
Okres wylęgania krztuśca: 6 – 10 dni
(średnio 7 dni).
(średnio 7 dni).
Krztusiec - objawy
Krztusiec - objawy
1. Pierwszy okres choroby:
1. Pierwszy okres choroby:
Trwa 7 – 14 dni, to stan podgorączkowy, nieżyt
Trwa 7 – 14 dni, to stan podgorączkowy, nieżyt
nosa, gardła i oskrzeli, wzrastająca częstość
nosa, gardła i oskrzeli, wzrastająca częstość
pokasływania.
pokasływania.
2. Drugi okres choroby:
2. Drugi okres choroby:
Przez okres 2 – 4 tygodni występuje napadowy kaszel,
Przez okres 2 – 4 tygodni występuje napadowy kaszel,
również w nocy. Serie kaszlu występują wielokrotnie w
również w nocy. Serie kaszlu występują wielokrotnie w
ciągu dnia i w nocy.
ciągu dnia i w nocy.
3. Trzeci okres choroby
3. Trzeci okres choroby
Trwa 1 – 2 tygodni, jest to okres zdrowienia. Napady
Trwa 1 – 2 tygodni, jest to okres zdrowienia. Napady
kaszlu zdarzają się coraz rzadziej i są lżejsze.
kaszlu zdarzają się coraz rzadziej i są lżejsze.
Krztusiec – rozpoznanie i
Krztusiec – rozpoznanie i
leczenie
leczenie
1. Wywiad: kontakt z chorym na krztusiec, szczepienia
1. Wywiad: kontakt z chorym na krztusiec, szczepienia
2. Objawy fizykalne
2. Objawy fizykalne
3. Rtg klatki piersiowej
3. Rtg klatki piersiowej
4. Badania laboratoryjne
4. Badania laboratoryjne
- morfologia
- morfologia
- badania poziomu przeciwciał p. Bordetella p. w
- badania poziomu przeciwciał p. Bordetella p. w
klasie IgG i IgM
klasie IgG i IgM
Leczenie:
Leczenie:
Makrolidy – antybiotyk z wyboru (14 dni)
Makrolidy – antybiotyk z wyboru (14 dni)
Leki przeciwkaszlowe – bardzo ostrożnie.
Leki przeciwkaszlowe – bardzo ostrożnie.
Leki mukolityczne.
Leki mukolityczne.
Leki przeciwwymiotne.
Leki przeciwwymiotne.
Błonnica (diphteria)
Błonnica (diphteria)
Etiologia: Gram-dodatnia bakteria
Etiologia: Gram-dodatnia bakteria
(Corynebacterium diphteriae).
(Corynebacterium diphteriae).
Zakażenie drogą kropelkową lub
Zakażenie drogą kropelkową lub
kontaktową.
kontaktową.
Okres wylęgania: 2 – 3 dni.
Okres wylęgania: 2 – 3 dni.
Postacie: - błonnica gardła, krtani
Postacie: - błonnica gardła, krtani
(dławiec, krup), ucha, spojówki,
(dławiec, krup), ucha, spojówki,
przyranna postać zakażenia.
przyranna postać zakażenia.
Haemophilus influenzae
Haemophilus influenzae
1. Ciężkie zapalenie krtani (pseudokrup)
1. Ciężkie zapalenie krtani (pseudokrup)
przebiega ze znaczną dusznością wdechową.
przebiega ze znaczną dusznością wdechową.
2. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
2. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
występuje głównie u niemowląt, przebieg jest
występuje głównie u niemowląt, przebieg jest
ciężki, powikłania występują u 20% leczonych.
ciężki, powikłania występują u 20% leczonych.
Heamophilus influenzae serotyp B powoduje
Heamophilus influenzae serotyp B powoduje
ciężkie zakażenia, przebiegające z bakteriemią,
ciężkie zakażenia, przebiegające z bakteriemią,
ropnym zakażeniem narządowym, tj.
ropnym zakażeniem narządowym, tj.
pericarditis, endocarditis, osteomyelitis,
pericarditis, endocarditis, osteomyelitis,
peritonitis, mieningitis, sepsis.
peritonitis, mieningitis, sepsis.
Haemophilus influenzae B
Haemophilus influenzae B
Pałeczki bezotoczkowe wywołują najczęściej
Pałeczki bezotoczkowe wywołują najczęściej
zakażenia lokalne- zapalenie spojówek, ucha
zakażenia lokalne- zapalenie spojówek, ucha
środkowego, oskrzeli, płuc.
środkowego, oskrzeli, płuc.
Leczenie
Leczenie
: pochodne penicylliny, alternatywnie
: pochodne penicylliny, alternatywnie
cefalosporyny, makrolidy.
cefalosporyny, makrolidy.
Zapobieganie: szczepienia ochronne
Zapobieganie: szczepienia ochronne
( 2 miesiąc życia
( 2 miesiąc życia
3/4 miesiąc życia
3/4 miesiąc życia
5 miesiąc życia
5 miesiąc życia
16- 18 miesiąc życia)
16- 18 miesiąc życia)