,,CZŁOWIEK W TEATRZE ŻYCIA 
CODZIENNEGO’’

ERVING GOFFMAN

Typy komunikowania się 
dostarczające informacji 
niezgodnych z wrażeniem 
oficjalnie podtrzymywanym w 
toku interakcji:

•

 Stosunek do nieobecnych

•

 Rozmowy inscenizatorskie

•

 Zmowy członków zespołu

•

 Działania na pograniczu zespołów

STOSUNEK DO 

NIEOBECNYCH



Kiedy członkowie zespołu udają się za 
kulisy, gdzie publiczność nie może ich 
widzieć, ani słyszeć, często odnoszą się 
do niej w sposób sprzeczny z tym, jak 
traktowali ją w stosunkach 
bezpośrednich

. 

ROZMOWY 
INSCENIZATORSKIE



Kiedy publiczność jest 
nieobecna i członkowie 
zespołu zostają sami, 
często ich rozmowy 
zbaczają na problemy 
inscenizacji. Rozmowy 
inscenizatorskie możemy 
zastąpić słowami takimi 
jak: plotkowanie, 
rozmowy zawodowe, itd.

ZMOWA CZŁONKÓW 
ZESPOŁU



Potajemne porozumiewanie się, które nie 
zagraża złudzeniu, kreowanemu przed 
publicznością. Jednym z jej rodzajów jest 
system potajemnych sygnałów, przez 
komunikację członkowie pozostają ze 
sobą w porozumieniu z którego 
wyłączona jest reszta uczestników 
interakcji. 

DZIAŁANIE NA POGRANICZU 
ZESPOŁÓW 



Gdy dwa zespoły wprowadzają dla 
doraźnych celów oficjalną zgodę, która ma 
być gwarancją bezpieczeństwa interakcji, 
możemy zwykle wykryć nieoficjalny nurt 
porozumiewania się, toczący się w obu 
kierunkach; takie nieoficjalne 
komunikowanie się może się odbywać za 
pomocą delikatnych aluzji, akcentów 
mimicznych, żartów, znaczących pauz, 
zakamuflowanych docinków, celowego 
nabierania, podnoszenia głosu itp. 



Przedstawienie jest więc czymś, wobec czego 
członkowie zespołu mogą zachować dystans 
na tyle duży, by wyobrazić sobie albo 
jednocześnie zagrać inny rodzaj 
przedstawienia świadczący o istnieniu innej 
rzeczywistości. Niezależnie od tego czy dla 
wykonawców, to co oficjalnie przedstawiają, 
jest rzeczywistością najprawdziwszą czy też 
nie, dają oni ukradkiem znaki, mówiące o 
innych rzeczywistościach, wzajemnie nie do 
pogodzenia.