background image

 

 

 

 

Dlaczego według 

Dlaczego według 

antropologów miejskie 

antropologów miejskie 

aglomeracje są nazywane 

aglomeracje są nazywane 

miejskim zoo.

miejskim zoo.

Morris Desmond

Morris Desmond

Ludzkie ZOO”

Ludzkie ZOO”

background image

 

 

 

 

   

   

Udręczony mieszkaniec wielkiego miasta -gdy 

Udręczony mieszkaniec wielkiego miasta -gdy 

presje współczesnego życia zbytnio dają mu się 

presje współczesnego życia zbytnio dają mu się 

we znaki -określa często swoje przeludnione 

we znaki -określa często swoje przeludnione 

środowisko mianem betonowej dżungli. To barwne 

środowisko mianem betonowej dżungli. To barwne 

określenie bardzo nieprecyzyjnie opisuje model 

określenie bardzo nieprecyzyjnie opisuje model 

życia w gęstym skupisku miejskim, co może 

życia w gęstym skupisku miejskim, co może 

potwierdzić każdy, kto zna prawdziwą dżunglę.

potwierdzić każdy, kto zna prawdziwą dżunglę.

background image

 

 

 

 

     

     

Żyjące w środowisku naturalnym dzikie zwierzęta 

Żyjące w środowisku naturalnym dzikie zwierzęta 

zazwyczaj nie okaleczają się nawzajem, nie onanizują 

zazwyczaj nie okaleczają się nawzajem, nie onanizują 

się, nie atakują swojego potomstwa, nie cierpią na 

się, nie atakują swojego potomstwa, nie cierpią na 

wrzody żołądka ani na otyłość, nie praktykują 

wrzody żołądka ani na otyłość, nie praktykują 

fetyszyzmu, nie żyją w związkach homoseksualnych i 

fetyszyzmu, nie żyją w związkach homoseksualnych i 

nie popełniają morderstw. Natomiast u ludzi 

nie popełniają morderstw. Natomiast u ludzi 

mieszkających w miastach wszystkie te zjawiska mają 

mieszkających w miastach wszystkie te zjawiska mają 

oczywiście miejsce. Czy więc w ten sposób ujawnia się 

oczywiście miejsce. Czy więc w ten sposób ujawnia się 

podstawowa różnica między rodzajem ludzkim a 

podstawowa różnica między rodzajem ludzkim a 

innymi zwierzętami? Na pierwszy rzut oka wydaje się, 

innymi zwierzętami? Na pierwszy rzut oka wydaje się, 

że tak. Jest to jednak jedynie pozór. W pewnych 

że tak. Jest to jednak jedynie pozór. W pewnych 

okolicznościach, a mianowicie w nienaturalnych 

okolicznościach, a mianowicie w nienaturalnych 

warunkach niewoli, inne zwierzęta także zachowują się 

warunkach niewoli, inne zwierzęta także zachowują się 

w ten sposób. Zwierzę przebywające w klatce ogrodu 

w ten sposób. Zwierzę przebywające w klatce ogrodu 

zoologicznego demonstruje te same anomalie, jakie 

zoologicznego demonstruje te same anomalie, jakie 

znamy doskonale z zachowań naszych ludzkich 

znamy doskonale z zachowań naszych ludzkich 

pobratymców. Tak więc najwyraźniej miasto nie jest 

pobratymców. Tak więc najwyraźniej miasto nie jest 

betonową dżunglą, lecz raczej ludzkim zoo. 

betonową dżunglą, lecz raczej ludzkim zoo. 

background image

 

 

 

 

Mieszkańca miasta nie należy porównywać z dzikim zwierzęciem 

Mieszkańca miasta nie należy porównywać z dzikim zwierzęciem 

żyjącym na wolności, lecz ze zwierzęciem w niewoli. 

żyjącym na wolności, lecz ze zwierzęciem w niewoli. 

Współczesne zwierzę ludzkie nie żyje już warunkach naturalnych 

Współczesne zwierzę ludzkie nie żyje już warunkach naturalnych 

dla swojego rodzaju. Człowiek, schwytany w pułapkę nie przez 

dla swojego rodzaju. Człowiek, schwytany w pułapkę nie przez 

łowcę z ogrodu zoologicznego, lecz przez świetność własnego 

łowcę z ogrodu zoologicznego, lecz przez świetność własnego 

umysłu, umieścił sam siebie w ogromnej niespokojnej menażerii, 

umysłu, umieścił sam siebie w ogromnej niespokojnej menażerii, 

gdzie nieustannie grozi mu załamanie się pod wpływem zbyt 

gdzie nieustannie grozi mu załamanie się pod wpływem zbyt 

wielkich napięć. 

wielkich napięć. 

background image

 

 

 

 

Obok tych presji istnieją też jednak rozliczne korzyści. Świat zoo, 

Obok tych presji istnieją też jednak rozliczne korzyści. Świat zoo, 

niczym potężny rodzic, roztacza opiekę nad swoimi 

niczym potężny rodzic, roztacza opiekę nad swoimi 

wychowankami, zapewniając jedzenie, picie, schronienie, higienę i 

wychowankami, zapewniając jedzenie, picie, schronienie, higienę i 

opiekę medyczną. Podstawowe problemy związane z przeżyciem 

opiekę medyczną. Podstawowe problemy związane z przeżyciem 

są ograniczone do minimum. Pozostaje jeszcze sporo czasu 

są ograniczone do minimum. Pozostaje jeszcze sporo czasu 

wolnego. Zwierzęta w ogrodach zoologicznych wykorzystują ten 

wolnego. Zwierzęta w ogrodach zoologicznych wykorzystują ten 

czas w rozmaity sposób, właściwy różnym gatunkom. Jedne 

czas w rozmaity sposób, właściwy różnym gatunkom. Jedne 

odpoczywają spokojnie, wylegując się w słońcu, podczas gdy inne 

odpoczywają spokojnie, wylegując się w słońcu, podczas gdy inne 

nie potrafią wytrzymać przedłużającej się bezczynności. lat. 

nie potrafią wytrzymać przedłużającej się bezczynności. lat. 

background image

 

 

 

 

   

   

Mieszkańcy ludzkiego zoo niewątpliwie należą do tej drugiej 

Mieszkańcy ludzkiego zoo niewątpliwie należą do tej drugiej 

kategorii. Ludzki mózg, z istoty swej poszukujący i wynalazczy, 

kategorii. Ludzki mózg, z istoty swej poszukujący i wynalazczy, 

nie znosi długich okresów bezczynności. Dlatego człowiek 

nie znosi długich okresów bezczynności. Dlatego człowiek 

odczuwa nieustanną konieczność podejmowania coraz bardziej 

odczuwa nieustanną konieczność podejmowania coraz bardziej 

skomplikowanych zadań. Bada, organizuje i tworzy, coraz głębiej 

skomplikowanych zadań. Bada, organizuje i tworzy, coraz głębiej 

pogrążając się w coraz bardziej zniewalające zoo, jakim jest 

pogrążając się w coraz bardziej zniewalające zoo, jakim jest 

świat. Każda nowa komplikacja o kolejny krok oddala go od 

świat. Każda nowa komplikacja o kolejny krok oddala go od 

naturalnego stanu plemiennego, w jakim jego przodkowie 

naturalnego stanu plemiennego, w jakim jego przodkowie 

bytowali milion lat, jeszcze kiedy człowiek nie miał w zamyśle 

bytowali milion lat, jeszcze kiedy człowiek nie miał w zamyśle 

zniewolenia siebie i swoich współplemieńców. 

zniewolenia siebie i swoich współplemieńców. 

background image

 

 

 

 

Ludzki pęd do współpracy w ludzkim zoo daje o sobie znać 

Ludzki pęd do współpracy w ludzkim zoo daje o sobie znać 

tak silnie i tak często, stanowi prawdziwy cud przetrwania 

tak silnie i tak często, stanowi prawdziwy cud przetrwania 

cywilizacyjnego. Działa przeciw niemu tak wiele czynników, 

cywilizacyjnego. Działa przeciw niemu tak wiele czynników, 

a on wciąż powraca. Z upodobaniem mówimy o tym 

a on wciąż powraca. Z upodobaniem mówimy o tym 

zjawisku jako o przezwyciężaniu zwierzęcej ułomności za 

zjawisku jako o przezwyciężaniu zwierzęcej ułomności za 

pomocą potęgi altruizmu intelektualnego, tak jakby etyka i 

pomocą potęgi altruizmu intelektualnego, tak jakby etyka i 

moralność były jakimś nowoczesnym wynalazkiem. Gdyby 

moralność były jakimś nowoczesnym wynalazkiem. Gdyby 

to była prawda, zapewne nie dożylibyśmy dnia dzisiejszego, 

to była prawda, zapewne nie dożylibyśmy dnia dzisiejszego, 

aby to stwierdzić. 

aby to stwierdzić. 

background image

 

 

 

 

    

    

Gdybyśmy nie mieli w sobie 

Gdybyśmy nie mieli w sobie 

tego podstawowego 

tego podstawowego 

biologicznego popędu do 

biologicznego popędu do 

współpracy z bliźnimi, nie 

współpracy z bliźnimi, nie 

przetrwalibyśmy jako 

przetrwalibyśmy jako 

gatunek. Gdyby nasi 

gatunek. Gdyby nasi 

myśliwscy przodkowie byli 

myśliwscy przodkowie byli 

tylko bezlitosnymi, chciwymi 

tylko bezlitosnymi, chciwymi 

tyranami, obciążonymi 

tyranami, obciążonymi 

"grzechem pierworodnym", 

"grzechem pierworodnym", 

nić sukcesów człowieka 

nić sukcesów człowieka 

dawno by się już urwała. 

dawno by się już urwała. 

Teorię grzechu 

Teorię grzechu 

pierworodnego, w takiej czy 

pierworodnego, w takiej czy 

innej postaci, wciąż wciska 

innej postaci, wciąż wciska 

się nam do głowy dlatego, że 

się nam do głowy dlatego, że 

sztucznie stworzone warunki 

sztucznie stworzone warunki 

superplemienne nieustannie 

superplemienne nieustannie 

działają przeciw tkwiącemu 

działają przeciw tkwiącemu 

w nas altruizmowi 

w nas altruizmowi 

biologicznemu, któremu w 

biologicznemu, któremu w 

związku z tym należy się 

związku z tym należy się 

wszelkie możliwe wsparcie. 

wszelkie możliwe wsparcie. 

background image

 

 

 

 

Podsumowując:

Podsumowując:

Człowiek człowiekowi sam 

Człowiek człowiekowi sam 

zgotował taki los, że teraz 

zgotował taki los, że teraz 

musi mieszkać w aglomeracji 

musi mieszkać w aglomeracji 

miejskiej, jest od niej zależny 

miejskiej, jest od niej zależny 

wydaje mu się, że nie może 

wydaje mu się, że nie może 

bez niej żyć.

bez niej żyć.

Poprzez skomplikowane 

Poprzez skomplikowane 

decyzje, zadanie, 

decyzje, zadanie, 

przemyślenia oraz przeróżne 

przemyślenia oraz przeróżne 

działania utrudniamy sobie 

działania utrudniamy sobie 

życie.

życie.

Ludzkie zoo tworzymy my 

Ludzkie zoo tworzymy my 

sami, zniewalamy siebie a 

sami, zniewalamy siebie a 

zarazem nie zdając sobie z 

zarazem nie zdając sobie z 

tego sprawę zniewalamy też 

tego sprawę zniewalamy też 

innych ludzi.

innych ludzi.

Zmienia się nasza mentalność, 

Zmienia się nasza mentalność, 

żyjemy z dnia na dzień, 

żyjemy z dnia na dzień, 

pojawia się w naszym życiu 

pojawia się w naszym życiu 

rutyna. Zaczynamy żyć w 

rutyna. Zaczynamy żyć w 

biegu. Od tego momentu 

biegu. Od tego momentu 

zaczynamy, żyć w ludzkim 

zaczynamy, żyć w ludzkim 

zoo. 

zoo. 

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

KONIEC

KONIEC


Document Outline