Metody kontroli,próby i odbiory techniczne

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Podział rurociągów okrętowych z punktu

widzenia przeznaczenia:



zęzowe (osuszające),



balastowe,



paliwowe,



parowe,



spalinowe,



odpowietrzające,



sanitarne dopływowe i odpływowe,



przelewowe,



przeciwpożarowe,



hydrauliki siłowej, sygnalizacyjne i inne.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Rurociągi na statku

Typ statku

Wielkość [DWT]

Długość

rurociągów

[m]

Trawler

przetwórnia

1 200

21 333

Baza rybacka

10 000

71 425

Drobnicowiec

11 855

25 254

Zbiornikowiec

18 337

53 539

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Typ

statku

nośność

Masa [Mg]

Udział rurociągów

kadłub

wyposaże

nie

Długość

[km]

Masa

[Mg}

Trawler

1800

1050

1100

31,5

195,7

Półpojem

nikowiec

16 000

3600

2400

47,6

266,6

Ro-Ro

17 500

9000

3200

103,5

605,5

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Podział rurociągów z punktu widzenia

przewodzonego medium

i jego parametrów:



wody morskiej,



wody słodkiej,



paliwowe,



parowe,



sprężonego powietrza i innych gazów (CO

, freon,

itp.).



spalinowe,



olejowe (do hydrauliki siłowej)



niskociśnieniowe



wysokociśnieniowe.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Kryteria podziału rurociągów wg PRS

Stosowane

czynniki

Klasa I

Klasa II

Klasa III

[MPa]

t [

[MPa]

t [

[MPa]

t [

Czynniki

toksyczne i

zapalne

Wszystkie

parametry

Para

1,6

lub

≤

1,6

≤

300

≤

0,7

≤

170

Paliwo

1,6

lub

≤

1,6

≤

150

≤

0,7

≤

Powietrze,

gazy, oleje:

4,0

lub

300

≤

4,0

≤

300

≤

1,6

≤

200

Instalacje

ładunkowe

produktów

naftowych

i inne

bezciśnienio

Wszystkie

parametry

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów



Do klasy I zaliczamy rurociągi mające

przynajmniej jeden z parametrów kolumny 2

lub 3.



Do klasy II lub klasy III zaliczamy rurociągi

mające oba parametry podane w kolumnach

4 i 5 lub 6 i 7

Uwaga! Rury i armatura rurociągów

klasy I i II, a także armatura denna i

burtowa podlegają nadzorowi PRS w

czasie

produkcji.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Części składowe rurociągu

Odcinek - najmniejsza nierozdzielna część rurociągu,

Armatura - elementy lub zespoły zapewniające prawidłowe

działanie

instalacji

(zawory,

urządzenia

kontrolno-

działanie

instalacji

(zawory,

urządzenia

kontrolno-

pomiarowe, zabezpieczające),

Złączki - elementy umożliwiające odpowiednio silne i

zapewniające szczelne połączenie odcinków w system,

Zamocowania - elementy podtrzymujące rurociąg w

zadanym (żądanym) położeniu.

Ogniwo rurociągu

– klika odcinków, armatura, złączki,

zamocowania (niekiedy izolacja) łączone w warsztacie na

etapie prefabrykacji.

Linia rurociągu –

rurociąg łączący i obsługujący dwa

urządzenia .

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów



Średnica nominalna –

nom

– średnica

zewnętrzna rury,



Ciśnienie nominalne –

nom

– umowne ciśnienie

dla oznaczania armatury i elementów

rurociągu( równe ciśnieniu roboczemu w

temperaturze 200

C dla stali i staliwa, a

120

C dla mosiądzu, brązu, żeliwa),



Ciśnienie robocze –

– rzeczywiste ciśnienie

przewodzonego czynnika,



Ciśnienie próbne –

– ciśnienie w trakcie

prób armatury lub odcinka (ogniwa) w czasie

wykonywania lub po zamontowaniu

systemu.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Kategorie rur stalowych

Rury stalowe używane do budowy statków dzielimy na dwie

kategorie:

Rury przewodowe (PO) – przeznaczone do przewodzenia

cieczy, gazów – próbowane na ciśnienie,

Rury konstrukcyjne (KO) – przeznaczone na elementy

konstrukcyjne kadłuba, nie przeznaczone do przewodzenia

czynnika pod ciśnieniem

Uwaga!!!

1. Rury przewodowe mogą być użyte

zamiast rur konstrukcyjnych,

Nie wolno stosować rur

konstrukcyjnych zamiast rur

przewodowych.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Badania jakości rur

Badania jakości polegają na zbadaniu zgodności z

wymaganiami norm i przepisów TK i obejmują:

Skład chemiczny i własności mechaniczne materiału,

Sprawdzeniu stanu powierzchni i końców rur –

nieuzbrojonym okiem,

Sprawdzenie wnętrza rur oświetlonej z obu końców,

Sprawdzenie wymiarów,

Próby technologiczne,

Próby hydrauliczne na szczelności i wytrzymałość.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Kontrola jakości spawania prowadzona

jest przez kontrolerów jakości stoczni i

inspektorów TK.

Obejmuje następujące rodzaje kontroli:

wstępną,

sposobu przygotowania do spawania,

dorywczą w czasie spawania,

wykonanych spoin.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Kontrola wad wewnętrznych złączy

Wg PRS złącza rurociągów parowych, niezależnie

od ciśnienia roboczego, rurociągów pracujących

w temperaturze powyżej 350

C oraz rurociągów

o ciśnieniu roboczym 1,6 MPa powinny być

poddane kontroli radiologicznej w zakresie:



76 mm – należy prześwietlić każde złącze,



36 mm

76 mm - 10% złączy, nie mniej niż

jedno spośród wykonywanych przez jednego

spawacza,



Każde złącze poddane kontroli radiologicznej

powinno być zbadane na całej długości.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Próby rurociągów w procesie

prefabrykacji

Wytrzymałość i szczelność – podstawowy

warunek sprawnego działania wszelkich

instalacji okrętowych.

Podstawową

próbą

kończącą

proces

Podstawową

próbą

kończącą

proces

prefabrykacji jest próba wodna (hydrauliczna).

Wartość ciśnienia zależy od ciśnienia roboczego.

Według wymagań PRS rurociągi klasy I i II,

wszystkie parowe, sprężonego powietrza i paliwa

o p

0,35 MPa – niezależnie od klasy (przed

zaizolowaniem) należy w obecności inspektora

poddać próbom hydraulicznym na ciśnienie : p

= 1,5 p

[MPa].

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Armatura instalowana na rurociągach Klas I i

powinna być poddawana próbie ciśnieniem

hydraulicznym P

wg wzoru:

= ( 1,5 + 0,1 x K) p

[MPa]

Gdzie:

K – współczynnik zależny od temperatury

i materiału rurociągu (stal węglowa - K=

0 przy 120

C, K=17 przy 450

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Uwagi!!!

Naprężenia powstające podczas próby

hydraulicznej nie powinny przekraczać

0,9 granicy plastyczności materiału w

temperaturze próby.

Wszystkie rurociągi podlegające

przepisom Towarzystw Klasyfikacyjnych

powinny być też sprawdzone na

szczelność podczas próby działania na

statku w obecności inspektora TK.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Próby i kontrola po montażu

Kontrolę i próby układu rurociągów

przeprowadza się:

W procesie montażu po zamontowaniu

określonych węzłów,

Po zakończeniu montażu określonych

rurociągów lub całych układów,

W czasie prób na uwięzi,

W czasie prób morskich.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Próby i kontrola po montażu

Zakres kontroli:

Zgodność z dokumentacją,

Prawidłowość wzajemnego rozmieszczenia poszczególnych

odcinków, węzłów i armatury,

Kompletność wykonania,

Jakość wykonania,

Czystość rurociągów,

Tolerancje, współosiowości i równoległości osadzenia kołnierzy,

Oznaczenia wszystkich odcinków i armatury znakami

kontrolnymi,

Prawidłowość zamocowania armatury,

Możliwość dojścia do wszystkich rurociągów,

10.

Możliwość odwodnienia rurociągów,

11.

Zaopatrzenia w tabliczki kontrolne,

12.

Lekkość zamykania i otwierania armatury,

13.

Możliwość zdalnego sterowania armatura w przypadku miejsc

trudno dostępnych,

14.

Prawidłowość rozmieszczenia aparatury kontrolno pomiarowej.

METODY KONTROLI JAKOŚCI,

PRÓBY I ODBIORY TECHNICZNE

Próby rurociągów

Szarejko J.: Technologia rurociągów

okrętowych. Wydawnictwo Morskie,

Gdynia 1968

Doerffer J.: Technologia wyposażania

statków. Wydawnictwo Morskie, Gdańsk

1975

Szarejko J.: Poradnik instalatora

rurociągów okrętowych. Wydawnictwo

Morskie, Gdańsk 1985

Document Outline